آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
زنگ معاملات امروز برای سهامداران بورسی با خبری خوش آغاز نشد؛ شاخص کل بورس تهران که در روزهای اخیر نفسهایش به شماره افتاده بود، در پایان معاملات امروز با کاهشی ۲۰ هزار واحدی به سطح ۵ میلیون و ۵۵ هزار واحد عقبنشینی کرد تا بار دیگر طعم تلخ ریزش را به کام سرمایهگذاران بچشاند. این افت در حالی ثبت شد که بسیاری از تحلیلگران امیدوار بودند بازار پس از تعطیلات آخر هفته با روندی متعادلتر کار خود را آغاز کند، اما واقعیت میدان چیز دیگری را نشان داد؛ فشار فروش در گروههای بزرگ و خروج نقدینگی حقیقیها، معادلات را یکبار دیگر به هم ریخت.
اگر نگاهی به آمار بیندازیم، میبینیم که شاخص کل در اوج روز تا مرز ۵ میلیون و ۵۶ هزار واحد هم پیش رفته بود، اما در نهایت نتوانست سطح خود را حفظ کند و با شیبی تند به پایینترین محدوده روز رسید؛ روندی که برای بسیاری از سهامداران خاطرهای تلخ را زنده کرد. نکته عجیب اما، عملکرد متفاوت شاخص هم وزن است؛ جایی که برخلاف شاخص کل، نه تنها ریزش نکرد، بلکه با رشد حدود ۶ هزار واحدی همراه شد و به یک میلیون و ۴۳۸ هزار واحد رسید؛ یعنی بازار امروز دو چهره کاملاً متفاوت از خود نشان داد.
این واگرایی یعنی چه؟
یعنی اینکه فشار فروش عمدتاً متوجه نمادهای بزرگ و شاخصساز بوده، در حالی که سهام کوچک و متوسط بازار با استقبال نسبی خریداران مواجه شدهاند. به عبارت سادهتر، پولها از بزرگها خارج شده و به سمت کوچکها روانه شده است. ارزش معاملات خرد بازار امروز به بیش از ۲۰۶ هزار میلیارد ریال رسید و بیش از ۵۰ میلیارد برگه سهم در بورس و فرابورس دست به دست شد. این ارقام نشان میدهد که بازار امروز از تحرک قابلتوجهی برخوردار بوده، هرچند این تحرک به نفع شاخص کل تمام نشد. خالص پول حقیقی نیز امروز منفی بود و بیش از ۶ هزار میلیارد ریال از بازار خارج شد. گروه فرآوردههای نفتی و شیمیایی بیشترین خروج پول حقیقی را تجربه کردند، در حالی که فلزات اساسی و خودرو پذیرای نقدینگی تازهای بودند. یعنی سهامداران بین صنایع مختلف، انتخابهای دقیقتری دارند.
حالا سوال اصلی این است: آیا این ریزش موقتی است یا باید منتظر ادامه نزول باشیم؟
با توجه به شاخصهای تکنیکال، حمایت اصلی بازار در محدوده ۵ میلیون و ۴۰ هزار واحدی قرار دارد و شکست آن میتواند نویدبخش روزهای سختتری برای سهامداران باشد. اما رشد همزمان شاخص هموزن، نشانهای از امید در دل بازار است.
بررسی علل ریزش شاخص کل و نقش نمادهای شاخصساز
افت امروز شاخص کل عمدتاً تحت تأثیر فشار فروش در نمادهای بزرگ و شاخصساز رخ داده است. بررسی آمار نشان میدهد که بیشترین خروج پول حقیقی امروز از گروه فرآوردههای نفتی (با بیش از ۳,۸۳۳ میلیارد ریال) و شرکتهای شیمیایی (با بیش از ۲,۳۳۲ میلیارد ریال) صورت گرفته است. این دو گروه که وزن بالایی در شاخص کل دارند، با عرضه سنگین مواجه شدند و همین امر، دلیل اصلی ریزش شاخص کل بود. همچنین نمادهایی مانند شپنا، سیسکو و وبملت بیشترین خروج پول حقیقی را تجربه کردند که هرکدام از نمادهای تأثیرگذار بر شاخص محسوب میشوند. با توجه به اینکه شاخص کل بازتابی از عملکرد بزرگترین شرکتهای بازار است، هرگونه فشار فروش در این گروهها، بهسرعت خود را در عدد شاخص نشان میدهد و امروز نیز همین اتفاق رخ داد.
تحلیل واگرایی شاخص کل و شاخص هم وزن؛ چرایی و پیامدها
شاید جذابترین بخش معاملات امروز، واگرایی آشکار میان شاخص کل و شاخص هموزن بود. شاخص کل با افت مواجه شد، اما شاخص هموزن که نماینده عملکرد سهام کوچک و متوسط بازار است، با رشد حدود ۶ هزار واحدی همراه شد. این پدیده معمولاً زمانی رخ میدهد که نقدینگی حقیقیها از سهام بزرگ و گرانقیمت خارج شده و به سمت سهام کوچکتر و ارزانتر حرکت میکند. امروز، فلزات اساسی (با ورود بیش از ۳,۶۸۰ میلیارد ریال) و گروه خودرو (با ورود بیش از ۱,۶۷۴ میلیارد ریال) بیشترین جذب نقدینگی را داشتند که عمدتاً شامل شرکتهای متوسط و کوچک میشوند. این واگرایی نشان میدهد که بازار هنوز از پویایی لازم برخوردار است و سهامداران بهجای خروج کامل از بازار، در حال چرخش سرمایه بین صنایع و گروههای مختلف هستند. این رفتار میتواند نویدبخش تداوم معاملات در روزهای آینده باشد، هرچند که جهتگیری اصلی بازار همچنان مبهم است.
محور سوم: بررسی جریان نقدینگی و رفتار سرمایهگذاران حقیقی و حقوقی
آمار امروز نشان میدهد که خالص پول حقیقی بازار با عدد منفی بیش از ۶ هزار میلیارد ریال بسته شده است. این یعنی سرمایهگذاران حقیقی بیش از آنکه وارد بازار شوند، از آن خارج شدهاند. در مقابل، به نظر میرسد حقوقیها نقش حمایتی چندانی در بازار نداشتهاند. بررسی دقیقتر نشان میدهد که بیشترین خروج پول حقیقی از گروه فرآوردههای نفتی و شیمیایی بوده که عمدتاً به دلیل ابهامات پیرامون قیمتگذاری خوراک و نرخ خوراک پتروشیمیهاست. در سمت دیگر، ورود پول حقیقی به فلزات اساسی و خودرو نشان میدهد که برخی سهامداران همچنان به گروههای بنیادی و ارزنده بازار خوشبین هستند. همچنین ارزش صفهای خرید امروز حدود ۳۶ هزار میلیارد ریال بود که نشان از تقاضای نسبتاً خوبی در برخی نمادها دارد. به نظر میرسد سرمایهگذاران در شرایط کنونی، رویکرد انتخابگری دقیقی در پیش گرفتهاند و بهجای تصمیمات کلی، بر اساس تحلیل بنیادی هر سهم عمل میکنند.
بررسی سطوح حمایت و مقاومت تکنیکال شاخص کل
از نگاه تکنیکال، شاخص کل امروز پس از ریزش، به سطح حمایتی مهمی نزدیک شده است. حمایت اصلی شاخص کل در محدوده ۵ میلیون و ۴۰ هزار واحد قرار دارد که امروز تا فاصله حدود ۱۴ هزار واحدی این سطح پایین آمده است. در صورت حفظ این حمایت، احتمال بازگشت شاخص وجود خواهد داشت، اما اگر شاخص این سطح را بشکند، حمایت بعدی در محدوده ۵ میلیون و ۲۶ هزار واحدی قابل شناسایی است. مقاومت پیش روی شاخص نیز در محدوده ۵ میلیون و ۶۶ هزار واحدی قرار دارد که امروز شاخص در نزدیکی آن نوسان داشت، اما موفق به عبور از آن نشد. شاخصهای میانگین متحرک نشان میدهند که روند کوتاهمدت بازار کمی نزولی شده، اما روند میانمدت و بلندمدت همچنان صعودی است. برای معاملهگران کوتاهمدت، توجه به این سطوح میتواند راهگشا باشد، اما سرمایهگذاران بلندمدت معمولاً چنین نوساناتی را در مسیر رشد شاخص، طبیعی میدانند.
تأثیر فضای سیاسی و اقتصاد کلان بر روند بورس
فضای امروز بازار سهام تحت تأثیر جدی تحولات سیاسی و اقتصاد کلان قرار دارد. افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی در منطقه و همچنین نوسانات نرخ ارز، مهمترین عوامل اثرگذار بر ذهنیت معاملهگران امروز بود. قیمت دلار بازار آزاد امروز با صعود به رقم ۱۹۴ هزار و ۱۵۰ تومان رسید که این خود عاملی برای افزایش نگرانیها نسبت به تداوم ریسکهای سیستماتیک محسوب میشود. از سوی دیگر، ابهامات مربوط به نرخ خوراک پتروشیمیها و قیمتگذاری حاملهای انرژی، گروه فرآوردههای نفتی و شیمیایی را تحت فشار قرار داده است. اما در نقطه مقابل، رشد قیمت دلار میتواند برای گروههای صادراتمحور مانند فلزات اساسی و پتروشیمی (در صورت رفع ابهامات) خبر خوشی باشد. به نظر میرسد بازار سرمایه در شرایط فعلی بیش از هر چیز منتظر شفافسازی سیاستهای اقتصادی و همچنین کاهش تنشهای سیاسی است تا بتواند روند صعودی پایداری را تجربه کند.