ماجرای اخراج ۶ دانشجوی دانشگاه شریف به دلیل ایجاد آشوب و تخلفات انضباطی

آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:

دانشگاه صنعتی شریف، نماد برترین دانشجویان کشور، این روزها با یکی از حساسترین پروندههای انضباطی سالهای اخیر خود مواجه شده است. معاون دانشجویی این دانشگاه از صدور حکم اخراج ۶ دانشجو به دلیل مشارکت در ناآرامیهای اسفندماه خبر داد. بر اساس اعلام مسئولان، این پرونده، شامل تخلفاتی از جمله درگیری فیزیکی، ایجاد آشوب، حمل سلاح سرد، توهین به پرچم و همچنین برخی تخلفات در فضای مجازی است که همگی در جریان ناآرامی های اسفندماه سال گذشته روی داده است.

در این رابطه، ۲۳۶ دانشجو به شورای انضباطی دانشگاه معرفی شدند که پس از بررسی های اولیه، برای ۱۱۵ نفر از آن ها به دلیل وجود مستندات کافی، پرونده انضباطی تشکیل شد. از میان این ۱۱۵ دانشجو، حدود ۴۰ نفر که تخلفات جدیتری داشتند، به شورای انضباطی دعوت شدند و برای مابقی دانشجویان، اقداماتی همچون گفتگو و دریافت تعهد کتبی بدون درج در پرونده در نظر گرفته شد.

در نهایت، تاکنون حکم اخراج ۶ دانشجو صادر شده است که احکام برخی از آن ها در شورای تجدیدنظر نیز تأیید و برای شورای مرکز ارسال شده و یک مورد نیز به طور کامل در شورای مرکز تأیید و به دانشجو ابلاغ شده است. این تصمیم، در حالی گرفته شده که دانشگاه شریف همواره به عنوان یکی از معدود مراکز آموزشی با کمترین حاشیه های سیاسی و انضباطی شناخته میشده است. اما برخورد قاطع با تخلفات، نشان میدهد که این مسولان دانشگاه، بجای تمرکز بر امور علمی، بر حواشی سیاسی متمرکز شده اد تا از این طریق قبایی برای خود بدوزند. از سوی دیگر، برخی از فعالان دانشجویی و مدنی، نسبت به شدت این برخوردها انتقاد کرده و آن را اقدامی تنبیهی فراتر از تخلفات آموزشی دانسته اند.

بررسی تخلفات و مستندات پرونده های انضباطی

تخلفات مطرح شده در این پرونده، از جمله درگیری فیزیکی، ایجاد آشوب، حمل سلاح سرد، توهین به پرچم و تخلفات مجازی، از جمله جدیدترین تخلفات انضباطی در دانشگاه ها محسوب می شوند. مقررات انضباطی دانشگاه ها، به غلط، برای اینگونه تخلفات، مجازات هایی از تذکر شفاهی تا اخراج قطعی را در نظر گرفته اند. آنچه در این پرونده حائز اهمیت است، وجود «مستندات کافی» برای ۱۱۵ دانشجو بوده که نشان از نوعی پرونده سازی در بررسی این مسائل دارد. همچنین، تفکیک دانشجویان به دو گروه با تخلفات جدی و کمتر جدی، نشان از رویکرد دبستانی «خوب ها» و «بدها» در برخورد با تخلفات دارد که در آن، مجازات ها با میزان تخلف، تناسب دقیقی نداشته است.

اگر بنا به اظهارت مسولین دانشگاه، دانشگاه فقط محل آموختن علم و دانش به دانشجویان است، پس چرا مسولین و اساتید دانشگاه به خوبی به این امر مبادرت نورزیده اند، که این سرمایه های انسانی مملکت، آداب درست اعتراض را بیاموزند؟! 

اگر هم اعتراض، حق هر دانشجوست، (که قطعا چنین است، و اگر این اتفاق در سال های قبل از انقلاب نمی افتاد، الان امثال این آقایان کرسی های مدیریت و آموزش را اشغال نمی کردند) پس چرا برخورد می کنید؟! چرا جلوی اعتراض را می گیرید؟! از چه چیزی می ترسید؟! از دست دادن این میزها، اینقدر ترسناک است؟! اگر از ترس نان اینچنین به این میزها چسبیده اید، پس مشخص است آن علم و دانشی که به دانشجویان می آموزید، به پشیزی نمی ارزد و بیرون دانشگاه، یک نان لواش هم به شما نمی دهند... پس این روند غلط را تغییر دهید.

نقش مسولان بی کفایت دانشگاه شریف

رتبه‌بندی شانگهای (ARWU) نشان می دهد بر اساس نتایج سال ۲۰۲۶، دانشگاه شریف در بازه ۹۰۱-۱۰۰۰ جهانی قرار گرفته است. این در حالی است که در سال ۲۰۲۵، این دانشگاه در بازه ۶۰۱-۷۰۰ قرار داشت. این تغییر نشان‌دهنده یک افت تقریباً ۱۰۰ پله‌ای (یک بازه رتبه‌بندی) است. بر اساس تحلیل نتایج، این افت عمدتاً به دلیل کاهش عملکرد در شاخص‌هایی مانند تعداد انتشارات در وب آو ساینس و عملکرد سرانه اعضای هیئت علمی رخ داده است.

همچنین بر اساس اطلاعات موجود از وبسایت رسمی دانشگاه و منابع خبری معتبر، رتبه دانشگاه صنعتی شریف در اولین سال حضور خود در نظام رتبه‌بندی شانگهای (ARWU) در سال ۲۰۱۵، رتبه ۴۵۰ بوده است!!! این بدان معناست که بجز افت عملکرد در ده سال اخیر، در همین سال اخیر نیز این دانشگاه افت کرده است. آیا بهتر نیست مسولان این دانشگاه به مسولیت خویش که همانا امور علمیست بپردازند و دانشگاه را با پادگان و خود را با سرهنگ های زمان قاجار اشتباه نگیرند؟!

برای ارائه تصویری کامل‌تر، باید به نکته زیر توجه کرد:

سال ۲۰۱۵، اولین سالی بود که دانشگاه صنعتی شریف موفق به ورود به جمع ۵۰۰ دانشگاه برتر جهان در رتبه‌بندی شانگهای شد!

واکنش ها و انتقادات به اخراج دانشجویان

اخراج ۶ دانشجوی دانشگاه شریف، با واکنشهای متفاوتی از سوی فعالان دانشجویی و سیاسی مواجه شده است. برخی از فعالان مدنی و دانشجویی، این اقدام را تنبیهی بیش از حد ارزیابی کرده و معتقدند که به جای اخراج، باید از روش های تربیتی مانند تذکر، محرومیت های موقت یا انجام خدمات اجتماعی استفاده شود. آن ها همچنین به این نکته اشاره دارند که دانشجویان، به دلیل جوانی و هیجانات سیاسی، ممکن است مرتکب خطا شوند و باید فرصت جبران به آن ها داده شود. در سوی مقابل، مسئولان دانشگاه تأکید دارند که این تصمیم پس از بررسی دقیق مستندات و با رعایت موازین قانونی اتخاذ شده و هیچگونه تعصب یا فشار خارجی در آن نقش نداشته است.

تأثیر این تصمیم بر فضای دانشگاهی و سیاسی کشور

اخراج دانشجویان یک دانشگاه نخبگانی مانند شریف، می تواند پیامدهای سیاسی و اجتماعی گستردهای داشته باشد. این تصمیم، از یک سو، به عنوان یک بازدارنده برای سایر دانشجویان عمل میکند و از سوی دیگر، ممکن است به ایجاد گفتمانی تندتر میان فعالان دانشجویی و مسئولان دانشگاهی منجر شود. برخی تحلیلگران معتقدند که این برخوردها، در بلندمدت، به کاهش اعتماد دانشجویان به نهادهای دانشگاهی و تشدید فاصله میان بدنه دانشجویی و مدیریت دانشگاه خواهد انجامید. بنابراین، ضروریست که دانشگاه ها در کنار برخورد قاطع با تخلفات، زمینه های گفتگو و تبادل نظر با دانشجویان را نیز فراهم کنند تا از بروز چنین حوادثی در آینده جلوگیری شود.

لزوم شفافیت و اطلاع رسانی در پروندههای انضباطی

یکی از نکات کلیدی در این پرونده، شفافیت دانشگاه در اطلاع رسانی به افکار عمومی است. دانشگاه شریف با انتشار دقیق آمار و فرآیندهای انضباطی، نشان داده است که بر اساس مقررات و مستندات عمل میکند و تصمیمات آن، شفاف و قابل پیگیریست. این رویه، میتواند الگویی برای سایر دانشگاه ها در برخورد با تخلفات مشابه باشد. همچنین، اطلاع رسانی به موقع و دقیق، مانع از شکل گیری شایعات و تحلیل های غیرواقعی در فضای مجازی می شود و اعتماد عمومی را نسبت به عملکرد نهادهای دانشگاهی افزایش می دهد. با این حال، لازم است که دانشگاه ها در کنار شفافیت، به حریم خصوصی دانشجویان نیز احترام بگذارند و اطلاعات را به گونه ای منتشر کنند که به حیثیت فردی و خانوادگی آن ها آسیبی وارد نشود.