آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:
شایان اویسقرن، استاد دانشگاه واشنگتن و دانشمند ایرانیتبار علوم رایانه، به عنوان برنده مدال آباکوس سال ۲۰۲۶ اتحادیه بینالمللی ریاضیات معرفی شد. این مدال که یکی از مهمترین جوایز جهانی در حوزه مبانی ریاضی علوم رایانه به شمار میرود، هر چهار سال یکبار به پژوهشگران زیر ۴۰ سال اعطا میشود. اویسقرن با دریافت این جایزه، نام خود را در میان نخبگان علمی جهان ثبت کرد. کمیته مدال آباکوس با اشاره به «مشارکتهای پیشگامانه» اویسقرن در توسعه مبانی ریاضی علوم رایانه، اعلام کرد که او با استفاده از روشهای پیشرفته ریاضی، شماری از مسائل قدیمی در زمینه طراحی و تحلیل الگوریتمها را حل کرده است. پژوهشهای او دامنه تحلیل الگوریتمها را از حوزههای سنتی فراتر برده و به درک عمیقتری از مفاهیم پیچیده ریاضی منجر شده است.
اویسقرن که در سال ۱۳۶۵ خورشیدی در اصفهان متولد شده، از دوران کودکی به ریاضیات و حل مسائل دشوار علاقه داشت. این علاقه پس از آن شکل گرفت که برادر بزرگترش کتابی از معماهای المپیادی را در اختیار او گذاشت. او در سال ۱۳۸۳ مدال طلای المپیاد جهانی کامپیوتر را کسب کرد و پس از تحصیل در دانشگاه صنعتی شریف، برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت. او مدرک دکترای علوم رایانه خود را زیر نظر امین صابری از دانشگاه استنفورد دریافت کرد و دوره پسادکتری خود را در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی گذراند. سپس در سال ۱۳۹۴ به دانشگاه واشنگتن پیوست و اکنون استاد علوم و مهندسی رایانه در این دانشگاه است.
مدال آباکوس که پیشتر با نام «جایزه نوانلینا» شناخته میشد، هر چهار سال یکبار از سوی اتحادیه بینالمللی ریاضیات به پژوهشگران زیر ۴۰ سال اعطا میشود. این جایزه شامل یک مدال طلا و ۱۰ هزار یورو است و یکی از مهمترین جوایز بینالمللی در حوزه علوم رایانه نظری محسوب میشود. از جمله دستاوردهای علمی اویسقرن میتوان به بهبود الگوریتمهای تقریبی برای «مسئله فروشنده دورهگرد»، ایجاد تحول در مطالعه الگوریتمهای نمونهگیری «مونتکارلو زنجیره مارکوف» و اثبات حدس میهائیل–وازیرانی اشاره کرد. او همچنین با همکارانش از مرز عملکرد «الگوریتم کریستوفیدس» عبور کرده است؛ رکوردی که حدود پنج دهه بدون تغییر باقی مانده بود.
آنا کارلین، استاد دانشگاه واشنگتن و از همکاران اویسقرن، در گفتوگو با مجله کوانتا درباره او گفت: «این همان کاری است که بسیاری از پژوهشگران بزرگ و درخشان انجام میدهند؛ آنها میان چیزهایی ارتباط برقرار میکنند که در ظاهر ربطی به یکدیگر ندارند.» این جمله، به خوبی نشاندهنده رویکرد نوآورانه اویسقرن در حل مسائل پیچیده است. با دریافت این جایزه، اویسقرن به عنوان یکی از برجستهترین دانشمندان ایرانیتبار در عرصه علوم رایانه شناخته میشود و نام ایران را در میان نخبگان علمی جهان، درخشانتر از همیشه به نمایش گذاشته است.
دستاوردهای علمی اویسقرن
اویسقرن با استفاده از روشهای پیشرفته ریاضی، توانسته است شماری از مسائل قدیمی در زمینه طراحی و تحلیل الگوریتمها را حل کند. از جمله مهمترین دستاوردهای او، بهبود الگوریتمهای تقریبی برای «مسئله فروشنده دورهگرد» است که حدود پنج دهه بدون تغییر مانده بود. او همچنین در حوزه الگوریتمهای نمونهگیری «مونتکارلو زنجیره مارکوف» تحول ایجاد کرده و حدس میهائیل–وازیرانی را اثبات کرده است. این دستاوردها، او را در زمره برجستهترین پژوهشگران علوم رایانه نظری قرار داده است.
مسیر علمی و تحصیلی اویسقرن
اویسقرن از دوران نوجوانی، استعداد خود را در المپیادهای علمی به نمایش گذاشت. کسب مدال طلای المپیاد جهانی کامپیوتر در سال ۱۳۸۳، نقطه عطفی در زندگی علمی او بود. او سپس در دانشگاه صنعتی شریف تحصیل کرد و با دریافت مدرک دکترا از دانشگاه استنفورد، وارد عرصه تحقیقات پیشرفته شد. حضور او در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی به عنوان پسادکتر و سپس استادی در دانشگاه واشنگتن، نشان از یک مسیر علمی موفق و هدفمند دارد.
اهمیت مدال آباکوس در علوم رایانه
مدال آباکوس، یکی از معتبرترین جوایز در حوزه علوم رایانه نظری است که هر چهار سال یکبار اعطا میشود. این جایزه که پیشتر با نام «جایزه نوانلینا» شناخته میشد، به پژوهشگران زیر ۴۰ سال اهدا میشود و شامل یک مدال طلا و ۱۰ هزار یورو است. دریافت این جایزه، نشان از تأثیرگذاری عمیق پژوهشهای اویسقرن در این حوزه دارد.
تأثیر بر جامعه علمی ایران و ایرانیان خارج از کشور
موفقیت اویسقرن، یک افتخار بزرگ برای جامعه علمی ایران و ایرانیان خارج از کشور است. این موفقیت، نشان از توانمندی نیروی انسانی ایران در عرصههای علمی بینالمللی دارد و میتواند الهامبخش نسل جوان دانشمندان ایرانی باشد. همچنین، این موفقیت، تصویر مثبتی از توان علمی ایران در جهان ارائه میدهد.
چشمانداز آینده اویسقرن و تحقیقات او
با دریافت این جایزه، انتظار میرود که اویسقرن با انگیزه بیشتری به تحقیقات خود ادامه دهد و مسائل جدیدی را در حوزه ریاضیات و علوم رایانه حل کند. او با رویکرد نوآورانه خود، میتواند به یکی از تأثیرگذارترین دانشمندان نسل خود تبدیل شود و مرزهای دانش را در این حوزه جابهجا کند.