یکشنبهٔ دیگری برای گروهی از بازنشستگان با مطالبهٔ حقوق و درمان گذشت. گزارش‌های منتشرشده از تجمع‌های ۱۲ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۴ اکتبر ۲۰۲۶، نشان می‌دهد مسئله فقط رقم مستمری نیست؛ زمان وصول مطالبات و سهمی که خانواده باید از جیب برای درمان بپردازد نیز در مرکز اعتراض‌ها قرار دارد.
در این گزارش آسیانیوز ایران، خبر تجمع روز یکشنبه از وعده‌های پرداخت و مطالبات اعلام‌شده تفکیک شده است. گزارش اعتراض، به‌خودی‌خود خبر تصویب افزایش حقوق یا اعلام روز تازه‌ای برای واریز نیست.
در تجمع‌های ۱۲ مهر چه مطالبه‌ای مطرح شد؟
صدای آمریکا در گزارش روز یکشنبه از تجمع گروه‌هایی از بازنشستگان و مستمری‌بگیران در شهرهایی از جمله کرمانشاه، رشت، اهواز، شوش و اصفهان خبر داد. پایین‌بودن مستمری‌ها، کاهش قدرت خرید و مشکلات خدمات درمانی، محورهای مشترک گزارش‌شده بودند. هرانا نیز در گزارش همان روز، برگزاری تجمع بازنشستگان تأمین اجتماعی در چند شهر و تجمع بازنشستگان فولاد در اصفهان را ثبت کرده است.
«اخبار روز» در گزارش ۱۲ مهر، مطالبهٔ پرداخت معوقات اردیبهشت را در تجمع شوش برجسته کرده و از اعتراض شرکت‌کنندگان به وعده‌های تکراری نوشته است. اهمیت این بخش از خبر، مشخص‌بودن موضوع طلب است: اعتراض به بدهی یک ماه معین را نباید به دریافت‌نشدن همهٔ حقوق جاری یا وضعیت یکسان تمام بازنشستگان تعبیر کرد.
فولاد اصفهان؛ درمان در کنار متناسب‌سازی
در اصفهان، گزارش هرانا به نقل از ایلنا از تجمع بازنشستگان صندوق فولاد، از جمله بازنشستگان ذوب‌آهن، مقابل استانداری حکایت دارد. در این روایت، شرکت‌کنندگان از پوشش هزینه‌های درمان و پرداخت مخارج از منابع شخصی گلایه کرده‌اند. اینها اظهارات معترضان درباره تجربهٔ خودشان است؛ وضعیت همه پرونده‌های بیمه‌ای را نمی‌توان تنها از این گزارش تعیین کرد.
پیش از برگزاری، کانال عمومی «اتحاد بازنشستگان» نیز اطلاعیه‌ای برای تجمع ۱۲ مهر مقابل استانداری اصفهان با محور درمان و متناسب‌سازی منتشر کرده بود. وجود این اطلاعیه به روشن‌شدن خواسته‌های اعلامی کمک می‌کند؛ تأیید وقوع تجمع بر گزارش‌های پس از رویداد استوار است، نه صرفاً انتشار فراخوان.
تصویر آرشیوی زیر پیش‌تر در گزارش‌های سایت درباره اعتراض بازنشستگان استفاده شده است؛ این تصویر، مستند تجمع ۱۲ مهر نیست. تصویر شاخص نیز نمای آرشیوی مرتبط با سازمان تأمین اجتماعی است.
صدای صنفی را چگونه بخوانیم؟
«اتحاد بازنشستگان» یک کانال عمومی بازتاب‌دهندهٔ مطالبات صنفی است، نه مرجع اعلام پرداخت صندوق‌ها. در اطلاعیه‌های آن برای رشت، کرمانشاه، اهواز و اصفهان، موضوع معیشت، درمان و حفظ کرامت بازنشستگان دیده می‌شود. در متن مربوط به اهواز، افزایش مستمری متناسب با هزینه زندگی و بهبود مزایای خانوادگی نیز جزو خواسته‌ها آمده است.
این نوشته‌ها برای شناخت زبان و خواستهٔ مطالبه‌گران ارزش دارند، اما رقم ذکرشده در یک مطالبه با مبلغ مصوب و قابل پرداخت فرق می‌کند. همچنین از شمار بازدید یک کانال یا چند تجمع نمی‌توان درصد نارضایتی همه بازنشستگان کشور را محاسبه کرد. چنین برآوردی به دادهٔ جداگانه نیاز دارد.
خبر پرداخت با پایان انتظار یکی نیست
موضوع معوقات اردیبهشت پیش‌تر در گزارش وعدهٔ پرداخت در مهر و آبان بررسی شده بود. خبر تازهٔ این گزارش، تجمع‌های روز یکشنبه و طرح دوبارهٔ مطالبات است؛ از آن نمی‌توان موعد پرداخت جدید استخراج کرد.
برای صاحب طلب، پاسخ قابل استفاده باید از یک وعدهٔ کلی دقیق‌تر باشد. صندوق مسئول لازم است روشن کند کدام گروه، بابت کدام ماه، چه مبلغی دریافت می‌کند و اگر مغایرتی وجود دارد، چه واحدی پاسخ می‌دهد. در حوزه درمان نیز اعلام داشتن بیمه زمانی برای خانواده معنا پیدا می‌کند که بداند چه خدمتی پوشش دارد و هزینهٔ پرداخت‌شده چه زمانی قابل بازگشت است.
معیار رسیدگی به مطالبه، تعداد خبرهای منتشرشده درباره آن نیست؛ نتیجه‌ای است که بازنشسته در حساب و دسترسی به خدمات می‌بیند.
پرسشی که پس از پایان تجمع باقی می‌ماند
تحلیل این اعتراض‌ها باید متوجه مسئولیت دولت و مدیران صندوق‌ها در جمهوری اسلامی باشد: تعهدها چگونه زمان‌بندی می‌شوند و هزینهٔ بلاتکلیفی بر دوش چه کسی می‌افتد؟ دشواری تأمین منابع، اگر توضیح داده شود، بخشی از مسئله را روشن می‌کند؛ جای برنامهٔ پرداخت و پاسخ‌گویی مشخص را نمی‌گیرد.
در منابع بررسی‌شده برای تجمع‌های ۱۲ مهر، جدول تازه‌ای برای تسویه مطالبات یا پاسخ تفصیلی به تمام گلایه‌های مطرح‌شده دیده نشد. بنابراین نه می‌توان پایان مشکلات را اعلام کرد و نه درباره وضعیت تک‌تک حساب‌ها حکم کلی داد. خواستهٔ روشن، انتشار اطلاعات قابل سنجش و رسیدگی به پرونده‌های واقعی است.
تجربهٔ شما از پیگیری معوقات یا هزینه‌های بیمه چیست؟ صندوق و نوع مشکل را در بخش نظرات بنویسید؛ اطلاعات بانکی، شماره ملی و اسناد شخصی را عمومی نکنید.