جایزه‌ای که قرار است نام مردم ایران را در کلیسای تاریخی فرانکفورت بلند کند، پیش از برگزاری مراسم به بحثی سیاسی تبدیل شده است. در میانه این بحث، نامه‌ای منتشرشده به نام زندانیان سیاسی و کنشگران مدنی، از رضا پهلوی می‌خواهد صدای آنان را به جهان برساند؛ رئیس بنیاد برگزارکننده نیز با احترام به این پیام پاسخ داده است.
به گزارش آسیانیوز ایران، بنیاد فریدریش ناومان برای آزادی (Friedrich-Naumann-Stiftung für die Freiheit) جایزه آزادی سال ۲۰۲۶ را به مردم ایران اختصاص داده است. رضا پهلوی قرار است آن را به نیابت و به امانت دریافت کند؛ جایزه، طبق اعلام بنیاد، متعلق به یک شخص نیست.
پاسخ بنیاد به نامه منتشرشده به نام ۱۳۳ زندانی و کنشگر
دفتر ارتباطات رضا پهلوی، با شناسه رسمی @PahlaviComms، روز دوشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۵ اکتبر ۲۰۲۶، بیانیه‌ای را با عنوان حمایت ۱۳۳ تن از زندانیان سیاسی و کنشگران مدنی ایران منتشر کرد. نویسندگان نامه از انتخاب مردم ایران برای جایزه و سپردن دریافت آن به رضا پهلوی قدردانی کرده‌اند و او را نماینده سیاسی خود در برابر جامعه جهانی دانسته‌اند.
اشتفن سابیش (Steffen Saebisch)، رئیس هیئت‌مدیره بنیاد، روز سه‌شنبه ۱۴ مهر، برابر با ۶ اکتبر، در حساب عمومی خود در شبکه ایکس به نسخه آلمانی همین بیانیه پاسخ داد. او نوشت این پیام را با احترام دریافت می‌کند و توضیح داد که جایزه، زنان و مردانی را گرامی می‌دارد که در مقاومت در برابر حکومت جمهوری اسلامی، زندگی خود را به خطر می‌اندازند.
عدد ۱۳۳، شمار اعلام‌شده از سوی دفتر منتشرکننده است. در نسخه عمومیِ بررسی‌شده، فهرست اسامی و امضاهای فردی وجود ندارد؛ کیهان لندن نیز در بازنشر ۱۴ مهر نوشته است که نام‌ها محفوظ مانده‌اند. بنابراین نمی‌توان هویت و شمار امضاکنندگان را مستقلاً احراز کرد. آنچه روشن است، متن منتشرشده نامه و پاسخ مستقیم سابیش به آن است.
نامه چه خواسته‌هایی را مطرح می‌کند؟
امضاکنندگان، در متن منتشرشده، حمایت خود از نقش رضا پهلوی در گذار به حکومتی آزاد و مردمی را همراه با تأکید بر رأی آزاد شهروندان، تمامیت ارضی و جدایی دین از حکومت بیان کرده‌اند. بخش مهم دیگری از نامه، مطالبه اقدام عملی برای زندانیان است:
- توقف اعدام‌ها و تلاش برای آزادی زندانیان سیاسی؛
- پایان شکنجه و دسترسی ناظران مستقل به زندان‌ها؛
- روشن‌شدن سرنوشت بازداشت‌شدگان و ناپدیدشدگان؛
- حمایت از خانواده‌های زندانیان و دسترسی مردم به اینترنت آزاد.
این مطالبه برای شنیده‌شدن صدای زندانیان، در روزهایی مطرح می‌شود که توجه بین‌المللی به مدافعان حقوق بشر ایرانی نیز ادامه دارد؛ از جمله انتخاب احمدرضا حائری برای جایزه فرانت لاین دیفندرز. این دو جایزه، برگزارکننده و سازوکار جداگانه دارند.
رضا پهلوی جایزه را با چه عنوانی دریافت می‌کند؟
رضا پهلوی (Reza Pahlavi)، فرزند محمدرضاشاه و از چهره‌های شناخته‌شده مخالف جمهوری اسلامی در خارج از کشور، در این مراسم دریافت‌کننده امانی جایزه مردم ایران خواهد بود. بنیاد در اطلاعیه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵، برابر با ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، گفته است این امانت تا روزی نزد او می‌ماند که بتوان جایزه را به نمایندگان آزادانه انتخاب‌شده ایران سپرد.
بنیاد، شناخته‌شدن او و تأکیدش بر آزادی، دموکراسی و حق مردم برای تعیین نظام آینده را از دلایل انتخاب این نقش دانسته است. این توضیح، معنای مشخصِ امانت‌داری جایزه را روشن می‌کند و به‌خودی‌خود تعیین‌کننده شکل حکومت آینده ایران نیست. حساب رسمی اینستاگرام رضا پهلوی، طبق وب‌سایت رسمی او، @officialrezapahlavi است.
نامه ۷۱ منتقد و پاسخ اول اکتبر چه بود؟
پاسخ ۶ اکتبر سابیش به بیانیه زندانیان، با مکاتبه دیگری در اول اکتبر متفاوت است. روزنامه فرانکفورتر روندشاو در گزارش ۹ مهر ۱۴۰۵، برابر با اول اکتبر، از نامه ۷۱ شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی خبر داد که خواستار تجدیدنظر در سپردن جایزه به رضا پهلوی شده بودند. یواخیم روکر، رئیس پیشین شورای حقوق بشر سازمان ملل، آغازگر نامه معرفی شده و نام ولفگانگ تیرزه، رئیس پیشین پارلمان آلمان، نیز در میان امضاکنندگان آمده است.
منتقدان با استناد به سابقه سرکوب در دوره پادشاهی پیشین و نگرانی درباره مشروعیت نمایندگی، با انتخاب رضا پهلوی مخالفت کرده‌اند. همان روزنامه پاسخ مکتوب سابیش را نیز نقل کرده است: بنیاد این انتقاد را نمی‌پذیرد و در میان چهره‌های اپوزیسیون ایران، فرد دیگری با دامنه عمومی و حمایت قابل مقایسه نمی‌شناسد. این ارزیابی، موضع بنیاد است، نه نتیجه یک انتخابات یا سنجش مستقل از نظر همه ایرانیان.
سابیش همچنین گفته است سخنان رضا پهلوی را نباید ادامه سیاست پدرش تلقی کرد و او را نمی‌توان مسئول هر واکنش هواداران در شبکه‌های اجتماعی دانست. بنیاد در عین حال از شعارها و پلاکاردهای مورد اعتراضِ برخی حامیان فاصله گرفته است.
مراسم فرانکفورت چه زمانی برگزار می‌شود؟
برنامه رسمی بنیاد، شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵، برابر با ۷ نوامبر ۲۰۲۶، را برای مراسم در کلیسای پاولس‌کیرشه (Paulskirche) فرانکفورت تعیین کرده است. در برنامه، سخنرانی تقدیر از برگزیده با نام بیژن جیرسرایی و دریافت امانی جایزه و سخنرانی با نام رضا پهلوی آمده است.
زمان اعلام‌شده مراسم، ساعت ۱۱ تا ۱۲:۳۰ به وقت فرانکفورت، برابر با ۱۳:۳۰ تا ۱۵ به وقت تهران است. بررسی امنیتی و ورود از ساعت ۱۰ محلی آغاز می‌شود.
برای کسانی که قصد حضور دارند، بنیاد سه نکته را روشن کرده است:
- ثبت‌نام برای بررسی امکان حضور در محل و استفاده از پخش زنده در نظر گرفته می‌شود.
- ثبت‌نام به‌تنهایی به معنی تأیید حضور در سالن نیست؛ ظرفیت محدود و بررسی امنیتی وجود دارد.
- سفر را تنها پس از دریافت تأیید صریح حضور برنامه‌ریزی کنند؛ اطلاعات پخش زنده برای ثبت‌نام‌کنندگانی که حضورشان پذیرفته نمی‌شود، پیش از مراسم فرستاده خواهد شد.
فرصتی برای شنیده‌شدن صدای مردم ایران
اهمیت این رویداد برای آزادی‌خواهان، فراتر از خودِ تندیس است: فرصتی برای جلب توجه به زن‌ها و مردهایی که هزینه مطالبه حقوقشان را می‌پردازند. حضور رضا پهلوی می‌تواند این تریبون را در برابر افکار عمومی پررنگ‌تر کند؛ معیاری که در نهایت ارزش چنین حمایتی را نشان می‌دهد، تداوم توجه به حقوق مردم و زندانیان پس از پایان مراسم است.
به نظر شما تقدیرهای بین‌المللی چگونه می‌توانند به حمایت عملی از حقوق زندانیان سیاسی کمک کنند؟ لطفاً در دیدگاه‌ها اطلاعات خصوصی افراد را ننویسید.