برای مردمی که هر خبر تازه از واشنگتن را با نگرانی دنبال می‌کنند، اشاره به یک تاریخ مشخص اهمیت دارد. دونالد ترامپ این بار گفت آمریکا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به ایران حمله نخواهد کرد؛ اما در همان پیام، بر ادامه محاصره و جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای تأکید کرد.
به گزارش آسیانیوز ایران، رئیس‌جمهور آمریکا این موضع را پنجشنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۶ مهر ۱۴۰۵، در تروث سوشال اعلام کرد. انتخابات مورد اشاره او سه‌شنبه ۳ نوامبر، برابر با ۱۲ آبان، برگزار می‌شود. این سخن درباره تصمیم اعلام‌شده آمریکا پیش از آن تاریخ است؛ نه اعلام توافق نهایی صلح یا تضمین توقف همه درگیری‌های منطقه.
ترامپ دقیقاً چه گفت؟
ترامپ از جریان داشتن «گفت‌وگوهای سازنده» با جمهوری اسلامی خبر داد و نوشت آمریکا در هیچ زمانی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای حمله نخواهد کرد. متن پیام در آرشیو مستقل «Trump’s Truth» ثبت شده و رادیو فردا، یورونیوز و صدای آمریکا نیز در گزارش‌های همان روز آن را نقل کرده‌اند.
«ما پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به ایران حمله نخواهیم کرد.»
این جمله، ترجمه بخش اصلی پیام است. در ادامه همان نوشته، او بر برقرار ماندن محاصره تأکید کرده و مخالفت با دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای را تکرار کرده است. بنابراین کاهش احتمال حمله در بازه اعلام‌شده، به معنی برداشته‌شدن فشار اقتصادی نیست.
آیا این پیام به معنی پایان جنگ است؟
خیر؛ در این پیام خبری از امضای توافق نهایی یا تعیین تاریخ پایان جنگ نیست. ترامپ درباره اقدام آمریکا پیش از انتخابات صحبت می‌کند و موضع مستقلی از اسرائیل را اعلام نمی‌کند. از این جمله همچنین نمی‌توان نتیجه گرفت که پس از انتخابات حتماً حمله‌ای رخ خواهد داد؛ او برای بعد از آن تاریخ، تصمیم مشخصی در این نوشته اعلام نکرده است.
سه نکته برای خواندن دقیق خبر مهم است:
- دامنه گفته ترامپ، حمله آمریکا پیش از انتخابات ۱۲ آبان است.
- ادامه محاصره در همان پیام تصریح شده است.
- توافق نهایی و پایان پایدار درگیری هنوز از این نوشته به دست نمی‌آید.
این موضع با سخنان ترامپ در نبراسکا درباره نزدیک‌بودن پایان جنگ تفاوت دارد: در آن سخنرانی، او از احتمال پایان درگیری پیش یا پس از انتخابات گفته بود؛ این بار، بازه مشخصی را برای خودداری آمریکا از حمله ذکر کرده است.
تهران درباره مذاکرات چه می‌گوید؟
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پیش‌تر در روز پنجشنبه به خبرنگاران گفته بود پیام‌ها از طریق میانجی‌ها ردوبدل می‌شود و تهران دیدگاه‌های آمریکا درباره پیشنهاد خود را بررسی می‌کند. بنا بر گزارش خبرنگار تسنیم در ساعت ۱۵:۴۰ روز ۱۶ مهر، او انتظار داشت پاسخ تهران ظرف چند روز آماده شود. این اظهارات پیش از پیام ترامپ بیان شده و نباید آن را پاسخ مستقیم به نوشته رئیس‌جمهور آمریکا دانست.
عراقچی از «طرح هفت‌روزه» سخن گفته است؛ پیشنهادی مرتبط با بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات. ادامه تبادل پیام، روزنه دیپلماسی را باز نگه می‌دارد، اما تا اعلام توافق و اجرای تعهدات، نتیجه نهایی روشن نیست.
فشار اقتصادی همچنان ادامه دارد
همان روز وزارت خزانه‌داری آمریکا در چارچوب عملیات «Economic Outcast» از اقدام علیه ۱۷ کشتی مرتبط با شبکه انتقال نفت و محصولات نفتی و پتروشیمی ایران خبر داد. خزانه‌داری این کشتی‌ها را بخشی از ناوگان دورزننده تحریم‌ها معرفی کرده است. این اقدام نشان می‌دهد پیام تازه ترامپ با ادامه ابزارهای فشار اقتصادی همراه شده است.
دونالد ترامپ (Donald Trump)، رئیس‌جمهور ایالات متحده و چهره اصلی حزب جمهوری‌خواه، در این مرحله هم درباره سیاست خارجی تصمیم می‌گیرد و هم در فضای انتخابات کنگره سخن می‌گوید. تشخیص مرز میان موضع اعلام‌شده، مذاکره جاری و نتیجه عملی، برای فهم خبر ضروری است.
فرصتی که باید به امنیت مردم برسد
از نگاه تحریریه «آسیانیوز ایران»، بازگذاشتن راه دیپلماسی در کنار پافشاری بر مهار تهدید هسته‌ای جمهوری اسلامی، زمانی ارزش پایدار پیدا می‌کند که به امنیت بیشتر مردم و کاهش خطر درگیری برسد. مسئولان جمهوری اسلامی نیز باید درباره هزینه سیاست‌های خود پاسخ‌گو باشند؛ شهروندان نباید در انتظار و نگرانی دائمی زندگی کنند.
برای سنجش پیشرفت، به‌ترتیب باید دید:
- آیا توافق مشخصی اعلام می‌شود؟
- آیا اقدامات قابل مشاهده برای اجرای آن صورت می‌گیرد؟
- آیا خطر برای غیرنظامیان و اختلال در زندگی روزمره واقعاً کاهش می‌یابد؟
به نظر شما کدام نشانه می‌تواند اعتماد بیشتری به مسیر پایان درگیری ایجاد کند؟