آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
در اظهاراتی که میتواند نقشه راه سیاست خارجی اسرائیل در ماههای آینده را ترسیم کند، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با لحنی صریح و قاطع، خطوط قرمز رژیم خود را در قبال هرگونه مذاکره یا توافق منطقهای اعلام کرده است. او ضمن تمجید از دونالد ترامپ، تأکید کرده که موجودیت اسرائیل یک «خط قرمز غیرقابل مذاکره» است. نتانیاهو که در یک نشست خبری با خبرنگاران خارجی سخن میگفت، با اشاره به روابط نزدیک خود با ترامپ، گفت: «ترامپ بزرگترین دوست ماست.» این عبارت در حالی به کار میرود که ترامپ در دور جدید ریاستجمهوری خود، سیاستهای حمایتگرانهتری از اسرائیل در پیش گرفته است.
اما او به سرعت به بخش اصلی پیام خود پرداخت: «میخواهم روشن کنم: موجودیت اسرائیل قابل مذاکره نیست.» این جمله، که میتوان آن را یک اولتیماتوم به بازیگران منطقهای و بینالمللی تعبیر کرد، نشان از عزم اسرائیل برای حفظ تمامیت ارضی و امنیت خود بدون هیچ گونه انعطافی دارد. نتانیاهو در ادامه با لحنی تهدیدآمیز افزود: «با توافق یا بدون توافق، هر کاری که برای تضمین آیندهمان لازم باشد، انجام خواهیم داد.» این عبارت، که در ادبیات سیاسی به «گزینه نظامی» اشاره دارد، میتواند به منزله هشداری به جمهوری اسلامی و گروههای مقاومت در منطقه تلقی شود.
اظهارات نتانیاهو در شرایطی مطرح میشود که مذاکرات غیرمستقیم جمهوری اسلامی و آمریکا بر سر برنامه هستهای و تنگه هرمز به مراحل حساسی رسیده است. اسرائیل همواره مخالف هرگونه توافقی با ایران بوده و این سخنان، نشان از عزم تلآویو برای تأثیرگذاری بر روند مذاکرات دارد. این اظهارات، بازتاب گستردهای در رسانههای جهان داشته است. بسیاری از تحلیلگران، این سخنان را به عنوان یک پیام مستقیم به تهران و واشنگتن ارزیابی کردهاند که اسرائیل، فارغ از نتایج مذاکرات، به دنبال تضمین امنیت خود از طریق هر ابزاری است.
از سوی دیگر، برخی کارشناسان معتقدند که نتانیاهو با این اظهارات، در واقع به دنبال جلب حمایت بیشتر ترامپ و فشار بر کاخ سفید برای عدم امضای توافق با ایران است. او با طرح ادعای «غیرقابل مذاکره بودن موجودیت اسرائیل»، در حالی که اساساً مسئله موجودیت اسرائیل هرگز موضوع مذاکره نبوده، تلاش میکند تا اذهان عمومی را به سمت خطرات یک توافق بد سوق دهد. در مجموع، به نظر میرسد که منطقه، وارد یک دوره جدید از تنشهای سیاسی و امنیتی شده است. اظهارات نتانیاهو، میتواند گام اول برای تشدید تنشها یا تغییر معادلات منطقهای باشد. باید منتظر ماند و دید که واکنش تهران و واشنگتن به این پیام تند اسرائیل چه خواهد بود.
ابعاد سیاسی و راهبردی اظهارات نتانیاهو
اظهارات نتانیاهو نه یک واکنش لحظهای، بلکه بخشی از یک استراتژی بلندمدت برای تأثیرگذاری بر مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا است. او با طرح شعار «موجودیت اسرائیل قابل مذاکره نیست»، در حالی که اساساً این موضوع هرگز روی میز مذاکره نبوده، تلاش دارد تا فضا را برای هرگونه مصالحه احتمالی در مورد برنامه هستهای ایران، با انگ «تهدید موجودیت اسرائیل» ببندد. عبارت «با توافق یا بدون توافق» یک اولتیماتوم آشکار به تهران است که اسرائیل، حتی در صورت حصول توافق هستهای، به دنبال بازدارندگی نظامی و امنیتی خود خواهد بود. این جمله، میتواند به عنوان توجیهی برای هرگونه اقدام نظامی پیشدستانه در آینده تلقی شود.
نقش ترامپ در این معادله
تمجید نتانیاهو از ترامپ، پیامی روشن به کاخ سفید است که اسرائیل روی حمایت کامل رئیسجمهور آمریکا حساب میکند. نتانیاهو با این کار، عملاً از ترامپ میخواهد که در مذاکرات با ایران، خطوط قرمز اسرائیل را مد نظر قرار دهد.
واکنش احتمالی جمهوری اسلامی و کشورهای منطقه
جمهوری اسلامی احتمالاً این اظهارات را «مداخلهجویانه» و «تهدیدآمیز» ارزیابی خواهد کرد و ممکن است پاسخ آن را در سطح دیپلماتیک یا نظامی بدهد. کشورهای عربی نیز با احتیاط به این سخنان نگاه خواهند کرد.
تأثیر بر آینده مذاکرات و تعاملات منطقهای
اظهارات نتانیاهو، به طور قطع، بر فضای مذاکرات تأثیر منفی خواهد گذاشت و ممکن است ایران را به سمت مواضع سختتر سوق دهد. همچنین، این سخنان میتواند هماهنگی میان آمریکا و اسرائیل را در قبال ایران افزایش دهد.