آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی: نام مهرداد اخلاقی با نامه مسعود پزشکیان به مجلس به خبر اصلی تغییرات وزارت دفاع تبدیل شده است. اما در خبرهای تأییدشده دوشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۵ اکتبر ۲۰۲۶، آنچه اعلام شده معرفی او برای گرفتن رأی اعتماد است؛ هنوز نباید معرفی یک گزینه را با آغاز وزارت او یکی گرفت. پرسش مهم‌تر نیز فقط این نیست که چه کسی بر صندلی وزیر می‌نشیند؛ کارنامه و برنامه او چگونه در معرض پرسش عمومی قرار خواهد گرفت؟
اخلاقی وزیر شد یا به مجلس معرفی شد؟
خبرگزاری تسنیم از نامه رئیس‌جمهور به محمدباقر قالیباف برای معرفی اخلاقی به‌عنوان وزیر پیشنهادی دفاع خبر داده است. خبرگزاری مهر نیز این معرفی را به نقل از ساسان ولی‌زاده، مشاور معاون پارلمانی رئیس‌جمهور، گزارش کرده است. مرحله بعد، بررسی برنامه‌ها در مجلس و رأی اعتماد است. در منابع بررسی‌شده برای این گزارش، نتیجه رأی اعتمادی به او اعلام نشده است.
این تفاوت صرفاً بازی با عنوان‌ها نیست. وزیر پیشنهادی باید درباره برنامه خود پاسخ بدهد و رأی بگیرد. همان‌طور که در خبر تغییر مدیریت وزارت نفت و سرپرستی حمید بورد، عنوان سرپرست معنای مشخصی دارد، در وزارت دفاع هم نباید مراحل قانونی انتصاب در تیترهای شتاب‌زده محو شود.
مهرداد اخلاقی کیست؟ از صنایع هوافضا تا گزینه وزارت
مهرداد اخلاقی کتابچی، با نام انگلیسی Mehrdad Akhlaghi Ketabachi، از مدیران باسابقه مجموعه صنایع دفاعی جمهوری اسلامی است. یک خبر آرشیوی تسنیم در ۲۱ آبان ۱۳۹۳، به نقل از روابط عمومی وزارت دفاع، انتصاب او به مدیرعاملی سازمان صنایع هوافضا را ثبت کرده است. در آن خبر، او جانشین سیدمهدی فرحی شد؛ همین سابقه در گزارش‌های تازه معرفی او نیز آمده است.
بنابراین با چهره‌ای بیرون از ساختار موجود یا مدیری تازه‌وارد روبه‌رو نیستیم. سابقه مدیریت در صنایع هوافضا، آشنایی او با این مجموعه را نشان می‌دهد؛ اما به‌خودی‌خود پاسخی به پرسش درباره کیفیت مدیریت، نظارت مالی یا توان اداره کل وزارتخانه نیست. این‌ها موضوع‌هایی هستند که باید با برنامه روشن و شاخص قابل ارزیابی سنجیده شوند.
نام او در اسناد تحریم چه می‌گوید؟
در نسخه ۳ مارس ۲۰۲۶ فهرست تلفیقی شورای امنیت سازمان ملل، مدخل IRi.020 به اخلاقی کتابچی اختصاص دارد. در این سند، مسئولیت او در گروه صنعتی شهید باقری ذکر شده و توضیح مرتبط، به نقش آن مجموعه در برنامه موشک‌های بالستیک اشاره دارد. تاریخ درج اولیه نام شخص در این مدخل ۲۴ مارس ۲۰۰۷ است؛ نباید آن را با تاریخ تحریم خود مجموعه صنعتی اشتباه گرفت.
رادیوفردا نیز در گزارش روز ۱۳ مهر درباره معرفی او، سابقه تحریم و بازگشت نامش به فهرست سازمان ملل در سپتامبر ۲۰۲۵ را مطرح کرده است. این سابقه برای ارزیابی گزینه وزارت اهمیت دارد، به‌ویژه از منظر محدودیت‌های همکاری خارجی و هزینه‌های مدیریتی آن. با این حال، درج نام در فهرست تحریم را نباید حکم محکومیت کیفری دادگاه معرفی کرد؛ سند باید دقیقاً در همان حدودی خوانده شود که نوشته شده است.
رأی اعتماد نباید به معرفی سوابق محدود شود
نقد اصلی به چنین انتخابی، فاصله میان سابقه طولانی در ساختار دفاعی و میزان پاسخ‌گویی عمومی درباره همان سابقه است. عبارت‌هایی مانند «مدیر ارشد» یا «باتجربه» جای گزارش عملکرد را نمی‌گیرند. مجلس باید روشن کند گزینه پیشنهادی چه برنامه‌ای برای نظارت بر قراردادها، سنجش هزینه و نتیجه طرح‌های صنعتی و پاسخ‌گویی درباره تصمیم‌های گذشته دارد.
انتظار انتشار اطلاعات عملیاتی محرمانه، موضوع این مطالبه نیست. می‌توان بدون افشای اسرار نظامی، درباره شیوه نظارت، اولویت‌های بودجه‌ای و معیارهای ارزیابی مدیران توضیح داد. اگر جلسه اعتماد فقط به تکرار عنوان‌ها و سابقه‌های سازمانی بگذرد، مهم‌ترین فرصت پرسش‌گری از مدیری که سال‌ها در همین ساختار بوده از دست می‌رود.
برای افکار عمومی، تغییر نام وزیر زمانی معنا پیدا می‌کند که تغییر قابل سنجشی در پاسخ‌گویی همراه آن باشد. برنامه منتشرشده و پاسخ‌های اخلاقی در مجلس، معیار داوری دقیق‌تر خواهد بود؛ نه تبلیغ پیشاپیش برای او و نه نسبت‌دادن اتهامی که سندی برایش ارائه نشده است.
تصویر شاخص، طرح مفهومی ساخته‌شده با هوش مصنوعی است و دفتر یا ساختمان واقعی وزارت دفاع را نشان نمی‌دهد. نماد میان‌مطلب از آرشیو خبرگزاری تسنیم با مجوز CC BY 4.0 استفاده شده است.