آسیانوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
بازار سرمایه که این روزها نفسهای تازهای میکشد، در دو روز پیاپی، رویدادی بینظیر را رقم زد. شاخص کل بورس تهران که تا دوشنبه در آستانۀ ۷ میلیون واحد بود، در معاملات سهشنبه این سد تاریخی را شکست و به استقبال یک رکورد تازه رفت. دوشنبه ۱۶ شهریور، روزی فراموشنشدنی برای اهالی بازار سهام بود. شاخص کل با جهشی خیرهکننده به میزان ۱۸۴ هزار و ۴۱ واحد، به سطح ۶ میلیون و ۹۰۷ هزار واحد رسید و رکورد بیشترین رشد روزانه خود را جابجا کرد.
بازار اما در همین جا متوقف نشد. سهشنبه ۱۷ شهریور، شاخص کل با رشد ۱۶۷ هزار واحدی معادل ۲.۴ درصد، برای اولین بار در تاریخ خود از مرز ۷ میلیون واحد عبور کرد و در سطح ۷ میلیون و ۷۴ هزار و ۹۴۵ واحد ایستاد. این صعود تاریخی، تنها محدود به نمادهای بزرگ نبود. شاخص هموزن نیز همپای با شاخص کل رشد کرد و نشان داد که موج صعودی، اکثر سهام بازار را در برگرفته است. در دو روز اخیر، ارزش معاملات خرد بازار به ارقام نجومی رسید و رکوردهای تازهای را به ثبت رساند. همچنین ورود پول حقیقی به بازار سهام، یکی از محرکهای اصلی این صعود تاریخی بود .
نمادهای «فملی»، «فارس»، «شپنا»، «شبندر»، «فولاد» و «شستا» بیشترین تأثیر مثبت را بر صعود شاخص کل داشتند و گروههای شیمیایی، صندوقهای سهامی و فلزات، پیشتاز جذب نقدینگی بودند. با این حال، برخی از کارشناسان معتقدند که با وجود ثبت رکورد اسمی جدید، ارزش دلاری بازار سرمایه هنوز به میانگین تاریخی خود (حدود ۱۵۰ میلیارد دلار) نرسیده است. در ادامه این گزارش، به بررسی جزئیات این صعود تاریخی، عوامل مؤثر بر آن، عملکرد گروههای مختلف و چشمانداز آینده بازار سرمایه پرداختهایم.
عوامل کلیدی رشد تاریخی شاخص
جهش تاریخی شاخص کل، نتیجه ترکیبی از چند عامل مهم بود. نخست، ورود پول حقیقی به بازار سرمایه، به ویژه در گروههای شیمیایی، صندوقهای سهامی و فلزات اساسی، نقش اساسی در این صعود داشت. همچنین، رشد قابل توجه ارزش معاملات خرد (بیش از ۳۷ هزار میلیارد تومان) نشان از افزایش گردش نقدینگی و اعتماد دوباره سرمایهگذاران به بازار سهام داشت . از سوی دیگر، عملکرد مثبت نمادهای شاخصساز بزرگ مانند فملی، فارس و شپنا نیز به شدت به این جهش کمک کردند .
محور دوم: تحلیل شاخصهای کلیدی و هموزن
نکته حائز اهمیت در این دو روز معاملاتی، رشد همزمان شاخص کل و شاخص هموزن بود که نشان میدهد روند صعودی تنها به چند سهام بزرگ محدود نشده و بخش قابل توجهی از بازار، از جمله سهام کوچک و متوسط، در مسیر صعودی قرار گرفتهاند . شاخص کل با عبور از مرز ۷ میلیون واحد، فاصله خود را از قلههای قبلی به طور قابل توجهی افزایش داد و شاخص هموزن نیز با رشد بیش از ۴۳ هزار واحدی، رکوردهای جدیدی به ثبت رساند .
ارزش دلاری بازار در برابر رشد اسمی
با وجود ثبت رکوردهای تاریخی در رشد اسمی شاخص کل، بررسی ارزش دلاری بازار سرمایه نشان از یک واقعیت مهم دارد. ارزش بازار در حال حاضر حدود ۱۰۰ میلیارد دلار است، در حالی که میانگین این متغیر طی ۶ سال گذشته حدود ۱۵۰ میلیارد دلار بوده است. این اختلاف نشان میدهد که بخشی از رشد ریالی شاخص کل، ناشی از افزایش نرخ ارز و تورم بوده و نباید آن را به معنای بازگشت کامل ارزش بازار سرمایه به سطوح تاریخی خود تعبیر کرد.
عملکرد گروهها و نمادهای تأثیرگذار
در میان گروههای مختلف، گروه شیمیایی با جذب بیش از ۱۱۰۰ میلیارد تومان نقدینگی، پیشتاز ورود پول بود و پس از آن، صندوقهای سهامی (۸۹۸ میلیارد تومان)، فلزات اساسی (۷۶۳ میلیارد تومان) و گروه نفتی (۶۴۴ میلیارد تومان) بیشترین جذب سرمایه را داشتند . در مقابل، صندوقهای درآمد ثابت با خروج حدود ۲.۸ همت پول مواجه شدند که نشان از تغییر سلیقه سرمایهگذاران به سمت بازار سهام دارد. بیشترین صف خرید نیز برای نمادهای «تابان»، «فملی»، «ومعادن»، «فخوز» و «ذوب» ثبت شد .
چشمانداز آینده و چالشهای پیش رو
با توجه به تداوم ورود پول حقیقی و رشد قابل توجه ارزش معاملات، به نظر میرسد بازار سرمایه در روزهای آینده نیز از پشتوانه مناسبی برای ادامه مسیر صعودی برخوردار باشد. با این حال، نگاه به ارزش دلاری بازار نشان میدهد که بازار هنوز از سطوح اوج تاریخی خود فاصله دارد و این موضوع، میتواند هم فرصت و هم چالش برای سرمایهگذاران باشد. تحلیلگران معتقدند که بازار سرمایه برای تثبیت این رکوردها و حرکت به سمت قلههای بالاتر، نیازمند حفظ جریان ورود نقدینگی و بهبود سودآوری شرکتها در ماههای آینده خواهد بود .