آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
ایکی از تاریخی‌ترین روزهای بازار سرمایه رقم خورد. گروه پتروشیمی تابان فردا، با نماد معاملاتی «تابان»، بزرگترین عرضه اولیه تاریخ بورس اوراق بهادار تهران را آغاز کرد؛ عرضه‌ای که رکوردهای قبلی را یک‌باره جابه‌جا کرد. این شرکت که یکی از بزرگترین هلدینگ‌های پتروشیمی کشور محسوب می‌شود، در اقدامی بی‌سابقه، بیش از ۴ میلیارد و ۶۸۷ میلیون سهم (معادل ۱.۵۶ درصد از کل سهام خود) را برای نخستین بار در اختیار سهامداران حقیقی و حقوقی قرار می‌دهد.
بر اساس اطلاعیه سازمان بورس، هر کد معاملاتی مجاز به خرید حداکثر ۱۳ هزار و ۲۸۰ سهم خواهد بود و با قیمت پایه هر سهم ۱۲,۰۷۵ ریال، هر سرمایه‌گذار حداکثر به ۱۷ میلیون تومان سرمایه برای مشارکت در این عرضه نیاز خواهد داشت. اما آنچه این عرضه اولیه را به یک رویداد ویژه تبدیل کرده، رکوردشکنی آن در میان تمام عرضه‌های اولیه تاریخ بورس ایران است. ارزش کل این عرضه بیش از ۵۶ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود که حتی از عرضه اولیه «شستا» در سال ۱۳۹۹، که تا پیش از این بزرگترین عرضه محسوب می‌شد، نیز بزرگ‌تر است.
جزئیات این عرضه نشان می‌دهد که قیمت مبنا برای هر سهم ۱۲,۰۷۵ ریال تعیین شده و دامنه نوسان قیمت نیز از ۱۱,۳۵۱ تا ۱۲,۸۰۰ ریال در نظر گرفته شده است. ثبت سفارشات با روش بوک بیلدینگ انجام خواهد شد و تاریخ آن روز دوشنبه، ۹ شهریور ماه ۱۴۰۵ خواهد بود. متعهد خرید این عرضه اولیه نیز شرکت‌های «ت.س.لوتوس پارسیان» هستند که نقش تضمین کننده در جذب سرمایه‌گذاران را بر عهده دارند. از زمان اعلام این خبر، موجی از هیجان در میان فعالان بازار سهام و سرمایه‌گذاران خرد شکل گرفته است و بسیاری در انتظار اعلام ساعت دقیق ثبت سفارش و نحوه مشارکت در این عرضه تاریخی هستند.
رکوردشکنی تاریخی و مقایسه با عرضه‌های اولیه گذشته
با ارزش بیش از ۵۶ هزار میلیارد تومان، عرضه اولیه «تابان» نه تنها از عرضه اولیه «شستا» (حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان) پیشی گرفته، بلکه از تمام عرضه‌های اولیه ثبت‌شده در تاریخ بورس تهران نیز بزرگ‌تر است. این رکورد، نشان از سیاست جدید سازمان بورس برای عرضه سهام شرکت‌های بزرگ دولتی و شبه‌دولتی به منظور تامین مالی و افزایش عمق بازار سرمایه است. کارشناسان معتقدند که این عرضه، می‌تواند به عنوان یک محک برای توانایی بازار در جذب نقدینگی بالا و همچنین مدیریت ریسک‌های ناشی از حجم بالای عرضه، عمل کند. موفقیت آن، می‌تواند دریچه‌ای جدید برای عرضه سهام سایر شرکت‌های بزرگ هلدینگی در سال‌های آینده باشد.
تجزیه و تحلیل روش بوک بیلدینگ و تأثیر آن بر قیمت‌گذاری
استفاده از روش بوک بیلدینگ (Book Building) برای کشف قیمت سهام «تابان» نشان از اتخاذ رویکردی مدرن و شفاف‌تر در عرضه‌های اولیه دارد. در این روش، بر اساس تقاضای واقعی خریداران و با مشورت متعهدین خرید، قیمت نهایی کشف می‌شود. دامنه قیمت ۱۱,۳۵۱ تا ۱۲,۸۰۰ ریال، به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهد که بر اساس تحلیل خود، سفارش خود را در سقف یا کف دامنه ثبت کنند. مزیت اصلی این روش، کشف قیمت منصفانه‌تر و جلوگیری از نوسانات شدید قیمت در روزهای ابتدایی معاملات است. با این حال، برخی کارشناسان به ریسک عدم استقبال کافی در صورت قیمت‌گذاری بالا نیز اشاره دارند که مدیریت آن، با توجه به شرایط فعلی بازار، نیازمند دقت بالایی است.
تأثیر این عرضه بر نقدینگی بازار سرمایه و شاخص کل
با ورود ۵۶ هزار میلیارد تومان نقدینگی جدید ناشی از فروش سهام «تابان» و همچنین خروج حجم قابل توجهی از نقدینگی از سوی خریداران، بازار سرمایه شاهد یک تغییر محسوس در ترکیب نقدینگی خود خواهد بود. در کوتاه‌مدت، این رویداد می‌تواند بخش قابل توجهی از نقدینگی سرگردان را به سمت خود جذب کند و به طور موقت از شدت ورود نقدینگی به سایر سهام بکاهد. با این حال، در بلندمدت، عرضه سهام یک شرکت بزرگ پتروشیمی، می‌تواند به افزایش وزن گروه پتروشیمی در شاخص کل کمک کرده و حتی شاخص را با رشد قابل توجهی مواجه کند. همچنین، این عرضه می‌تواند به عنوان یک محرک برای افزایش شفافیت و جلب اعتماد سرمایه‌گذاران خارجی نیز عمل کند.
گروه پتروشیمی تابان فردا؛ معرفی و جایگاه اقتصادی
گروه پتروشیمی تابان فردا، یکی از بزرگترین و متنوع‌ترین هلدینگ‌های پتروشیمی کشور است که در حوزه تولید و فروش محصولات پتروشیمیایی، از جمله پلیمرها، مواد شیمیایی و کودهای شیمیایی، فعالیت گسترده‌ای دارد. این شرکت، با بهره‌مندی از چندین مجتمع پتروشیمی در مناطق مختلف کشور، بخش قابل توجهی از نیاز صنایع پایین‌دستی را تأمین می‌کند و در صادرات غیرنفتی نیز نقش کلیدی ایفا می‌کند. عرضه بخشی از سهام این شرکت به عموم، می‌تواند به شفافیت بیشتر عملکرد آن، افزایش ارزش برند و همچنین جذب سرمایه‌گذاری‌های جدید برای توسعه پروژه‌های آتی کمک کند.
توصیه‌های کلیدی برای سرمایه‌گذاران خرد و سهامداران جدید
برای سرمایه‌گذاران خرد که قصد مشارکت در این عرضه اولیه را دارند، چند نکته ضروری است. نخست، حداکثر سهمیه هر فرد ۱۳,۲۸۰ سهم است که نیازمند ۱۷ میلیون تومان سرمایه است و در نتیجه، این عرضه برای عموم قابل دسترس است. دوم، دقت در زمان ثبت سفارش (دوشنبه ۹ شهریور) و پیگیری اعلام ساعت دقیق از طریق سامانه معاملاتی ضروری است. سوم، با توجه به استفاده از روش بوک بیلدینگ، بهتر است سرمایه‌گذاران با تحلیل دامنه قیمت و پیش‌بینی تقاضا، در یکی از سطوح قیمتی (کف، میانه یا سقف) سفارش خود را ثبت کنند. چهارم، سرمایه‌گذاری در سهام پتروشیمی، با توجه به وابستگی آن به قیمت‌های جهانی و نرخ ارز، دارای ریسک‌های خاص خود است و بهتر است بخشی از سبد سرمایه‌گذاری را به خود اختصاص دهد، نه کل سرمایه.