آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
تنگه هرمز، این آبراه استراتژیک و حیاتی، این روزها شاهد رقابتی تنگاتنگ برای کنترل بر آن است. ارتش آمریکا با یک ابتکار عمل نظامی، موفق شده است مسیری امن در بخش جنوبی این تنگه ایجاد کند که هر شب، ده‌ها نفتکش را از دلِ خطر عبور می‌دهد. بر اساس گزارش‌های جدید، روزانه نزدیک به ۱۰ میلیون بشکه نفت، معادل نیمی از حجم صادرات پیش از جنگ، از این مسیر جدید به بازارهای جهانی راه پیدا می‌کند. این عدد، نشان از عزم جدی واشنگتن برای حفظ جریان نفت در بازارهای جهانی دارد.
آنچه این مسیر را متمایز کرده، عبور نفتکش‌ها از کنار سواحل عمان است؛ منطقه‌ای که پیش از این کمتر کشتی‌ای از آن تردد می‌کرد، اما حالا به شریان اصلی انرژی تبدیل شده است. بیش از ۸۰ درصد کشتی‌ها این مسیر را انتخاب می‌کنند و بسیاری از آنها نیز برای کاهش خطر، سامانه‌های ردیابی خود را خاموش می‌کنند. آمریکا با استقرار جنگنده‌های خود در آسمان منطقه، به طور مستقیم پهپادها و موشک‌های کروز ایران را رهگیری می‌کند. یک مقام آمریکایی اعلام کرده است که در یک عملیات شبانه، هشت پهپاد و دو موشک کروز ایران سرنگون شده است.
عملیات نظامی دو هفته‌ای فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) علیه سامانه‌های راداری و مراقبت دریایی ایران، توان سپاه پاسداران را برای رصد ترددها در بخش جنوبی تنگه به شدت کاهش داده است. به گفته مقام‌های آمریکایی، سپاه اکنون عمدتاً به رادارهای محدود و دیده‌بانان مستقر روی شناورهای تندروی خود متکی است. با این حال، سپاه پاسداران همچنان بر موضع پیشین خود تأکید دارد و تنگه هرمز را «بسته» اعلام کرده و عبور کشتی‌ها را تنها با اجازه و نظارت این نهاد، مجاز می‌داند. ایران همچنین مسیر نزدیک به سواحل عمان را مغایر با تفاهم‌نامه اسلام‌آباد می‌داند، ادعایی که واشنگتن آن را رد کرده است. در همین حال، داده‌های شرکت کپلر نشان می‌دهد که تعداد کشتی‌های قابل ردیابی در تنگه کاهش یافته است، اما کارشناسان معتقدند که خاموش بودن سیستم‌های ردیابی، این آمار را مخدوش می‌کند و حجم واقعی تردد، بسیار بیشتر از آن چیزی است که در آمارها دیده می‌شود.
راه‌اندازی مسیر امن جنوبی؛ یک ابتکار عمل نظامی-اقتصادی
ارتش آمریکا با ایجاد یک مسیر کشتیرانی امن در بخش جنوبی تنگه هرمز، عملاً چالش جدیدی را برای استراتژی ایران ایجاد کرده است. این مسیر که از نزدیکی سواحل عمان عبور می‌کند، از نظر جغرافیایی دورتر از محدوده تسلط مستقیم ایران قرار دارد و عبور نفتکش‌ها را با امنیت بیشتری همراه کرده است. روزانه نزدیک به ۱۰ میلیون بشکه نفت از این مسیر به بازارهای جهانی منتقل می‌شود که نشان می‌دهد این مسیر به یک شریان حیاتی تبدیل شده است.
کاهش توان راداری ایران در نتیجه حملات نظامی آمریکا
عملیات نظامی فرماندهی مرکزی آمریکا علیه سامانه‌های راداری و مراقبت دریایی ایران، یک تغییر عمده در توان عملیاتی سپاه پاسداران ایجاد کرده است. با از کار افتادن بخش قابل توجهی از رادارهای ایران، توان رصد و رهگیری تردد کشتی‌ها در بخش جنوبی تنگه به شدت کاهش یافته است. این موضوع، یکی از مهم‌ترین عواملی است که به آمریکا امکان داده تا مسیر جدید را بدون برخورد جدی با ایران، عملیاتی کند.
نبرد در حوزه اطلاعات و ارتباطات دریایی
یکی از نکات کلیدی این گزارش، خاموش کردن سامانه‌های ردیابی توسط برخی از نفتکش‌ها برای کاهش خطر هدف‌گیری از سوی سپاه است. این رفتار، نشان از یک جنگ نامرئی در حوزه اطلاعات و ارتباطات دریایی دارد که در آن، هر دو طرف سعی دارند از داده‌های خود برای اهداف نظامی و اطلاعاتی استفاده کنند. داده‌های شرکت‌های ردیابی مثل کپلر، ممکن است تصویر دقیقی از حجم واقعی تردد ارائه ندهند.
تأثیر بر بازار نفت و اقتصاد جهان
با وجود تلاش‌های آمریکا برای حفظ جریان نفت، هنوز میزان عبور روزانه حدود ۱۰ میلیون بشکه است که نیمی از حجم پیش از جنگ است. این کاهش صادرات، می‌تواند بر قیمت نفت و اقتصاد کشورهای وابسته به نفت خلیج فارس تأثیر بگذارد. با این حال، عبور روزانه ده‌ها نفتکش، نشان از عزم آمریکا و متحدانش برای جلوگیری از اختلال کامل در بازار انرژی دارد.
واکنش محتمل ایران و آینده تنگه هرمز
با وجود کاهش توان راداری، ایران همچنان بر موضع رسمی خود مبنی بر بسته بودن تنگه هرمز و لزوم اخذ اجازه از سپاه پاسداران تأکید دارد. با این حال، در عمل، تردد نفتکش‌ها از مسیر جدید ادامه دارد. به نظر می‌رسد که ایران در حال بازتعریف استراتژی خود در تنگه است و ممکن است به سمت استفاده از ابزارهای دیگر مانند حملات پهپادی و موشکی محدودتر، روی آورد.