آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
هواشناسی کشور امروز با صدور اطلاعیهای، از ناپایداریهای جوی در چندین منطقهٔ کشور خبر داده است. بر اساس این پیشبینی، بارشهای پراکنده و وزش بادهای شدید، بخشهای مختلفی از شمال، جنوب و شرق کشور را تحت تأثیر قرار خواهد داد. اگر امروز و فردا در ارتفاعات شمالی کشور هستید، چتر به همراه داشته باشید. سازمان هواشناسی اعلام کرده که بارشهای پراکنده، مهمان استانهای گیلان، مازندران و گلستان خواهد بود. این بارشها هرچند شدید نیستند، اما میتوانند دمای هوا را به طور محسوسی کاهش دهند.
اما در جنوب کشور، وضعیت جوی کمی متفاوت است. از امروز تا فردا، ساعاتِ بعدازظهر و شب، جنوبِ سیستانوبلوچستان، استانِ کرمان و ارتفاعاتِ هرمزگان شاهد رگبارهایِ پراکنده، رعدوبرق و وزشِ بادِ شدیدِ موقت خواهند بود. این شرایط میتواند برای کوهنوردان و طبیعتگردان خطرآفرین باشد. علاوه بر این، برخی مناطقِ جنوبغرب، شرق و شمالشرقِ کشور نیز با وزشِ بادِ شدیدِ موقت و گردوخاک مواجه خواهند شد. این پدیده میتواند کیفیتِ هوا را در این مناطق کاهش دهد و برای افرادِ دارایِ بیماریهایِ تنفسی، مشکلاتی ایجاد کند.
نکتهٔ مهم دیگری که در این اطلاعیه به آن اشاره شده، مواج شدنِ چهار پهنهٔ آبیِ کشور است. دریای خزر در شمال، خلیج فارس، تنگهٔ هرمز و دریای عمان در جنوب، تا روزِ جمعه، مواج و ناآرام پیشبینی میشوند. این شرایط، فعالیتهایِ دریایی و صیادی را با اختلال مواجه خواهد کرد. سازمان هواشناسی به مسافران و گردشگران توصیه کرده که از تردد غیرضروری در ارتفاعات و مناطقِ کوهستانی در زمانِ بارش و رعدوبرق خودداری کنند. همچنین، به صیادان و قایقرانان هشدار داده شده که از تردد در پهنههایِ آبیِ مواج، تا زمانِ فروکش کردنِ تلاطم، پرهیز نمایند.
این تغییراتِ جوی، در حالی رخ میدهد که بسیاری از مناطقِ کشور، روزهایِ گرم و خشکی را پشتِ سر میگذارند. بارشِ باران در ارتفاعاتِ شمال، میتواند هوایِ این مناطق را مطبوعتر کند، اما در مقابل، گردوخاک در شرق و جنوبغرب، میتواند آزاردهنده باشد.
بررسی سامانههای بارشی فعال در شمال کشور
بر اساس نقشههای همدیدی و پیشبینیِ سازمان هواشناسی، ورود یک سامانهٔ بارشیِ ضعیف اما مؤثر، از سمتِ دریای خزر، باعث بارشهایِ پراکنده در ارتفاعاتِ استانهایِ گیلان، مازندران و گلستان شده است. این سامانه، که عمدتاً ارتفاعات و دامنهها را دربرمیگیرد، در مناطقِ جلگهای، تأثیرِ چندانی نخواهد داشت و بارشها در آن مناطق، بسیار ناچیز یا صفر خواهد بود. علتِ اصلیِ این بارشها، تقابلِ هوایِ نسبتاً گرم و مرطوبِ شمالی با هوایِ خنکِ ارتفاعاتِ البرز است.
این برخورد، باعثِ صعودِ هوایِ گرم و در نهایت، تشکیلِ ابرهایِ همرفتی و بارشهایِ پراکنده میشود. با توجه به الگوهایِ پیشبینی، این بارشها عمدتاً در ساعاتِ بعدازظهر و اوایلِ شب رخ خواهند داد. به کوهنوردان و گردشگرانِ این مناطق توصیه میشود که تجهیزاتِ مناسبِ بارانگیری به همراه داشته باشند و از صعود به ارتفاعاتِ بلند در زمانِ بارش و کاهشِ دید، خودداری کنند. همچنین، کاهشِ دمایِ محسوس در ارتفاعات، میتواند باعثِ غافلگیریِ گردشگران شود و لازم است که پوشاکِ گرم نیز به همراه داشته باشند.
ناپایداریهای جوی در جنوب و شرق؛ رگبار و رعدوبرق
در سویِ دیگرِ کشور، استانهایِ جنوبی و شرقی، از جملهِ جنوبِ سیستانوبلوچستان، کرمان و ارتفاعاتِ هرمزگان، در ساعاتِ بعدازظهر و شب، شاهدِ ناپایداریهایِ جویِ شدیدتری خواهند بود. ورودِ رطوبت از سمتِ دریای عمان و دریای عرب، همراه با گرمایِ شدیدِ سطحِ زمین، باعثِ تشکیلِ ابرهایِ عظیمِ همرفتی و وقوعِ رگبارهایِ شدید، رعدوبرق و وزشِ بادهایِ تندِ لحظهای میشود.
این نوعِ بارشها که در اصطلاحِ هواشناسی به «بارشهایِ همرفتیِ ناگهانی» معروف هستند، معمولاً با شدتِ زیاد و در مدتِ زمانِ کوتاه رخ میدهند و میتوانند باعثِ جاریشدنِ سیلابهایِ موقتی در مسیلها و رودخانههایِ فصلی شوند. همچنین، رعدوبرقِ همراه با این بارشها، میتواند خطراتِ جدی برایِ افراد و تأسیسات ایجاد کند. سازمان هواشناسی به ساکنان و مسافرانِ این مناطق هشدار داده که در زمانِ وقوعِ رعدوبرق، از قرارگیری در فضایِ باز، زیرِ درختانِ بلند و نزدیکیِ اجسامِ فلزی خودداری کنند. همچنین، رانندگان باید از توقف در حاشیهٔ رودخانههایِ فصلی و مسیلها اجتناب نمایند تا در صورتِ وقوعِ سیلابِ ناگهانی، دچارِ مشکل نشوند.
گردوخاک و کاهش کیفیت هوا در مناطق جنوبغرب و شرق
علاوه بر بارشها، وزشِ بادهایِ شدیدِ موقت در برخی مناطقِ جنوبغرب، شرق و شمالشرقِ کشور، پدیدهٔ گردوخاک را به همراه خواهد داشت. این گردوخاک که از مناطقِ بیابانیِ همسایه و نیز از کویرهایِ داخلیِ کشور منشأ میگیرد، میتواند کیفیتِ هوا را به شدت کاهش دهد و برایِ افرادِ دارایِ بیماریهایِ تنفسی، قلبی و سالمندان، بسیار آزاردهنده باشد. بر اساس پیشبینیِ هواشناسی، استانهایِ خوزستان، ایلام، کرمانشاه در جنوبغرب، و نیز استانهایِ خراسانِ رضوی، جنوبی و شمالی در شرق و شمالشرق، بیشترین تأثیر را از این پدیده خواهند پذیرفت.
شاخصِ کیفیتِ هوا در این مناطق، میتواند در ساعاتِ اوجِ وزشِ باد، به سطحِ «ناسالم برایِ گروههایِ حساس» برسد. به شهروندانِ این مناطق توصیه میشود که در زمانِ وقوعِ گردوخاک، از ترددِ غیرضروری در فضایِ باز خودداری کنند و در صورتِ اجبار، از ماسکِ مناسب استفاده نمایند. همچنین، بیمارانِ تنفسی و قلبی، باید داروهایِ خود را به همراه داشته باشند و در صورتِ بروزِ علائم، سریعاً به پزشک مراجعه کنند.
مواج شدنِ پهنههایِ آبی؛ خطری برای فعالیتهایِ دریایی
یکی از مهمترینِ هشدارهایِ سازمان هواشناسی در این اطلاعیه، مربوط به مواج شدنِ چهار پهنهٔ آبیِ کشور است. دریای خزر در شمال، و خلیج فارس، تنگهٔ هرمز و دریای عمان در جنوب، تا روزِ جمعه، مواج و ناآرام پیشبینی میشوند. این وضعیت، ناشی از فعالیتِ سامانههایِ بادِ نسبتاً شدید در این مناطق است که ارتفاعِ امواج را به طورِ محسوسی افزایش میدهد. مواج شدنِ دریا، میتواند خطراتِ جدی برایِ قایقهایِ صیادیِ کوچک، شناورهایِ تفریحی و حتی کشتیهایِ تجاری ایجاد کند.
ارتفاعِ امواج در برخی مناطق، میتواند به بیش از دو متر برسد که برایِ ترددِ ایمن، بسیار نامناسب است. سازمان هواشناسی به صیادان و قایقرانان توصیه کرده که از تردد در این پهنههایِ آبی، تا زمانِ کاهشِ تلاطم، خودداری کنند. همچنین، مسافرانِ دریایی که قصدِ سفر با کشتی یا لنج را دارند، بهتر است برنامهٔ سفرِ خود را به تعویق بیندازند یا با شرکتهایِ کشتیرانی، از وضعیتِ دریا پیش از حرکت، مطلع شوند. این شرایط، تا روزِ جمعه ادامه خواهد داشت و از اواخرِ جمعه، به تدریج از شدتِ تلاطم کاسته خواهد شد.
تأثیرِ ناپایداریها بر زندگیِ روزمره و توصیههایِ ایمنی
ناپایداریهایِ جویِ پیشبینیشده، هرچند شدید نیستند، اما میتوانند بر زندگیِ روزمرهٔ مردم در مناطقِ مختلف تأثیر بگذارند. بارشِ باران در شمال، میتواند باعثِ لغزندگیِ جادهها و کاهشِ دیدِ رانندگان شود و همچنین، کشاورزانِ این مناطق باید از خسارتِ احتمالیِ باران به محصولاتِ خود جلوگیری کنند. گردوخاک در جنوبغرب و شرق نیز میتواند باعثِ اختلال در ترددِ جادهای، کاهشِ دید و افزایشِ خطرِ تصادفات شود.
همچنین، این پدیده میتواند به تأسیسات و تجهیزاتِ حساسِ الکترونیکی آسیب برساند. بنابراین، ضروری است که دستگاههایِ ذیربط، تمهیداتِ لازم را برایِ کاهشِ اثراتِ این پدیده بیندیشند. سازمان هواشناسی، از همهٔ هموطنان میخواهد که توصیههایِ ایمنی را جدی بگیرند و از هرگونهِ اقدامِ پرخطر در زمانِ وقوعِ رعدوبرق، بارشِ شدید و گردوخاک خودداری کنند. همچنین، از آنها خواسته شده که با توجه به مواج بودنِ دریا، از شنا و تفریحاتِ آبی در این روزها پرهیز نمایند. با رعایتِ این نکات ساده، میتوان از خطراتِ احتمالیِ این ناپایداریهای جوی به سلامت عبور کرد.