آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
تصور کنید برای جابهجایی منزل یا ارسال یک محموله، با یک موسسه باربری تماس میگیرید و آنها با خوشرویی قیمتی وسوسهانگیز و پایینتر از همه رقبا پیشنهاد میدهند. خوشحال از این معاملهی بهصرفه، بار خود را به آنها میسپارید؛ اما پایانِ خوشِ این داستان، در انتظارتان نیست. متأسفانه این روزها گزارشهای متعددی از تخلفات موسسههای باربری غیرمجاز به گوش میرسد. یکی از رایجترین و حساسترین این تخلفات، موضوعی است که در نقل قول ابتدایی به آن اشاره شده: اعلام رقمهای پایین و غیرواقعی در ابتدا و سپس دریافت مبالغی گزاف، گاهی تا چندین برابر، در زمان تحویل بار. این شیوه، نوعی کلاهبرداری ماهرانه است که شهروندان زیادی را به دام انداخته است.
در گزارشی به یک نمونهی تلخ از این کلاهبرداری اشاره شده است: باربری با مشتری ۱۲ میلیون تومان توافق میکند، اما در پایان، فاکتوری به مبلغ ۵۷ میلیون تومان ارائه میدهد! این تنها یک مورد نیست و پلیس تهران سال گذشته افرادی را دستگیر کرد که تا مبالغ بالای ۸۰ میلیون تومان از مردم کلاهبرداری کرده بودند. دلیل این رفتار، مشخص است؛ شرکتهای نامعتبر و فاقد مجوز، با قیمتهای ابتدایی پایین، مشتری را جذب کرده و به نوعی او را گروگان بار خود میگیرند. در لحظه تحویل بار، با بهانههای مختلفی مانند «اضافهکار»، «مسافت پیادهروی» یا «جابهجایی وسایل سنگین» و گاهی با تهدید و زور، مبالغ هنگفتی را مطالبه میکنند.
این وضعیت، بحرانی جدی در حوزه حمل و نقل شهری و جابهجایی اموال مردم ایجاد کرده است. فقدان نظارت کافی بر موسسههای متخلف و همچنین عدم آشنایی شهروندان با راههای تشخیص باربریهای معتبر و قانونی، دامنه این تخلفات را گستردهتر کرده است. در چنین شرایطی، سازمانهای نظارتی و اتحادیههای مربوطه باید اقدامات فوری و جدی برای برخورد با این موسسههای متخلف انجام دهند. از سوی دیگر، خود شهروندان نیز باید پیش از هرگونه قرارداد، از صحت مجوز و اعتبار موسسه باربری اطمینان حاصل کرده و تمامی توافقات را به صورت کتبی ثبت کنند. در ادامه، به بررسی دقیقتر این معضل، روشهای متداول کلاهبرداری، راههای تشخیص باربریهای غیرمجاز و مسیرهای قانونی برای طرح شکایت میپردازیم تا با افزایش آگاهی، از گرفتار شدن در دام این موسسههای متخلف جلوگیری کنیم.
شیوهشناسی کلاهبرداری و نقش قیمتهای غیرواقعی
روش اصلی این موسسهها، بهرهگیری از اصل روانیِ جذب با قیمت پایین است. آنها با اطلاع از اینکه مشتریان به دنبال کمهزینهترین گزینه هستند، نرخهای اولیه را به طور غیرعادی و غیررقابتی پایین اعلام میکنند تا رقیب را کنار زده و بار را به دست آورند. به این کار در صنعت باربری «قیمت پایین دادن یا دبه کردن» میگویند و به عنوان یک کلاهبرداری رایج شناخته میشود. متأسفانه این قیمتهای پایین، فریبنده است و مشتری را در موقعیتی آسیبپذیر قرار میدهد.
بهانههای افزایش قیمت و روشهای اعمال فشار
پس از بارگیری و در مقصد، سناریوی افزایش قیمت شروع میشود. موسسههای متخلف با بهانههای واهی مانند «اضافهکار کارگران»، «طولانی بودن مسیر پیادهروی تا کامیون»، «سنگینی غیرمتعارف وسایل» یا «تعداد طبقات»، هزینههای جدیدی را یکجا به فاکتور اضافه میکنند. در این شرایط که اموال شخص در اختیار آنهاست و اغلب در محیطی ناآشنا قرار دارد، مشتری عملاً راهی برای پسزدن ندارد و مجبور به پرداخت مبلغ هنگفت میشود تا بار خود را تحویل بگیرد. گزارشها نشان میدهد که مبلغ درخواستی میتواند تا ۵ برابر قیمت اولیه افزایش یابد و در مواردی، تهدید و ایجاد فضای ترس نیز به کار گرفته میشود.
راههای شناسایی، پیشگیری و پیگیری قانونی
برای در امان ماندن از این کلاهبرداریها، چند اقدام ضروری است. اول، همواره از موسسه باربری بخواهید که قیمت نهایی را به صورت کتبی و از طریق پیامک برای شما ارسال کند تا به عنوان یک سند رسمی قابل استناد باشد. دوم، پیش از هر اقدامی، لیست باربریهای غیرمجاز (مانند برخی موارد منتشر شده در سایت اتحادیه) را بررسی کنید و با موسسههای عضو اتحادیه و معتبر قرارداد ببندید. سوم، در صورت بروز تخلف، مسیرهای قانونی روشن است: ابتدا به اتحادیه باربری شکایت کنید، در صورت عدم نتیجه به سازمان تعزیرات حکومتی و در نهایت از طریق مراجع قضایی پیگیر موضوع باشید تا بتوانید حق خود را از این متخلفان بگیرید.