آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:
تئاتر «آرش» که این روزها بیش از هر چیز به خاطر بلیطهای ۵ میلیونیاش سر زبانها افتاده بود، این بار با یک حاشیهی تازه و پر سر و صدا دوباره به صدر اخبار برگشته است؛ حاشیهای که این بار پای یکی از محبوبترین بازیگران سینمای ایران را به میان کشیده است. نوید محمدزاده، بازیگر شناختهشدهای که قرار بود در این نمایش نقش آفرینی کند، با انتشار یک بیانیهی تند و احساسی در فضای مجازی، از اخراج خود از این پروژه خبر داد؛ اخراجی که به گفتهی او، به بهانهی «حواشی ایجاد شده توسط وی» صورت گرفته است.
روابط عمومی تئاتر «آرش» پیش از این اعلام کرده بود که به دلیل برخی حواشی و عدم استقبال تماشاگران از حضور محمدزاده، تصمیم به کنار گذاشتن او گرفته شده است؛ اما پاسخ بازیگر، روایتی کاملاً متفاوت از ماجرا را نشان میدهد. محمدزاده در واکنشی صریح و بیپرده، نوشته است که نه تنها از استقبال تماشاگران نگران نیست، بلکه معتقد است که مدیران این پروژه با طمع و سوءمدیریت، باعث ایجاد این حاشیهها شدهاند؛ او حتی به قیمت نجومی بلیطها اشاره کرده و آن را بیتوجهی به وضعیت اقتصادی مردم دانسته است.
. او در متن تند خود خطاب به مدیران پروژه نوشته: «طمع کردی؟ خوردی؟ ببین، من که خراب نمیشم این وسط. اخلاق حرفهای من که مشخصه.» و تأکید کرده که این اخراج، نه تنها به اعتبار او لطمه نمیزند، بلکه باعث «ضایعشدن» مدیران خواهد شد. اما نکتهی جالبتر، بخش پایانی واکنش محمدزاده است؛ جایی که او از مردم خواسته است که به خاطر او تئاتر را تحریم نکنند و گفته است که زحمات سایر بازیگران و عوامل را میبیند و نمیخواهد آنها به خاطر این دعواها متضرر شوند. این درگیری لفظی، بار دیگر بحثهای داغی را دربارهی قیمتگذاری رویدادهای فرهنگی، نقش سلبریتیها در فروش بلیط و همچنین مرزهای اخلاق حرفهای در تئاتر ایران داغ کرده است؛ موضوعی که هنوز هم جای بررسی دارد.
روایتشناسی ماجرا؛ دو سوی یک دعوا
آنچه از بیانیهی روابط عمومی تئاتر «آرش» بر میآید، این است که مدیران این پروژه، نوید محمدزاده را به خاطر رفتارهای حاشیهای و همچنین استقبال پایین مخاطبان از حضور او، از پروژه کنار گذاشتهاند. اما از سوی دیگر، متن تند و صریح محمدزاده نشان میدهد که او این روایت را کاملاً بیاساس میداند و معتقد است که مدیران تئاتر با سوءاستفاده از نام و اعتبار او، بلیطهای گرانقیمت فروختهاند و حالا که با اعتراض او دربارهی وضعیت اقتصادی مردم مواجه شدهاند، تصمیم به اخراجش گرفتهاند تا توجهات را از گرانی بلیطها دور کنند. این دو روایت متفاوت، نشان از یک شکاف عمیق بین هنرمند و مدیران پروژه دارد که ریشه در نگاههای متفاوت به اخلاق حرفهای و مسئولیتپذیری اجتماعی در حوزهی هنر دارد.
گرانی بلیط؛ نقطهی آغازین بحران
قیمت ۵ میلیون تومانی بلیط تئاتر «آرش»، حتی در میان گرانیهای اخیر، یک قیمت نجومی و بیسابقه محسوب میشود و بسیاری از منتقدان آن را نمادی از «لوکسشدن» تئاتر در ایران ارزیابی کردهاند. اعتراض محمدزاده به این قیمتگذاری و عدم مشورت با بازیگران، میتواند نشانهای از اختلاف نظر عمیق در تیم تولید دربارهی مخاطبشناسی و استراتژی فروش باشد. برخی کارشناسان معتقدند که مدیران تئاتر با اتکا به نام سلبریتیهایی مانند محمدزاده، سعی کردهاند با قیمتهای سرسامآور، حداکثر سود را کسب کنند، غافل از اینکه تئاتر، یک هنر مردمی است و این قیمتها، بسیاری از مخاطبان واقعی را از سالنها دور میکند. این موضوع، بار دیگر لزوم وجود نهادهای نظارتی برای تعیین سقف قیمت بلیط در رویدادهای فرهنگی را یادآوری میکند.
نقش فضای مجازی در دامنزدن به بحران
بخشی از این ماجرا، در فضای مجازی رقم خورده است و واکنشهای گستردهای را از سوی کاربران به همراه داشته است. از یک سو، بسیاری از طرفداران محمدزاده با انتشار کامنتهای حمایتی، از او دفاع کرده و مدیران تئاتر را به ناعادلانهترین شکل ممکن به باد انتقاد گرفتهاند. از سوی دیگر، برخی کاربران نیز معتقدند که محمدزاده با انتشار این متن تند، عملاً به حاشیهسازی دامن زده است و شاید اخراجش چندان هم بیمنطق نبوده باشد. این شکاف در شبکههای اجتماعی، نشان میدهد که مردم نیز مانند خود هنرمندان، دربارهی رفتارهای حرفهای و مرزهای اخلاقی در تئاتر، دیدگاههای یکسانی ندارند و این تنوع دیدگاه، بحران را پیچیدهتر کرده است.
اخلاق حرفهای در تئاتر؛ از کجا تا به کجا؟
یکی از مهمترین محورهای این جنجال، بحث اخلاق حرفهای در عرصهی تئاتر است. نوید محمدزاده با تأکید بر اینکه «اخلاق حرفهای من مشخص است»، به نوعی مدیران پروژه را فاقد این اخلاق خطاب کرده است. در مقابل، مدیران تئاتر نیز با استناد به عدم استقبال مخاطبان، تصمیم خود را اقدامی حرفهای برای حفظ کیفیت پروژه قلمداد میکنند. این اختلافات، نشان میدهد که تعریف واحدی از «اخلاق حرفهای» در جامعهی تئاتری ایران وجود ندارد و هر گروه، آن را به گونهای تفسیر میکند که به نفع خود تمام شود. کارشناسان معتقدند که برای جلوگیری از چنین حواشیای، باید قراردادهای شفاف و مدونی بین عوامل تئاتر منعقد شود تا حقوق همهی طرفین به طور دقیق مشخص گردد.
آیندهی تئاتر «آرش» و تأثیر این جنجال بر فروش
با وجود اینکه محمدزاده از مردم خواسته است که تئاتر را به خاطر او تحریم نکنند، اما به نظر میرسد که این جنجال، تأثیر منفی بر فروش بلیطهای باقیمانده داشته باشد. بخش بزرگی از مخاطبانی که به خاطر حضور نوید محمدزاده بلیط خریده بودند، اکنون ممکن است انصراف دهند یا احساس کنند که هزینهی گزافی برای دیدن یک نمایش بدون ستارهی محبوبشان پرداخت کردهاند. از سوی دیگر، ممکن است این حاشیهها، کنجکاوی برخی افراد را برای دیدن این تئاتر افزایش دهد و به نوعی تبلیغی ناخواسته برای آن تبدیل شود؛ هرچند که این تبلیغ از نوع منفیاش خواهد بود. در هر صورت، مدیران تئاتر «آرش» با یک چالش بزرگ مدیریت بحران رو به رو هستند و باید ببینند که آیا میتوانند از این گرداب، به سلامت عبور کنند یا این پروژه، به یکی از پرحاشیهترین و پرخسرتترین تئاترهای سال تبدیل خواهد شد.