آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:
یکی دیگر از ستارههای موسیقی اصیل ایرانی، برای همیشه خاموش شد. مسعود (جعفر) حسنخانی، نوازنده چیرهدست ویولن و آهنگساز نامآشنای کشور، در سن ۸۸ سالگی درگذشت و میراثی غنی از نغمهها و تصنیفهای ماندگار را برای اهالی موسیقی به یادگار گذاشت. او که این روزها در بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان رسالت تهران بستری بود، سرانجام امروز چهارشنبه چهارم شهریورماه ۱۴۰۵، چشم از جهان فروبست و جامعه هنری و موسیقی کشور را در سوگ خود نشاند.
مسعود حسنخانی، متولد ۱۹ شهریور ۱۳۱۷ در تهران بود و از ۱۲ سالگی، عشق به ویولن را در دل خود پروراند. او تحت تعالیم استادانی چون علی تجویدی و ابوالحسن صبا، به یکی از برجستهترین نوازندگان نسل خود تبدیل شد. فعالیت حرفهای حسنخانی از دهه ۱۳۳۰ آغاز شد و در سال ۱۳۳۷ با ورود به رادیو، به عنوان نوازنده با ارکستر گلها و ارکستر شماره دو همکاری کرد. حضور در این ارکسترها، حکم یک دوره طلایی در کارنامه هنری او را داشت.
او در کنار نوازندگی، به آهنگسازی نیز پرداخت و آثار ماندگاری از خود بر جای گذاشت. از جمله این آثار، تصنیف «چرا عاشق نباشم» با صدای اکبر گلپایگانی و «عطر گیسو» با صدای امینالله رشیدی است که هنوز هم در خاطر بسیاری از دوستداران موسیقی ایرانی زنده است. حسنخانی در دورهای نیز با گروه مفتاح همکاری داشت و رهبری ارکستر این گروه را بر عهده گرفت؛ گروهی که در میان اهل موسیقی به دلیل رویکرد خاص خود، جایگاه ویژهای داشت. فعالیت او با ارکسترهای رادیو و صداوسیما تا سال ۱۳۵۷ ادامه یافت و پس از آن نیز، هرچند با فراز و فرودهایی همراه بود، اما هیچگاه از عشق به موسیقی و نوازندگی دست نکشید.
بررسی جایگاه مسعود حسنخانی در موسیقی اصیل ایران
مسعود حسنخانی، یکی از مهمترین چهرههای موسیقی اصیل ایرانی در نسل طلایی رادیو است. او در دورهای فعالیت کرد که موسیقی ایرانی، پس از یک دوره فراز و نشیب، به اوج شکوفایی خود رسیده بود. حسنخانی با تکنیک منحصربهفرد خود در ویولن، به یکی از نوازندگان شاخص ارکستر گلها تبدیل شد و در کنار اساتیدی چون علی تجویدی و ابوالحسن صبا، سبک و سیاق خاصی را در نوازندگی تثبیت کرد. حضور او در ارکستر شماره دو رادیو نیز، به پربارتر شدن فضای موسیقی آن دوران کمک شایانی کرد و بسیاری از آهنگهای ماندگار، حاصل همکاری او با آهنگسازان و خوانندگان بزرگ آن زمان است.
نگاهی به آثار ماندگار و همکاری با خوانندگان بزرگ
آثار مسعود حسنخانی، به ویژه تصنیفهایی که با صدای خوانندگان مطرح آن دوران اجرا کرده است، همواره در دل مردم باقی خواهد ماند. «چرا عاشق نباشم» با صدای گرم اکبر گلپایگانی، یکی از ماندگارترین آهنگهای موسیقی پاپ فارسی است که پس از چند دهه، هنوز هم در محافل هنری و مهمانیها شنیده میشود. همچنین «عطر گیسو» با صدای امینالله رشیدی، از جمله آثار شاخص حسنخانی محسوب میشود که با سازبندی و فضای احساسی خاص خود، توانست جایگاه ویژهای در میان مخاطبان موسیقی اصیل پیدا کند. این همکاریها، نشان از شناخت عمیق حسنخانی از ظرفیتهای صوتی خوانندگان و توانایی او در خلق ملودیهای ماندگار دارد.
تأثیر آموزشهای استادان بزرگ بر سبک حسنخانی
مسعود حسنخانی، از جمله معدود هنرمندانی است که شانس شاگردی نزد دو تن از بزرگترین اساتید موسیقی ایران یعنی علی تجویدی و ابوالحسن صبا را داشت. او از مکتب تجویدی، تکنیکهای پیشرفته ویولن و شیوههای خاص آهنگسازی را فراگرفت و از ابوالحسن صبا، روحیه ظریف و احساسی موسیقی ایرانی را آموخت. ترکیب این دو مکتب، باعث شد که حسنخانی به یک نوازنده منحصربهفرد تبدیل شود که هم تکنیک بالایی داشت و هم توانایی بیان احساسات عمیق انسانی را با ساز خود داشت. این آموزشها، بعدها در آهنگسازیهای او نیز به وضوح دیده شد و به او کمک کرد تا ملودیهایی خلق کند که هم از نظر فنی غنی و هم از نظر عاطفی تأثیرگذار باشند.
نقش حسنخانی در گروه مفتاح و میراثسازی برای نسل آینده
حسنخانی، در دورهای از فعالیت هنری خود، به عنوان رهبر ارکستر گروه مفتاح انتخاب شد. این گروه، یکی از گروههای شاخص موسیقی بود که با رویکردی نوآورانه، به دنبال تلفیق موسیقی سنتی با عناصر مدرن بود. رهبری این گروه، نشان از توانایی بالای حسنخانی در مدیریت و هدایت یک مجموعه هنری و همچنین شناخت عمیق او از سازبندی و تنظیم قطعات ارکسترال داشت. او در این گروه، به نوازندگان جوان آموزش داد و آنها را برای حضور در عرصههای بزرگتر موسیقی آماده کرد.
فقدان حسنخانی و خلأ او در جامعه موسیقی
با درگذشت مسعود حسنخانی، جامعه موسیقی ایران یکی از آخرین بازماندگان نسل طلایی رادیو را از دست داد. حسنخانی، نه تنها یک نوازنده و آهنگساز، بلکه یک معلم و مربی بزرگ بود که سالها، نقش مهمی در تربیت نسل جدید نوازندگان ایفا کرد. میراث او، شامل دهها قطعه ماندگار و همچنین صدها هنرجوست که هر کدام، بخشی از سبک و سیاق استاد خود را در موسیقیشان به کار گرفتهاند. از دست دادن چنین شخصیتی، خلأ بزرگی در موسیقی ایران ایجاد خواهد کرد که پر کردن آن، سالها زمان میبرد.
آسیانیوز ایران(روزنامه آسیا سابق)، درگذشت این عزیز گرانسنگ را
به خانواده محترم ایشان، و تمامی اهل فرهنگ و هنر ایران زمین، تسلیت گفته
و آرزوی صبر برای بازماندگان محترم ایشان دارد.
یادش گرامی