آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
مدارس هرمزگان از شنبه ۴ مهر وارد شرایط متفاوتی می شوند؛ تمامی دانش آموزان استان در همه مقاطع تحصیلی به جای حضور در کلاس های درس، آموزش خود را به صورت مجازی دنبال خواهند کرد. این تصمیم برای یک دوره دو هفته ای اتخاذ شده و قرار است روند آموزش بدون توقف ادامه پیدا کند. تصمیم مجازی شدن مدارس هرمزگان در حالی اعلام شده که طی روزهای گذشته موضوع نحوه فعالیت مدارس استان به یکی از دغدغه های جدی خانواده ها تبدیل شده بود. حتی پیش از اعلام تصمیم نهایی، خبرهایی درباره غیرحضوری شدن مدارس برای مدت طولانی تر در فضای مجازی منتشر شد که از سوی مسئولان تکذیب شده بود.
اکنون اما تصمیم رسمی متفاوت است؛ مدارس استان تعطیل نشده اند، بلکه شکل برگزاری آموزش تغییر کرده است. معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار هرمزگان اعلام کرده است که فعالیت آموزشی تمامی مدارس استان در همه مقاطع به مدت دو هفته به صورت مجازی انجام خواهد شد. بر اساس اعلام مسئولان، هدف از این تصمیم صیانت از سلامت دانش آموزان و حفظ کیفیت فرایند آموزشی عنوان شده است. به این ترتیب، دانش آموزان همچنان در برنامه آموزشی قرار دارند و قرار نیست دو هفته پیش رو به تعطیلی کامل مدارس و توقف آموزش منجر شود.
یکی از مهم ترین پرسش های خانواده ها درباره این تصمیم، زمان آغاز آن است. آموزش غیرحضوری مدارس هرمزگان از روز شنبه چهارم مهر آغاز می شود و برای دو هفته ادامه خواهد داشت. در این مدت، دانش آموزان از بسترهای آموزشی مجازی، سامانه های آموزشی و ظرفیت رسانه ملی برای دنبال کردن درس های خود استفاده خواهند کرد. این تصمیم همه مقاطع تحصیلی را در بر می گیرد و محدود به یک پایه یا گروه خاصی از دانش آموزان نیست. بنابراین خانواده های دارای دانش آموز در دوره های مختلف تحصیلی باید برنامه آموزشی دو هفته نخست مهر را بر اساس شیوه غیرحضوری تنظیم کنند.
تغییر ناگهانی شکل آموزش البته فقط یک تصمیم اداری نیست و پیامدهای مختلفی برای خانواده ها، معلمان و دانش آموزان دارد. از میزان دسترسی به اینترنت و ابزار آموزشی گرفته تا نحوه برگزاری کلاس ها، حضور منظم دانش آموزان و کیفیت ارتباط میان معلم و دانش آموز، همگی در موفقیت این دوره نقش دارند. در شرایطی که هرمزگان خود را برای آغاز سال تحصیلی جدید آماده می کرد، تصمیم دو هفته ای مسئولان اکنون مسیر متفاوتی پیش روی مدارس استان قرار داده است. مهم ترین نکته این است که این تصمیم به معنای تعطیلی آموزش نیست؛ کلاس ها ادامه دارند، اما دانش آموزان به جای رفتن به مدرسه، از خانه در فرایند آموزشی شرکت می کنند.
چرا تصمیم هرمزگان با «تعطیلی مدارس» تفاوت دارد؟
نخستین نکته مهم در بررسی تصمیم جدید هرمزگان، تفاوت میان تعطیلی مدرسه و غیرحضوری شدن آموزش است. در تعطیلی کامل، فعالیت آموزشی متوقف می شود و دانش آموزان برای مدتی از برنامه درسی خارج می شوند؛ اما در تصمیم جدید، مدرسه از نظر آموزشی فعال می ماند و تنها محل حضور دانش آموز تغییر می کند. این تفاوت برای خانواده ها اهمیت زیادی دارد، زیرا دو هفته پیش رو نباید به عنوان دو هفته تعطیلی آموزشی تلقی شود.
این تفاوت از نظر برنامه درسی نیز اهمیت دارد. اگر آموزش طبق برنامه ادامه پیدا کند، پس از بازگشت دانش آموزان به کلاس های حضوری، نیاز به جبران گسترده عقب ماندگی درسی کمتر خواهد بود. در مقابل، اگر آموزش مجازی صرفا به ارسال تکلیف محدود شود و ارتباط واقعی میان معلم و دانش آموز شکل نگیرد، بخشی از هدف تصمیم از بین خواهد رفت. بنابراین معیار اصلی موفقیت این تصمیم، صرفا مجازی بودن کلاس ها نیست؛ بلکه میزان حفظ کیفیت آموزش در این دوره است. تصمیم مسئولان زمانی می تواند به هدف خود برسد که دانش آموز، معلم و خانواده بدانند در این دو هفته دقیقا چه برنامه ای اجرا می شود و چه انتظاری از هر کدام وجود دارد.
دو هفته آموزش مجازی چه فشاری بر خانواده ها وارد می کند؟
تغییر آموزش حضوری به مجازی، بار تازه ای را بر دوش خانواده ها می گذارد. خانواده باید علاوه بر فراهم کردن ابزار مناسب، شرایطی ایجاد کند که دانش آموز بتواند در ساعت مشخص در کلاس حاضر شود، تکالیف را انجام دهد و ارتباط خود را با مدرسه حفظ کند. این مسئله برای خانواده هایی که چند دانش آموز دارند، می تواند دشوارتر باشد. دسترسی برابر به امکانات آموزشی نیز یکی از مهم ترین چالش های این تصمیم است.
همه خانواده ها از شرایط یکسانی برخوردار نیستند و کیفیت دسترسی به اینترنت، تلفن همراه یا رایانه و فضای مناسب برای مطالعه می تواند متفاوت باشد. بنابراین اجرای موفق آموزش مجازی نیازمند توجه ویژه به دانش آموزانی است که از نظر امکانات آموزشی در وضعیت ضعیف تری قرار دارند. از سوی دیگر، حضور والدین نباید به معنای تبدیل شدن آنها به معلم دانش آموز باشد. وظیفه اصلی آموزش همچنان بر عهده مدرسه و معلم است و خانواده بیشتر باید نقش پشتیبان و همراه را ایفا کند. اگر این مرزبندی رعایت نشود، فشار آموزشی و روانی دوره غیرحضوری می تواند برای خانواده ها افزایش پیدا کند.
معلمان در این تصمیم چه نقشی دارند؟
در آموزش حضوری، بخش قابل توجهی از مدیریت کلاس به صورت مستقیم اتفاق می افتد؛ معلم می تواند میزان توجه دانش آموزان را ببیند، پرسش های آنها را همان لحظه پاسخ دهد و نقاط ضعف آموزشی را سریع تر تشخیص دهد. در آموزش مجازی، بخشی از این ارتباط مستقیم از بین می رود و معلم باید از روش های دیگری برای حفظ مشارکت دانش آموزان استفاده کند. دو هفته برای یک دوره آزمایشی یا کوتاه مدت، زمان زیادی نیست؛
اما همین مدت می تواند نشان دهد که مدارس استان تا چه اندازه آمادگی اجرای آموزش غیرحضوری را دارند. اگر برنامه درسی روشن، زمان بندی منظم و ارتباط مستمر میان معلم و دانش آموز وجود داشته باشد، احتمال حفظ کیفیت آموزشی بیشتر خواهد بود. از این منظر، تصمیم جدید فرصتی برای ارزیابی ظرفیت آموزشی مدارس هرمزگان نیز محسوب می شود. میزان حضور دانش آموزان، کیفیت برگزاری کلاس ها، مشکلات فنی، میزان انجام تکالیف و بازخورد معلمان می تواند اطلاعات ارزشمندی برای تصمیم گیری درباره ادامه یا پایان این شیوه آموزشی فراهم کند.
چرا اعلام مدت دو هفته اهمیت دارد؟
یکی از نکات قابل توجه در تصمیم جدید، تعیین یک بازه زمانی مشخص است. وقتی مسئولان از غیرحضوری شدن مدارس برای دو هفته سخن می گویند، خانواده ها می دانند که با یک تصمیم دارای محدوده زمانی روبه رو هستند و می توانند برنامه روزمره خود را بر اساس آن تنظیم کنند. این موضوع در کاهش سردرگمی خانواده ها اهمیت دارد. در عین حال، پایان دو هفته به معنای بازگشت خودکار به آموزش حضوری نیست؛ بلکه وضعیت مدارس باید بر اساس شرایط موجود دوباره بررسی شود.
گزارش های منتشرشده نیز تاکید کرده اند که وضعیت فعالیت مدارس پس از این دوره مجددا بررسی خواهد شد. از این رو، خانواده ها باید میان «تصمیم فعلی» و «تصمیم های احتمالی آینده» تفاوت قائل شوند. آنچه اکنون اعلام شده، دو هفته آموزش غیرحضوری از چهارم مهر است. هرگونه تغییر در ادامه این دوره یا بازگشت به کلاس های حضوری باید از مسیر اطلاع رسانی رسمی اعلام شود و نباید شایعات فضای مجازی مبنای برنامه ریزی خانواده ها قرار گیرد.
آزمون اصلی، حفظ کیفیت آموزش در کنار تامین آرامش دانش آموزان است
تصمیم برای غیرحضوری کردن مدارس تنها زمانی می تواند موفق ارزیابی شود که دو هدف همزمان تامین شود؛ نخست حفظ سلامت و آرامش دانش آموزان و دوم جلوگیری از آسیب دیدن روند تحصیلی آنان. اگر یکی از این دو هدف نادیده گرفته شود، نتیجه تصمیم می تواند با آنچه مسئولان در نظر داشته اند فاصله بگیرد. برای دانش آموزان، مدرسه فقط محل دریافت مطالب درسی نیست. ارتباط با دوستان، ارتباط مستقیم با معلم، نظم روزانه و حضور در محیط آموزشی نیز بخشی از تجربه مدرسه را تشکیل می دهد. بنابراین آموزش مجازی باید تا حد امکان این عناصر را نیز حفظ کند و صرفا به فرستادن مطالب درسی و تکلیف محدود نشود.
در نهایت، دو هفته غیرحضوری مدارس هرمزگان را باید یک تصمیم موقت با دو کارکرد همزمان دانست: پاسخ به شرایط موجود و حفظ جریان آموزش. نتیجه واقعی این تصمیم زمانی مشخص می شود که میزان مشارکت دانش آموزان، کیفیت کلاس ها و مشکلات خانواده ها بررسی شود. اگر این دوره با برنامه ریزی دقیق اجرا شود، می تواند بدون ایجاد وقفه جدی، مسیر آموزشی دانش آموزان را تا زمان بازگشت به کلاس های حضوری حفظ کند.