آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
با اعلام رسمی سازمان لیگ فوتبال ایران، تکلیف میزبانی دو تیم بزرگ پایتخت برای هفتههای ابتدایی لیگ برتر مشخص شد. طبق برنامه اعلامشده، پرسپولیس و استقلال در استادیوم قلعه حسن خان از حریفان خود میزبانی خواهند کرد. این تصمیم در حالی گرفته شده که بازسازی استادیوم آزادی که از دو فصل پیش آغاز شده، هنوز به پایان نرسیده و این ورزشگاه ملی برای هفتههای ابتدایی لیگ در دسترس نخواهد بود. بر اساس برنامه اعلامی سازمان لیگ، استقلال در دو بازی مهم و حساس میزبان خواهد بود. نخست، آبیپوشان پایتخت جمعه ۲۳ مرداد در ساعت ۱۹:۳۰ به مصاف مس شهربابک میروند و سپس در یک دیدار حساس و سرنوشتساز، یکشنبه اول شهریور از ساعت ۱۹:۳۰ میزبان سپاهان اصفهان خواهند بود. هر دو دیدار در ورزشگاه قلعه حسن خان برگزار خواهد شد. پرسپولیس نیز میزبانی خود را در این ورزشگاه انجام خواهد داد.
استادیوم آزادی که روزگاری بزرگترین و مهمترین ورزشگاه ایران و میزبان مسابقات بینالمللی و دربیهای پرشور بود، از اواخر فصل ۱۴۰۳ تحت عملیات بازسازی گسترده قرار گرفت. قرار بود این بازسازی تا شروع فصل ۱۴۰۶-۱۴۰۵ به پایان برسد و ورزشگاه با امکانات بهروز، بار دیگر میزبان هواداران باشد. اما گویا این وعده هنوز محقق نشده و با توجه به اقدامات اخیر، بازسازی همچنان ادامه دارد و حتی به نظر میرسد با چالشهای جدیدی نیز مواجه شده است. در روزهای اخیر، اتفاقی عجیب در ورزشگاه آزادی رخ داد که ابعاد جدیدی به این ماجرا بخشید. در حالی که عملیات بازسازی سکوها و بخشهای دیگر استادیوم در مراحل پایانی خود قرار داشت، چمن ورزشگاه در اقدامی مبهم و غیرمنتظره جمعآوری شد تا چمن جدیدی کاشته شود. این اقدام، که بسیاری آن را یک تصمیم ناگهانی و بدون برنامهریزی قبلی ارزیابی کردهاند، عملاً دسترسی به آزادی را حداقل تا نیمفصل اول لیگ غیرممکن خواهد کرد. خبرگزاری فارس نیز به نقل از منابع آگاه، تأیید کرده است که استادیوم آزادی حداقل تا نیمفصل در دسترس نخواهد بود.
با این شرایط، سازمان لیگ ناچار شده است که بار دیگر به ورزشگاه قلعه حسن خان به عنوان میزبان اصلی دیدارهای تیمهای تهرانی روی آورد. این ورزشگاه که در دو فصل گذشته نیز میزبان بسیاری از مسابقات استقلال و پرسپولیس بوده، با وجود ظرفیت کمتر نسبت به آزادی، اما از امکانات مناسبی برای برگزاری مسابقات برخوردار است. با این حال، برگزاری دربی و بازیهای حساس در ورزشگاهی با ظرفیت محدود، همواره با اعتراض هواداران همراه بوده است. ورزشگاه قلعه حسن خان که در شهر کرج واقع شده، در سالهای اخیر به یکی از گزینههای اصلی برگزاری مسابقات تیمهای تهرانی تبدیل شده است. این ورزشگاه در فصلهای گذشته، میزبان بسیاری از دیدارهای استقلال و پرسپولیس بوده و هواداران با این ورزشگاه و مسیر دسترسی به آن آشنا هستند. با این حال، ظرفیت محدود ۱۵ هزار نفری این ورزشگاه، پاسخگوی حضور گسترده هواداران دو تیم نیست و همیشه نارضایتی آنها را به همراه داشته است.
در شرایطی که استقلال و پرسپولیس هواداران میلیونی دارند و ورزشگاه آزادی با ظرفیت بیش از ۷۸ هزار نفر، برای سالها خانه آنها بوده است، این تغییر ناگزیر، بار دیگر گلایهها را افزایش داده است. هواداران معتقدند که دولت و مسئولان ورزشی باید با سرعت بیشتری عملیات بازسازی را به پایان برسانند تا هر چه زودتر شاهد بازگشت تیمها به خانه اصلی خود باشند. همچنین، برخی انتقادها به نحوه مدیریت پروژه بازسازی و تصمیمات لحظهای آن وارد است. حالا با نزدیک شدن به شروع رقابتهای لیگ برتر، همه نگاهها به استادیوم قلعه حسن خان دوخته شده است. باید دید آیا این ورزشگاه میتواند به خوبی میزبان رقابتهای حساس هفتههای ابتدایی باشد و آیا هواداران، با وجود محدودیتها، باز هم تیمهای خود را در این ورزشگاه همراهی خواهند کرد یا نارضایتیها، بر فضای ورزشی سایه خواهد افکند. این وضعیت، زنگ خطری جدی برای مدیران ورزشی کشور است تا به فکر چارهای اساسی برای ورزشگاه آزادی و بازگشت هر چه سریعتر آن به چرخه مسابقات باشند.
چالشهای پروژه بازسازی استادیوم آزادی
پروژه بازسازی استادیوم آزادی، یکی از بزرگترین و پیچیدهترین پروژههای عمرانی ورزشی در سالهای اخیر بوده است. این پروژه که با هدف نوسازی کامل این ورزشگاه تاریخی و ارتقای سطح امکانات آن به استانداردهای روز دنیا آغاز شد، از ابتدا با چالشها و تأخیرهای متعددی همراه بوده است. بر اساس برنامه اولیه، قرار بود این بازسازی تا شروع فصل ۱۴۰۶-۱۴۰۵ به اتمام برسد و ورزشگاه با سکوهای جدید، امکانات مدرن و چمن باکیفیت، بار دیگر پذیرای هواداران باشد. اما به نظر میرسد که این هدف هنوز محقق نشده است. یکی از مهمترین عواملی که باعث طولانیشدن این پروژه شده، پیچیدگیهای فنی و اجرایی آن بوده است. ورزشگاه آزادی با قدمت بیش از ۵۰ سال، دارای سازههای قدیمی و فرسودهای است که نوسازی آن، مستلزم زمان و هزینه زیادی است.
همچنین، با توجه به اهمیت این ورزشگاه و لزوم حفظ هویت آن، هرگونه تغییر و بازسازی نیازمند دقت و حساسیت بالایی است. اما به نظر میرسد که برنامهریزی دقیقی برای مراحل پایانی این پروژه وجود نداشته و تصمیمات، بدون در نظر گرفتن زمانبندی لیگ، اتخاذ شده است. اقدام مبهم و غیرمنتظره جمعآوری چمن استادیوم در هفتههای پایانی بازسازی، بار دیگر نشان داد که مدیریت این پروژه دچار نوعی ناهماهنگی و نبود انسجام است. به جای آنکه پیش از شروع فصل، چمن جدید کاشته شود و زمان لازم برای آمادهسازی آن (حدود ۴ تا ۶ هفته) فراهم باشد، این کار در آستانه شروع لیگ انجام شده و عملاً دسترسی به ورزشگاه را تا نیمفصل مسدود کرده است. این اقدامات، سوالات جدی را درباره نحوه مدیریت پروژه و مسئولیتپذیری عوامل اجرایی آن ایجاد کرده است.
تأثیر تغییر میزبان بر تیمهای استقلال و پرسپولیس
تغییر میزبان تیمهای استقلال و پرسپولیس از ورزشگاه آزادی به قلعه حسن خان، تأثیرات مختلفی بر عملکرد و شرایط این تیمها دارد. از نظر فنی، بازی در یک ورزشگاه با کیفیت چمن و شرایط متفاوت، میتواند بر کیفیت بازی و اجرای تاکتیکهای تیمها تأثیرگذار باشد. بازیکنان استقلال و پرسپولیس که سالها در ورزشگاه آزادی بازی کردهاند، به ابعاد و شرایط آن عادت دارند و این تغییر، هرچند کوچک، میتواند در کوتاهمدت روی عملکرد آنها مؤثر باشد. از سوی دیگر، ورزشگاه قلعه حسن خان با ظرفیت حدود ۱۵ هزار نفر، فضای بسیار کوچکتری نسبت به آزادی دارد و این موضوع، بر فشار روانی روی بازیکنان و نحوه برخورد هواداران تأثیر میگذارد. در حالی که در آزادی، هواداران با فاصله بیشتری از زمین بازی قرار دارند و فشار کمتری بر بازیکنان وارد میشود، در ورزشگاه کوچکتر و جمعوجورتر قلعه حسن خان، تماشاگران نزدیکتر به زمین هستند و بازیکنان، تمرکز بیشتری را تجربه میکنند. این فضا، گاهی میتواند به سود تیم میزبان باشد و گاهی نیز با افزایش فشار، به ضرر آن تمام شود.
با این حال، باید توجه داشت که استقلال و پرسپولیس در دو فصل گذشته نیز بارها تجربه بازی در این ورزشگاه را داشتهاند و به نوعی با شرایط آن آشنا هستند. از این منظر، شاید تغییرات آنچنان تأثیر منفی نداشته باشد، اما با توجه به حساسیت دیدارهایی مانند استقلال - سپاهان، هر گونه تغییر در شرایط میزبانی، میتواند به عنوان یک عامل تعیینکننده ظاهر شود و نتیجه بازی را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، کادر فنی این تیمها باید با تمرینات و برنامهریزی دقیق، بازیکنان خود را برای بازی در این شرایط آماده کنند.
نگرانیها و گلایههای هواداران از تعویق بازسازی آزادی
هواداران استقلال و پرسپولیس، که سالها در ورزشگاه آزادی شاهد رقابتهای تیمهای خود بودهاند، این روزها نگرانیها و گلایههای زیادی نسبت به تعویق بازسازی و برگزاری بازیها در ورزشگاه قلعه حسن خان دارند. یکی از اصلیترین دغدغههای آنها، ظرفیت محدود این ورزشگاه است که عملاً بخش بزرگی از هواداران را از حضور در ورزشگاه محروم میکند. این در حالی است که استقلال و پرسپولیس، به عنوان تیمهای محبوب پایتخت، هواداران زیادی دارند که تماشای بازیهای تیمشان در ورزشگاه، یکی از مهمترین تفریحات و علایق آنها محسوب میشود. به گفته بسیاری از هواداران، تماشای بازی در ورزشگاه قلعه حسن خان، به دلیل دوری مسافت از تهران و همچنین کمبود امکانات رفاهی، خیلی دلچسب نیست. آنها معتقدند که مدیران و مسئولان، باید با برنامهریزی دقیقتر، هر چه سریعتر مشکل بازسازی آزادی را حل کنند تا تیمها به خانه اصلی خود بازگردند. همچنین، هواداران از نحوه اطلاعرسانی و عدم شفافیت در مورد زمان دقیق اتمام بازسازی و علت تأخیرها، انتقاد دارند و خواستار پاسخگویی مسئولان هستند.
این گلایهها در شرایطی مطرح میشود که بسیاری از هواداران، سفر به کرج و استفاده از ورزشگاه قلعه حسن خان را به دلیل هزینههای رفتوآمد و کمبود پارکینگ، مقرونبهصرفه نمیدانند. همچنین، برخی معتقدند که کیفیت چمن و امکانات این ورزشگاه، با استانداردهای یک تیم بزرگ مثل استقلال و پرسپولیس تناسبی ندارد. همه این موارد، باعث شده است که فشار بر مدیران ورزشی و دولتی برای تسریع در بازسازی آزادی، روز به روز بیشتر شود.
سناریوهای پیش روی سازمان لیگ و باشگاهها
با توجه به وضعیت فعلی و نامشخص بودن زمان دقیق اتمام بازسازی استادیوم آزادی، سازمان لیگ و باشگاههای استقلال و پرسپولیس باید خود را برای سناریوهای مختلف آماده کنند:
- سناریوی اول و محتملترین حالت، ادامه میزبانی در ورزشگاه قلعه حسن خان تا نیمفصل است. در این حالت، باشگاهها باید با برنامهریزی دقیق، شرایط میزبانی خود را مدیریت کنند و حتی ممکن است مجبور شوند برخی بازیهای حساس را نیز در این ورزشگاه برگزار نمایند. این امر، مستلزم هماهنگی با سازمان لیگ و تأمین امنیت و امکانات لازم است.
- سناریوی دوم، احتمال بازگشت به ورزشگاه آزادی در اواسط فصل یا نیمفصل دوم است. اگر عملیات کاشت چمن جدید با موفقیت انجام شود و سایر مراحل بازسازی نیز به پایان برسد، شاید از نیمفصل دوم یا حتی اواخر نیمفصل اول، امکان استفاده از آزادی فراهم شود. در این صورت، سازمان لیگ و باشگاهها باید برنامههای خود را برای تغییر محل میزبانی به ورزشگاه آزادی تنظیم کنند و این موضوع، نیازمند هماهنگی قبلی و اطلاعرسانی به موقع به هواداران است. اما با توجه به اینکه چمن جدید حداقل به ۴ تا ۶ هفته زمان برای آمادهسازی کامل نیاز دارد و همچنین با توجه به شرایط آبوهوایی، احتمال تحقق این سناریو در نیمفصل اول، کم به نظر میرسد.
- سناریوی سوم و دور از انتظار، استفاده از ورزشگاههای دیگر مانند اراک یا قزوین به عنوان میزبان جایگزین است. هرچند که سازمان لیگ و باشگاهها اعلام کردهاند که میزبانیها در قلعه حسن خان برگزار خواهد شد، اما در صورت بروز هرگونه مشکل پیشبینینشده، احتمال تغییر دوباره محل میزباني نیز وجود دارد. این سناریو، میتواند با نارضایتی بیشتر هواداران و پیچیدگیهای برنامهریزی همراه باشد. در هر صورت، باید منتظر ماند و دید که این وضعیت چگونه مدیریت خواهد شد و چه زمانی هواداران شاهد بازگشت تیمها به ورزشگاه آزادی خواهند بود.
چالشهای مدیریتی و اجرایی پروژههای عمرانی ورزشی در ایران
ماجرای بازسازی استادیوم آزادی، تنها یکی از نمونههای متعدد پروژههای عمرانی ناتمام یا با تأخیر طولانی در حوزه ورزش ایران است. این موضوع، نشان از یک مشکل ساختاری در مدیریت و اجرای پروژههای بزرگ ملی دارد. عدم برنامهریزی دقیق، نبود هماهنگی بین دستگاههای اجرایی، تغییرات مکرر مدیران و کمبود منابع مالی، از جمله عواملی هستند که باعث میشوند پروژههای عمرانی ورزشی، با تأخیرهای طولانی و هزینههای مضاعف همراه شوند.
در مورد ورزشگاه آزادی، به نظر میرسد که تصمیمات لحظهای و بدون در نظر گرفتن زمانبندی مسابقات، یکی از مهمترین مشکلات بوده است. به جای آنکه یک برنامه زمانبندی دقیق و مبتنی بر اولویتبندی (با هماهنگی سازمان لیگ) تدوین شود، عملیات بازسازی، گاهی بدون هماهنگی با تقویم ورزشی انجام میشود و این موضوع، بارها باعث ایجاد مشکلات جدی برای تیمها و هواداران شده است. این رویکرد، نشان از ضعف در مدیریت حرفهای و عدم توجه به نیازهای جامعه ورزشی دارد. برای جلوگیری از تکرار چنین مشکلاتی در آینده، ضروری است که نهادهای مسئول، یک نظام برنامهریزی منسجم و شفاف را برای پروژههای عمرانی ورزشی تدوین کنند. این نظام باید شامل مراحل دقیق اجرا، زمانبندی واقعبینانه، تخصیص بهموقع منابع مالی و هماهنگی کامل با تقویم ورزشی کشور باشد. همچنین، نظارت مستمر بر روند اجرای پروژهها و پاسخگویی در قبال هر گونه تأخیر، میتواند به بهبود عملکرد و افزایش کارایی در این حوزه کمک کند. هواداران و جامعه ورزشی، انتظار دارند که مسئولان، با عزمی جدی و برنامهای مدون، هر چه سریعتر مشکلات زیرساختی را حل کنند تا شاهد برگزاری مسابقات در شرایط ایدهآل باشند.