آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
بامداد پنج شنبه 8 مردادماه، منطقه بار دیگر شاهد تشدید تنشهای نظامی بود. ارتش آمریکا با اعلام آغاز دور جدیدی از حملات هوایی علیه اهداف در ایران، عملاً فاز جدیدی از درگیری را آغاز کرد. شبکه فاکسنیوز و والاستریت ژورنال گزارش دادهاند که این حملات، گستردهتر از عملیاتهای پیشین بوده و طیف وسیعی از اهداف را در مناطق مختلف ایران هدف قرار داده است. در همین حال، خبرگزاریهای داخلی از شنیده شدن صدای انفجار در شهرهای آبادان، بوشهر و کازرون خبر دادهاند.
ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) در بیانیهای اعلام کرد که این حملات در پاسخ به آنچه تلاش ایران برای حمله به نیروهای آمریکایی مستقر در خاورمیانه در روز گذشته عنوان شده، انجام میشود. به گفته منابع آمریکایی، این حملات که ممکن است تا دو هفته به طول انجامد، با هدف تضعیف توانمندیهای موشکی ایران طراحی شده است. همچنین گزارشهایی از مشارکت احتمالی نیروهای اسرائیلی در این عملیات مطرح شده است. معاون امنیتی و انتظامی استانداری خوزستان با تأیید اصابت پرتابههای آمریکایی به نقاطی در محدوده شهری آبادان، از مردم خواست آرامش خود را حفظ کنند. همچنین، نقاطی در اطراف شهرهای شادگان و اروندکنار نیز هدف حمله موشکی قرار گرفته است. با این حال، تردد زائران اربعین از مرز شلمچه بدون وقفه در حال انجام است.
همزمان با این تحولات، منابع خبری از شنیده شدن صدای انفجار در بوشهر و همچنین حمله به منطقهای در اطراف شهر کازرون در استان فارس خبر دادهاند. اخبار تکمیلی از این حملات، همچنان در حال دریافت است و هنوز جزئیات دقیقی از تلفات و خسارات احتمالی منتشر نشده است. والاستریت ژورنال به نقل از منابع آگاه، از ارائه طرح یک عملیات هوایی گسترده دو هفتهای توسط «برد کوپر»، فرمانده سنتکام، به دونالد ترامپ خبر داده است. بر اساس این گزارش، ترامپ در حال بررسی میزان تشدید پاسخ نظامی آمریکا به حمله موشکی اخیر ایران است که یک پایگاه آمریکایی در اردن را هدف قرار داده بود. همچنین، مشخص شده که وزیر جنگ آمریکا از حملات هوایی گسترده حمایت میکند.
با وجود ادعاهای پیشین ترامپ مبنی بر نابودی کامل برنامه موشکی ایران، منابع آمریکایی اعلام کردهاند که ایران ممکن است همچنان ۲۱ تا ۲۲ درصد از توان موشکی خود را حفظ کرده باشد. برخی تحلیلگران این رقم را بالاتر برآورد میکنند. با این حال، ستاد مشترک ارتش آمریکا بر این باور نیست که کاهش ذخایر، مانع از ازسرگیری عملیاتها علیه ایران شود. در سطح دیپلماتیک، در حالی که بنیامین نتانیاهو در واشنگتن با ترامپ دیدار کرده، مجری شبکه ایبیسی از او پرسیده که آیا تلاش کرده ترامپ را به ازسرگیری حملات متقاعد کند. نتانیاهو این ادعا را رد کرده و گفته که تصمیم نهایی با رئیسجمهور آمریکاست، اما بر وجود یک هدف مشترک میان دو کشور تأکید کرده است.
در همین حال، انصارالله یمن ادعای اعمال عوارض ترانزیتی در تنگه بابالمندب را تکذیب کرد. یکی از اعضای دفتر سیاسی این گروه تأکید کرد که عملیات آنها در دریای سرخ فقط محدود به ممنوعیت دریانوردی عربستان است و قصدی برای اعمال عوارض ترانزیتی ندارند. این در حالی است که تنگه بابالمندب به عنوان یکی از مهمترین شریانهای انرژی جهان، همواره در کانون توجهات امنیتی قرار دارد.
ابعاد نظامی و راهبردی حملات جدید آمریکا
حملات جدید آمریکا، با هدف تضعیف توانمندیهای موشکی جمهوری اسلامی طراحی شده است. این رویکرد، نشان از یک استراتژی بلندمدت برای کاهش توان بازدارندگی ایران دارد. با این حال، اذعان مقامات آمریکایی به باقی ماندن بخش قابلتوجهی از توان موشکی سپاه، نشان از پیچیدگی و عمق این برنامه دارد. همچنین، هماهنگی احتمالی با اسرائیل، ابعاد منطقهای این درگیری را گستردهتر میکند.
پیامدهای انسانی و زیرساختی حملات
گزارشها از اصابت موشکها به محدوده شهری آبادان و اطراف شهرهای شادگان و اروندکنار، نگرانیهای جدی را درباره تلفات غیرنظامی و خسارت به زیرساختهای حیاتی ایجاد کرده است. اگرچه تاکنون آمار دقیقی از تلفات منتشر نشده، اما این حملات میتواند به تشدید بحران انسانی و افزایش نارضایتیهای اجتماعی منجر شود. آسیب به تأسیسات اقتصادی و زیرساختهای نفت و گاز نیز میتواند عواقب اقتصادی گستردهای برای منطقه داشته باشد.
واکنش جمهوری اسلامی و گزینههای پیشرو
سپاه پاسداران با توجه به گزینه های موشکی و پهپادی خود، گزینههای متعددی برای پاسخ به این حملات دارد. از جمله میتوان به حملات موشکی به پایگاههای آمریکا در منطقه، تشدید فعالیتهای نیابتی و یا حملات سایبری اشاره کرد. نوع و شدت پاسخ جمهوری اسلامی، به شدت بر آینده این درگیری تأثیرگذار خواهد بود و میتواند دامنه آن را گسترش دهد یا به کاهش تنش منجر شود.
نقش بازیگران منطقهای و بینالمللی
در این میان، نقش کشورهای منطقهای و قدرتهای بینالمللی بسیار حیاتی است. کشورهای عربی، به ویژه عربستان سعودی و امارات، با توجه به مواضع خود، میتوانند در مدیریت یا تشدید این بحران نقش ایفا کنند. همچنین، واکنش روسیه و چین به عنوان دو شریک استراتژیک ایران، بر تحولات آینده تأثیرگذار خواهد بود. دیپلماسی بینالمللی نیز میتواند به عنوان یک راهکار برای کاهش تنشها و جلوگیری از جنگ تمامعیار عمل کند.
چشمانداز آینده و سناریوهای محتمل
با توجه به ابعاد حملات و آمادگی طرفین، چند سناریو برای آینده قابل تصور است.
- سناریوی اول، ادامه درگیریهای محدود و هدفمند با تمرکز بر اهداف نظامی است.
- سناریوی دوم، تشدید تنشها و گسترش دامنه درگیریها به مناطق دیگر است که میتواند به یک جنگ منطقهای تمامعیار منجر شود.
- سناریوی سوم، کاهش تنش از طریق میانجیگری و دیپلماسی است که با توجه به مواضع فعلی طرفین، احتمال کمتری دارد.
آینده این بحران، به تصمیمات و اقدامات طرفین در روزها و هفتههای آینده بستگی دارد.