آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
انتشار فیلم قدرتنمایی و ضربوشتم وحشیانهی چند بانو توسط یک اراذل و اوباش در فضای مجازی، افکار عمومی را جریحهدار کرد. این فیلم که به سرعت در شبکههای اجتماعی پخش شد، موجی از انزجار و خشم را برانگیخت. اما واکنش سریع پلیس اطلاعات تهران بزرگ، نشان داد که در برابر جرائم علنی و خشونتآمیز، برخورد فوری و قاطع امکانپذیر است. ورود بهموقع نیروهای انتظامی و زمینگیر کردن متهم پس از مقاومت مسلحانه، اقدامی قابل تقدیر بود. اما اصل ناجرا چه بود؟!
نوید قره داغی کیست؟!
متهم که به هویت «نوید قره داغی» و متولد ۱۳۶۹ است، از اراذل و اوباش سابقهدار تهران محسوب میشود. بررسی سوابق وی نشان میدهد که این فرد دارای ۱۰ فقره سابقه دستگیری به اتهاماتی از جمله ایجاد مزاحمت، نزاع و درگیری، سرقت، ضرب و جرح، مزاحمت از طریق فضای مجازی و تهدید به قتل است و پیش از این نیز چندین بار روانه زندان شده بود. این سابقهی سیاه، نشان از یک مجرم حرفهای و خطرناک دارد که بارها و بارها به جامعه آسیب زده است.
مأموران پلیس اطلاعات، با رصد اطلاعاتی و فنی، محل تردد متهم را در محدودهی خیابان خرمشهر شناسایی کردند و در ساعت یک بامداد امروز، برای دستگیری وی وارد عمل شدند. با مشاهدهی مأموران، متهم با یک سلاح سرد به آنان حمله کرد. مأموران با رعایت کامل قانون بهکارگیری سلاح، ابتدا تیر اخطار شلیک کردند، اما متهم بدون توجه به هشدارها به مقاومت و حمله ادامه داد. در نهایت، مأموران ناچار شدند از سلاح سازمانی استفاده کنند و متهم از ناحیه هر دو پا و دست چپ هدف گلوله قرار گرفت و زمینگیر شد. با این حال، ماجرا به دستگیری یک فرد ختم نمیشود. پرسش اساسی این است که چرا برخی افراد دارای سابقه، پس از مواجهه مکرر با قانون، بار دیگر امکان ارتکاب جرم پیدا میکنند؟ نمونههایی مانند قاتل الهه حسیننژاد که پیش از ارتکاب قتل سابقه دستگیری داشت و فردی که به جرم آزار کودکان دستگیر شده بود، نشان میدهد که این پرسش صرفاً محدود به یک پرونده نیست. وقتی افرادی با سابقه اثباتشده کیفری، پس از آزادی دوباره مرتکب جرم میشوند، مسئله فراتر از یک مورد فردی است و به کارآمدی نظام بازدارندگی مربوط میشود.
هدف از طرح این پرسش، نادیده گرفتن تلاش نیروهای انتظامی و قضایی نیست، بلکه توجه به مرحلهای پیش از وقوع جرم است. جامعه انتظار دارد سازوکاری وجود داشته باشد که افراد دارای سابقه رفتارهای پرخطر، پس از نخستین مواجههها با قانون، دوباره به نقطهای نرسند که امنیت و آرامش مردم را تهدید کنند. وقتی مجرمی با سابقه متعدد، جرأت میکند خشونت را در مقابل دوربین و در فضای مجازی به نمایش بگذارد، مسئله دیگر صرفاً یک پرونده فردی نیست؛ بلکه نشانهای از ضعف بازدارندگی است. در کنار این موضوع، مسئله حمایت قانونی از زنان همچنان اهمیت ویژهای دارد. لایحه ارتقای امنیت زنان در برابر سوءرفتار سالهاست در مسیر بررسی و تصویب قرار دارد. تعیینتکلیف آن میتواند گامی مهم برای ایجاد چارچوبی جامعتر در مقابله با اشکال مختلف خشونت باشد؛ خشونتی که از قتلهای ناموسی و جرائم مرتبط با تاکسیهای اینترنتی تا انتشار تصاویر خصوصی و خشونت علنی در فضای مجازی امتداد یافته است.
پلیس در لحظه وقوع جرم وظیفه برخورد و کنترل شرایط را بر عهده دارد و اقدام سریع آن در این پرونده شایسته تقدیر است. اما تأمین امنیت پایدار، تنها با واکنش پس از حادثه محقق نمیشود. دولت و مجلس باید با جدیت بیشتری موضوع تقویت قوانین حمایتی، افزایش بازدارندگی مجازاتها و اصلاح فرآیندهای مقابله با تکرار جرم را دنبال کنند. امنیت جامعه زمانی تضمین میشود که علاوه بر برخورد قاطع با مجرم، از تکرار جرم نیز جلوگیری شود. در غیر این صورت، هر بار باید پس از وقوع یک حادثه تلخ، به دنبال حادثه تلخ بعدی باشیم، نه جلوگیری از آن.
عملکرد پلیس در این عملیات
رعایت قانون بهکارگیری سلاح و استفاده از تیر اخطار، نشان از پایبندی پلیس به اصول قانونی دارد. این عملیات، یک نمونه موفق از برخورد قاطع با مجرمان حرفهای است، اما سؤال اینجاست که چرا چنین مجرمی با ۱۰ سابقه، بارها فرصت ارتکاب جرم پیدا کرده است؟!
ضرورت بازنگری در نظام بازدارندگی کیفری
سابقه ۱۰ فقره دستگیری متهم، نشان از ناکارآمدی نظام بازدارندگی فعلی دارد. مجازاتهای فعلی، نتوانستهاند این مجرم حرفهای را از ارتکاب جرم بازدارند. این موضوع، ضرورت بازنگری در قوانین و افزایش بازدارندگی مجازاتها، به ویژه برای مجرمان سابقهدار، را آشکار میسازد.
نقش رسانهها در انعکاس این رویداد
رسانهها با پوشش این رویداد، نقش مهمی در آگاهیبخشی به جامعه و نشان دادن عملکرد پلیس ایفا کردند. انتشار اخبار دقیق و مستند، میتواند به افزایش اعتماد عمومی به پلیس و تقویت حس امنیت در جامعه کمک کند. اما رسانهها باید فراتر از انعکاس یک رویداد، به تحلیل ریشههای آن نیز بپردازند.
اهمیت لایحه ارتقای امنیت زنان
این رویداد، بار دیگر ضرورت تصویب لایحه ارتقای امنیت زنان در برابر سوءرفتار را آشکار کرد. این لایحه، میتواند چارچوب جامعتری برای مقابله با خشونت علیه زنان، از جمله خشونت علنی در فضای مجازی، فراهم کند. تعیینتکلیف این لایحه، یک مطالبه جدی از سوی جامعه است.
ضرورت اقدامات پیشگیرانه
با وجود عملکرد قابل تقدیر پلیس، تأمین امنیت پایدار، نیازمند اقدامات پیشگیرانه است. دولت و مجلس باید با تقویت قوانین حمایتی، افزایش بازدارندگی مجازاتها و اصلاح فرآیندهای مقابله با تکرار جرم، از وقوع جرائم مشابه در آینده جلوگیری کنند. امنیت، تنها با برخورد پس از وقوع جرم تأمین نمیشود، بلکه نیازمند پیشگیری است.