آسیانیوز ایران؛ سرویس سلامت و زیبایی:
امروز، فرانسه در سیاست‌های اجتماعی خود، دست به یک تغییر تاریخی زد. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، قانونی را امضا کرد که به بیماران صعب‌العلاج اجازه می‌دهد به‌صورت قانونی و با دریافت مادهٔ کشنده، به زندگی خود پایان دهند. این قانون که با حمایت برخی احزاب و مخالفت شدید کلیسای کاتولیک و گروه‌های محافظه‌کار مواجه شده است، به بیمارانی که از بیماری‌های لاعلاج و دردناک رنج می‌برند، این حق را می‌دهد که در شرایط خاص، مرگ خودخواسته را انتخاب کنند.
بر اساس این قانون جدید، بیمار باید درخواست کتبی خود را به تیمی از پزشکان متخصص ارائه دهد. پزشکان پس از بررسی وضعیت بیمار و تأیید اینکه بیماری وی غیرقابل‌درمان است و او توانایی ذهنیِ کافی برای تصمیم‌گیری دارد، می‌توانند مجوز مصرف مادهٔ کشنده را صادر کنند. حامیان این قانون، آن را «اقدامی انسانی و شفقت‌آمیز» برای کاهش درد و رنج بیماران لاعلاج می‌دانند. آنها معتقدند که هیچ‌کس نباید مجبور باشد در شرایطی که فقط درد و رنج برایش باقی مانده، به زندگی ادامه دهد.
مخالفان اما، این قانون را «گامی در مسیر عادی‌سازی مرگ خودخواسته» می‌دانند و هشدار می‌دهند که ممکن است در آینده، دامنهٔ آن به بیماران غیر لاعلاج نیز گسترش یابد. کلیسای کاتولیک نیز این اقدام را «نقض حرمت زندگی» خوانده است. فرانسه با این اقدام، به جمع کشورهای معدودی مانند هلند، بلژیک، لوکزامبورگ و کانادا پیوسته است که به شهروندان خود اجازهٔ مرگ خودخواسته در شرایط خاص را می‌دهند. این تصمیم، موجی از واکنش‌های مختلف را در سطح اروپا و جهان به همراه داشته است. با این حال، اجرای این قانون با ضوابط بسیار سخت‌گیرانه‌ای همراه است. بیمار باید حداقل ۱۸ سال سن داشته باشد، از یک بیماری جدی و لاعلاج رنج ببرد و تصمیم خود را به‌صورت داوطلبانه، بدون هیچگونه اجبار بیرونی، اتخاذ کند.
جزئیات قانون جدید فرانسه و ضوابط سخت‌گیرانهٔ آن
قانون جدید فرانسه که با عنوان «مرگ خودخواسته با کمک پزشکی» شناخته می‌شود، به بیماران مبتلا به بیماری‌های صعب‌العلاج و لاعلاج اجازه می‌دهد که در صورت رعایت شرایط خاص، به زندگی خود پایان دهند. از جمله مهم‌ترین ضوابط این قانون، تأیید درخواست بیمار توسط تیمی متشکل از سه پزشک متخصص است. همچنین بیمار باید توانایی تصمیم‌گیری آگاهانه را داشته باشد و درخواست او نباید ناشی از فشار روانی، اقتصادی یا خانوادگی باشد. این قانون بر «خودخواسته» و «آزادانه» بودن تصمیم تأکید ویژه‌ای دارد.
واکنش موافقان و مخالفان در فضای سیاسی و اجتماعی فرانسه
موافقان قانون، که عمدتاً از احزاب چپ و لیبرال و برخی از پزشکان برجسته هستند، این اقدام را «پیروزی شفقت و حقوق بیماران» می‌دانند. آنها معتقدند که دولت باید به بیماران حق دهد تا در سخت‌ترین لحظات زندگی، خودشان تصمیم بگیرند. از سوی دیگر، مخالفان، به ویژه کلیسای کاتولیک و گروه‌های محافظه‌کار، این قانون را «پایانی بر ارزش زندگی» می‌دانند و هشدار می‌دهند که ممکن است به سوءاستفاده‌های پزشکی و اجتماعی منجر شود.
مقایسهٔ فرانسه با سایر کشورهای دارای قانون مشابه
فرانسه با تصویب این قانون، به جمع کشورهایی مانند هلند، بلژیک، لوکزامبورگ، کانادا و برخی از ایالت‌های استرالیا و آمریکا پیوست. در هلند که اولین کشور در این زمینه بود، قوانین بسیار انعطاف‌پذیر است و حتی بیماران مبتلا به بیماری‌های روانی نیز می‌توانند درخواست مرگ خودخواسته بدهند. اما فرانسه با وضع ضوابط سخت‌گیرانه، سعی کرده است راهی میانه میان حقوق بیماران و حفظ ارزش‌های سنتی پیدا کند. این تفاوت، باعث شده که قانون فرانسه به عنوان یکی از محافظه‌کارانه‌ترین قوانین در این حوزه شناخته شود.
تأثیر این قانون بر نظام سلامت و پزشکان
یکی از چالش‌های اصلی این قانون، نقش جدیدی است که بر دوش پزشکان گذاشته می‌شود. آنها نه تنها باید تشخیص دهند که آیا بیمار شرایط لازم را دارد یا خیر، بلکه ممکن است به عنوان فردی که مجوز مصرف مادهٔ کشنده را صادر می‌کند، با فشارهای روانی و اخلاقی سنگینی مواجه شوند. همچنین، بیمارستان‌ها باید زیرساخت‌های لازم برای اجرای این قانون را فراهم کنند و برخی از پزشکان که با این قانون مخالف هستند، ممکن است از همکاری در این فرایند خودداری کنند که خود چالش جدیدی برای نظام سلامت فرانسه خواهد بود.
ابعاد فرهنگی و اخلاقی مرگ خودخواسته در جوامع غربی
مرگ خودخواسته با کمک پزشکی، یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات اخلاقی و فرهنگی در جوامع غربی است. در حالی که برخی آن را نماد آزادی فردی و حق تصمیم‌گیری برای بدن خود می‌دانند، برخی دیگر آن را نقض حرمت زندگی و ضربه‌ای به کرامت انسانی تلقی می‌کنند. این قانون در فرانسه، می‌تواند به تغییر تدریجی نگاه جامعه به مفهوم زندگی، مرگ و رنج بیماران منجر شود و بر ادبیات، سینما و گفتمان عمومی این کشور تأثیر بگذارد.