آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
در روزهایی که استفاده از ربات‌های تلگرامی برای خدمات مختلف رواج یافته، کلاهبرداران سایبری با یک شگرد جدید و هوشمندانه، کاربران را هدف قرار داده‌اند. پلیس فتا از شناسایی ربات جعلی با عنوان «بانک ملی» خبر داده است که با فریب کاربران، به اطلاعات شخصی و مالی آنها دسترسی پیدا می‌کند. این ربات، با استفاده از اعتماد کاربران به نام یک نهاد معتبر، اقدام به سرقت اطلاعات می‌کند و تهدیدی جدی برای امنیت سایبری کاربران محسوب می‌شود. شگرد این ربات جعلی بسیار ساده اما خطرناک است. ربات با ارسال پیامی، از کاربر می‌خواهد تا برای اثبات اینکه ربات نیست، روی یک دکمه کلیک کند. پس از کلیک، کاربر به یک صفحه جعلی هدایت می‌شود که از او درخواست کد پنج‌رقمی می‌کند. کاربران گمان می‌کنند این کد مربوط به تأیید هویت بانکی است، در حالی که در واقع کد ورود به تلگرام آنهاست.
با وارد کردن این کد، کلاهبردار به تلگرام کاربر دسترسی پیدا کرده و کنترل کامل حساب را در اختیار می‌گیرد. اما ترفند کلاهبرداران به همین جا ختم نمی‌شود. آنها در مرحله بعدی، کد ورود به اپلیکیشن بانک ملی را نیز از کاربر دریافت کرده و به حساب بانکی او دسترسی پیدا می‌کنند. این روش دوگانه، نشان از یک حمله سایبری پیچیده و چندلایه دارد. معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا با هشدار درباره این ربات جعلی، تأکید کرده است که کاربران باید هوشیار باشند و به هیچ عنوان کدهای دریافتی را در اختیار دیگران قرار ندهند. همچنین، کاربران باید توجه داشته باشند که هیچ نهاد رسمی هرگز از طریق ربات‌های تلگرامی، درخواست اطلاعات محرمانه نمی‌کند. این نکته، یک اصل اساسی در امنیت سایبری است.
در صورت وارد کردن سهوی کدها، پلیس فتا توصیه کرده است که کاربران فوراً رمز عبور تلگرام و بانک خود را تغییر دهند و دستگاه‌های ناشناس را از حساب‌های خود خارج کنند. همچنین، باید موضوع را از طریق شماره ۰۹۶۳۸۰ به پلیس فتا گزارش دهند تا اقدامات لازم برای پیگیری و جلوگیری از سوءاستفاده بیشتر انجام شود. با توجه به افزایش حملات سایبری و کلاهبرداری‌های اینترنتی، کاربران باید همواره هوشیار باشند و از کلیک روی لینک‌های مشکوک و وارد کردن اطلاعات شخصی در صفحات ناشناس خودداری کنند. آموزش و آگاهی، مهم‌ترین سلاح در برابر این نوع تهدیدات است.
تحلیل شگرد کلاهبرداری ربات جعلی
شگرد کلاهبرداران در این روش، سوءاستفاده از اعتماد کاربران به نام یک نهاد معتبر مانند بانک ملی است. با استفاده از این نام، کاربران گمان می‌کنند که با یک سرویس رسمی و امن روبرو هستند و بنابراین، اطلاعات خود را در اختیار آن قرار می‌دهند. این روش، که به «مهندسی اجتماعی» معروف است، یکی از رایج‌ترین روش‌های کلاهبرداری سایبری محسوب می‌شود. ربات جعلی، با طراحی یک فرآیند به ظاهر ساده، کاربر را به صفحه‌ای جعلی هدایت می‌کند که شبیه به صفحه رسمی بانک ملی طراحی شده است.
این صفحه، با درخواست کد پنج‌رقمی، کاربر را فریب می‌دهد تا کد ورود تلگرام خود را وارد کند. بسیاری از کاربران، به دلیل شباهت ظاهری صفحه، گمان می‌کنند که این کد مربوط به تأیید هویت بانکی است و بدون شک، آن را وارد می‌کنند. پس از دریافت کد ورود تلگرام، کلاهبردار به راحتی به حساب تلگرام کاربر دسترسی پیدا می‌کند و می‌تواند از آن برای مقاصد مختلف، از جمله سرقت اطلاعات و کلاهبرداری از مخاطبان، استفاده کند. همچنین، با دریافت کد ورود اپلیکیشن بانک ملی، کلاهبردار به حساب بانکی کاربر دسترسی پیدا کرده و می‌تواند موجودی آن را خالی کند.
اهمیت دو مرحله‌ای بودن تأیید هویت
این کلاهبرداری، نشان از اهمیت فعال‌سازی تأیید هویت دو مرحله‌ای در حساب‌های کاربری دارد. اگر کاربران تأیید هویت دو مرحله‌ای را در تلگرام و حساب‌های بانکی خود فعال کرده باشند، حتی با لو رفتن کد ورود، کلاهبردار نمی‌تواند به راحتی به حساب آنها دسترسی پیدا کند. تأیید هویت دو مرحله‌ای، یک لایه امنیتی اضافی ایجاد می‌کند که از دسترسی غیرمجاز جلوگیری می‌کند. با این حال، در این روش کلاهبرداری، کلاهبرداران با دریافت کد ورود اپلیکیشن بانک ملی، عملاً تأیید هویت دو مرحله‌ای را دور می‌زنند.
این موضوع، نشان از اهمیت حفظ امنیت کدهای ارسال‌شده و عدم اشتراک آنها با دیگران دارد. کاربران باید بدانند که هیچ نهاد رسمی هرگز از طریق پیامک یا ربات، درخواست کدهای تأیید هویت نمی‌کند. برای افزایش امنیت، کاربران باید از رمزهای عبور قوی و منحصربه‌فرد برای هر حساب کاربری استفاده کنند و همچنین، به‌روزرسانی‌های امنیتی را به موقع انجام دهند. همچنین، استفاده از نرم‌افزارهای آنتی‌ویروس و فایروال، می‌تواند به شناسایی و جلوگیری از حملات سایبری کمک کند.
نقش پلیس فتا در مقابله با کلاهبرداری‌های سایبری
پلیس فتا، به عنوان متولی اصلی مقابله با جرایم سایبری در کشور، نقش مهمی در شناسایی و برخورد با کلاهبرداران اینترنتی ایفا می‌کند. معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا با هشدار درباره این ربات جعلی، نشان از رصد مستمر و هوشمندانه این نهاد بر فعالیت‌های مجرمانه در فضای مجازی دارد. این هشدارها، به افزایش آگاهی عمومی و کاهش آسیب‌پذیری کاربران کمک می‌کند. پلیس فتا با انتشار اطلاعیه‌ها و هشدارهای به موقع، به کاربران کمک می‌کند تا از روش‌های جدید کلاهبرداری مطلع شوند و در دام مجرمان نیفتند.
همچنین، با پیگیری شکایات و گزارش‌های مردمی، به شناسایی و دستگیری کلاهبرداران می‌پردازد. این اقدامات، نقش مهمی در افزایش امنیت فضای مجازی کشور ایفا می‌کند. با این حال، موفقیت پلیس فتا در مبارزه با جرایم سایبری، به همکاری و مشارکت مردم نیز بستگی دارد. کاربران باید با گزارش موارد مشکوک به پلیس فتا، به شناسایی و برخورد با مجرمان کمک کنند و از گسترش این نوع کلاهبرداری‌ها جلوگیری نمایند.
توصیه‌های ایمنی به کاربران برای جلوگیری از کلاهبرداری
- برای جلوگیری از افتادن در دام این نوع کلاهبرداری‌ها، کاربران باید چند نکته اساسی را رعایت کنند:
اولین و مهم‌ترین توصیه، این است که هرگز کدهای تأیید هویت را در اختیار دیگران قرار ندهند. هیچ نهاد رسمی هرگز از طریق ربات‌های تلگرامی یا پیامک، درخواست کدهای تأیید هویت نمی‌کند. در صورت دریافت چنین درخواستی، حتماً با مرجع مربوطه تماس بگیرید و از صحت آن اطمینان حاصل کنید.
- دومین توصیه، فعال‌سازی تأیید هویت دو مرحله‌ای در تمامی حساب‌های کاربری است. این اقدام، یک لایه امنیتی اضافی ایجاد می‌کند که از دسترسی غیرمجاز جلوگیری می‌کند. همچنین، کاربران باید از رمزهای عبور قوی و منحصربه‌فرد برای هر حساب کاربری استفاده کنند و از تکرار رمز عبور در چندین حساب خودداری کنند.
- سومین توصیه، به‌روزرسانی مداوم نرم‌افزارها و سیستم‌عامل دستگاه‌ها است. به‌روزرسانی‌ها، معمولاً شامل وصله‌های امنیتی هستند که از دستگاه در برابر حملات سایبری محافظت می‌کنند. همچنین، کاربران باید از نرم‌افزارهای آنتی‌ویروس و فایروال معتبر استفاده کنند و دستگاه خود را به طور منظم اسکن کنند.
اقدامات لازم در صورت وقوع کلاهبرداری
- در صورت وارد کردن سهوی کدها و احتمال وقوع کلاهبرداری، کاربران باید سریعاً اقدامات لازم را انجام دهند:
اولین اقدام، تغییر رمز عبور تلگرام و حساب‌های بانکی است. این کار، دسترسی کلاهبردار را به حساب‌های کاربری قطع می‌کند و از سوءاستفاده بیشتر جلوگیری می‌کند.
- دومین اقدام، خروج دستگاه‌های ناشناس از حساب‌های کاربری است. در تلگرام، کاربران می‌توانند از بخش «دستگاه‌های فعال»، دستگاه‌های ناشناس را شناسایی و آنها را از حساب خود خارج کنند. همچنین، باید با بانک خود تماس بگیرند و درخواست مسدودسازی کارت و حساب خود را بدهند.
- سومین اقدام، گزارش موضوع به پلیس فتا از طریق شماره ۰۹۶۳۸۰ است. گزارش به موقع، به پلیس فتا کمک می‌کند تا اقدامات لازم برای پیگیری و برخورد با کلاهبرداران را انجام دهد و از تکرار این نوع کلاهبرداری‌ها جلوگیری کند. همچنین، کاربران باید سایر کاربران را نیز در مورد این نوع کلاهبرداری آگاه کنند تا از قربانی شدن آنها جلوگیری شود.