آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:
پاول دورف، بنیانگذار و مدیرعامل تلگرام، در تازهترین اظهارات خود، از تصمیم روسیه برای قرار دادن نام او در فهرست «تروریستها» خبر داد. او با اشاره به اینکه این اقدام در واکنش به امتناع او از اعمال نظارت گسترده و سانسور بر روی این پلتفرم پیامرسان انجام شده است، گفت که بر اساس قوانین روسیه، او از «انتشار اطلاعات در اینترنت» منع شده است. دورف با لحنی کنایهآمیز افزود که مقامات روسی به نظر میرسد در تشخیص اینکه چه کسی میتواند چه کسی را از اینترنت منع کند، دچار سردرگمی شدهاند. دورف که در سال ۲۰۱۴ به دلیل فشارهای دولت روسیه برای حذف اطلاعات مخالفان، روسیه را ترک کرد، همواره از مدافعان سرسخت حریم خصوصی و آزادی بیان بوده است. او در سال ۲۰۲۱ نیز شهروند فرانسه شد و در سال ۲۰۲۴ با انتشار پستی در کانال شخصی خود، از امتناع از تحویل اطلاعات کاربران به دولتها در چهار سال گذشته، از جمله روسیه، سخن گفته بود. این مواضع، او را به یکی از چهرههای جنجالی در فضای مجازی تبدیل کرده است.
با این حال، این اولین بار نیست که دورف با چنین اتهاماتی روبرو میشود. در سال ۲۰۲۴، یک دادگاه روسی تلگرام را به دلیل «امتناع از حذف اطلاعات ممنوعه» جریمه کرد و این شرکت را به پرداخت جریمهای سنگین محکوم نمود. با این حال، دورف در واکنش به این اقدام، اعلام کرده بود که تلگرام به طور کامل به دادگاههای روسی پاسخ میدهد، اما به درخواستهای «غیرقانونی» از سوی نهادهای نظارتی، توجهی نخواهد کرد. این تنشها، در حالی ادامه مییابد که تلگرام به عنوان یکی از محبوبترین پیامرسانهای جهان، همواره در مرکز توجه دولتها برای دسترسی به اطلاعات کاربران قرار داشته است. روسیه، به عنوان یکی از کشورهایی که همواره بر نظارت بر فضای مجازی تأکید داشته، بارها از تلگرام خواسته است تا کلیدهای رمزنگاری پیامها را در اختیار این کشور قرار دهد، اما دورف همواره در برابر این فشارها مقاومت کرده است.
در کنار این تنشها، در سال ۲۰۲۴ و در پی حوادثی که منجر به دستگیری پاول دورف در فرانسه شد، برخی منابع از احتمال واگذاری مدیریت تلگرام به همسرش خبر داده بودند. با این حال، این شایعات هرگز بهطور رسمی تأیید نشد و دورف همچنان به عنوان مدیرعامل این پلتفرم فعالیت میکند. این رویدادها، نشان از فشارهای فزایندهای است که بر دورف و تلگرام از سوی دولتهای مختلف وارد میشود. حالا با اعلام جدید دورف، به نظر میرسد که تنشهای میان تلگرام و روسیه به نقطهی اوج خود رسیده است. این که آیا این اقدام، میتواند بر فعالیت تلگرام در روسیه تأثیرگذار باشد یا خیر، پرسشی است که پاسخ آن در روزهای آینده مشخص خواهد شد.
ابعاد حقوقی و سیاسی اقدام روسیه
قرار دادن نام پاول دورف در فهرست «تروریستها» توسط روسیه، یک اقدام بیسابقه و با ابعاد حقوقی و سیاسی گسترده است. این اقدام، نه تنها نشان از عزم جدی کرملین برای اعمال نظارت بر فضای مجازی دارد، بلکه میتواند به عنوان یک پیام بازدارنده برای سایر پلتفرمهای پیامرسان نیز تلقی شود. از منظر حقوقی، این اقدام میتواند به محدودیتهای جدی برای فعالیت تلگرام در روسیه منجر شود و حتی دورف را در معرض خطرات حقوقی بیشتری قرار دهد.
تأثیر بر فعالیت تلگرام در روسیه
با توجه به اینکه روسیه یکی از بزرگترین بازارهای تلگرام محسوب میشود، این اقدام میتواند تأثیر قابلتوجهی بر فعالیت این پلتفرم در این کشور داشته باشد. اگرچه دورف اعلام کرده است که به درخواستهای غیرقانونی توجهی نخواهد کرد، اما فشارهای دولت روسیه ممکن است به مسدود شدن کامل تلگرام در این کشور منجر شود. این موضوع، میتواند به کاهش تعداد کاربران تلگرام و همچنین تغییر در الگوی استفاده از پیامرسانها در روسیه، منجر شود.
واکنش جامعه بینالمللی و مدافعان آزادی بیان
این اقدام روسیه، با واکنشهای منفی از سوی مدافعان آزادی بیان و سازمانهای حقوق بشری روبرو خواهد شد. آنها این اقدام را نمونهای دیگر از سرکوب آزادی بیان و نقض حریم خصوصی در روسیه میدانند و از جامعه بینالمللی میخواهند تا در برابر این اقدامات، موضع قاطعتری اتخاذ کند. با این حال، با توجه به قدرت وتوی روسیه در شورای امنیت، بعید است که این واکنشها به اقدام عملی و مؤثری منجر شود.
استراتژی پاول دورف در مواجهه با فشارها
پاول دورف، با انتشار این اظهارات، نشان داده است که همچنان بر مواضع خود در دفاع از حریم خصوصی کاربران پایبند است. او با لحنی طنزآمیز و انتقادی، به دنبال جلب توجه افکار عمومی به این اقدام روسیه است. این استراتژی، میتواند به افزایش حمایت از تلگرام در سطح جهانی کمک کند و فشار بر دولت روسیه را افزایش دهد.
چشمانداز آینده روابط تلگرام و روسیه
با توجه به این تحولات، به نظر میرسد که روابط تلگرام و روسیه وارد فاز جدیدی از تنش شده است. این که آیا دو طرف بتوانند به یک توافق برای ادامه فعالیت تلگرام در روسیه دست یابند یا خیر، پرسشی است که پاسخ آن به تصمیمات آینده دولت روسیه و همچنین استراتژی دورف بستگی دارد. آنچه مسلم است، این است که این تنشها، آینده تلگرام در یکی از بزرگترین بازارهای خود را با ابهامات جدی روبرو کرده است.