آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:
موسیقی ایران، یکی از ارزشمندترین هنرمندان خود را از دست داد. ژاله عابر، نوازنده برجسته تار و عود و از چهرههای ماندگار عرصه موسیقی کشور، جمعه ۶ شهریورماه درگذشت و جامعه هنری را در سوگ خود نشاند. او که از شاگردان مستقیم اساتید بزرگی چون علیاکبر شهنازی و منصور نریمان بود، سالها در عرصه موسیقی اصیل ایرانی به فعالیت پرداخت و با نوازندگی بینظیر خود، نقشی ماندگار در آثار متعدد موسیقایی بر جای گذاشت. ژاله عابر، متولد سال ۱۳۳۸ در تهران بود و از کودکی با موسیقی عجین شد. او تحصیلات خود را در هنرستان عالی موسیقی به پایان رساند و به عنوان یکی از بانوان پیشگام در نوازندگی سازهای عود و تار، شناخته میشد.
عابر نه تنها در حوزه تکنوازی، بلکه در همکاری با گروههای مختلف موسیقی، از جمله مرکز حفظ و اشاعه موسیقی و گروه فرهنگ و هنر، حضوری پررنگ داشت. او همچنین به عنوان نوازنده عود در مرکز سرود و زیر نظر همسرش، محمدعلی کیانینژاد، فعالیت کرد. از جمله آثار ماندگار این هنرمند، میتوان به نوازندگی در آلبوم ماندگار «انتظار» با صدای محمدرضا شجریان اشاره کرد؛ آلبومی که یکی از شاهکارهای موسیقی ایران محسوب میشود. همچنین او در آلبوم «مهرورزان» با صدای علیرضا افتخاری نیز به عنوان نوازنده حضور داشت.
فعالیتهای او در کنار هنرمندان بزرگ موسیقی ایران، او را به یکی از چهرههای تأثیرگذار نسل خود تبدیل کرد و موجب شد تا نامش در تاریخ موسیقی ایران جاودانه بماند. درگذشت این هنرمند پیشکسوت، موجی از ابراز همدردی را در میان فعالان موسیقی، شاگردان و دوستداران هنر ایرانی برانگیخته است. بسیاری از هنرمندان با انتشار پیامهای تسلیت، از جایگاه والای او در عرصه موسیقی سخن گفتهاند.
بررسی جایگاه ژاله عابر در موسیقی ایران
ژاله عابر، یکی از بانوان تأثیرگذار موسیقی ایران بود که با تسلط بر دو ساز تار و عود، جایگاهی ویژه در میان نوازندگان ایرانی یافت. او نه تنها یک نوازنده حرفهای، بلکه یک معلم و حافظ موسیقی اصیل ایرانی بود. با توجه به اینکه تدریس و نوازندگی عود برای بانوان در آن دوره چندان رایج نبود، عابر توانست با پشتکار و استعداد خود، به یکی از چهرههای مطرح و پیشرو در این حوزه تبدیل شود.
همکاری با اساتید بزرگ و آلبومهای ماندگار
حضور عابر در آلبوم «انتظار» یکی از نقاط عطف کارنامه هنری او محسوب میشود. این آلبوم که با صدای محمدرضا شجریان و آهنگسازی محمدرضا لطفی، از مهمترین آثار موسیقی ایران است، نشان از اعتماد بزرگان موسیقی به تواناییهای او دارد. همچنین همکاری با علیرضا افتخاری در آلبوم «مهرورزان»، گواهی بر گستردگی فعالیتهای او در ژانرهای مختلف موسیقی ایرانی است.
نقش عابر در حفظ و توسعه موسیقی دستگاهی
فعالیت او در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی، یکی از مهمترین نهادهای فرهنگی موسیقی ایران در دوران پیش و پس از انقلاب، نقش مهمی در انتقال میراث موسیقی دستگاهی به نسلهای بعدی داشت. او در کنار اساتیدی چون شهنازی و نریمان، توانست ریشههای موسیقی دستگاهی را در اجراهای خود حفظ کند و به عنوان یک نوازنده مؤنث، الگویی برای بانوان علاقهمند به موسیقی باشد.
تأثیر فعالیتهای مشترک با محمدعلی کیانینژاد
همکاری هنری و زندگی مشترک او با محمدعلی کیانینژاد، از دیگر ابعاد قابل توجه کارنامهاش است. کیانینژاد به عنوان یکی از چهرههای شاخص موسیقی ایران، در بسیاری از آثار خود از نوازندگی عابر بهره برده است. این همکاری نزدیک، موجب خلق آثار ارزشمندی در حوزه موسیقی تلفیقی و دستگاهی شده و نشان از درک عمیق این زوج هنرمند از موسیقی ایرانی دارد.
تأثیر درگذشت عابر بر جامعه هنری و آینده موسیقی ایران
درگذشت ژاله عابر، نه تنها یک فقدان شخصی، بلکه یک ضایعه بزرگ برای جامعه موسیقی ایران است. او با شاگردانی که تربیت کرد و آثار ماندگاری که از خود به جای گذاشت، راهی را گشود که هنرمندان جوان میتوانند ادامه دهند. این فقدان، یادآور ضرورت توجه بیشتر به حفظ و ثبت تجربیات پیشکسوتان موسیقی اصیل ایرانی است تا میراث آنها برای نسلهای آینده ماندگار بماند.
آسیانیوز ایران(روزنامه آسیا سابق)، درگذشت این عزیز گرانسنگ را
به خانواده محترم ایشان، و تمامی اهل فرهنگ و هنر ایران زمین، تسلیت گفته
و آرزوی صبر برای بازماندگان محترم ایشان دارد.
یادش گرامی