برای شناختن یک چهره عمومی، دنبال‌کردن چند پست پرسر‌وصدا کافی نیست. گاهی باید سراغ کارهایی رفت که آهسته‌تر دیده می‌شوند: پژوهشی که به نتیجه رسیده، دانشی که به زبان ساده در اختیار دیگران قرار گرفته، یا کمکی حقوقی که زندگی یک نفر را از بن‌بست بیرون آورده است. این گزارش آسیانیوز ایران نگاهی به همین بخش از فعالیت‌های کوشیار عظیمیان، کیانا عظیمیان و مرضیه محبی دارد.
کوشیار عظیمیان؛ از علوم کامپیوتر تا پرسش‌های تازه هوش مصنوعی
کوشیار عظیمیان، با نام انگلیسی Kooshiar Azimian، کارآفرین و فعال حوزه هوش مصنوعی است. او در معرفی عمومی حساب ایکس خود، مدیرعامل 310.ai و مسئول پیشین فنی هوش مصنوعی در متا معرفی شده است. سابقه حضورش در فیس‌بوک در گفت‌وگوی سال ۲۰۲۲ پادکست «طبقه ۱۶» نیز آمده؛ گفت‌وگویی درباره فناوری، کارآفرینی و مسیر حرفه‌ای او.
صفحه دانشگاهی او در دانشگاه کالیفرنیا، سن‌دیگو، تحصیل کارشناسی مهندسی کامپیوتر در دانشگاه صنعتی شریف و کارشناسی ارشد علوم کامپیوتر در دانشگاه راتگرز را ثبت کرده است. در همان صفحه، پژوهش‌هایی در حوزه رمزنگاری و راه‌اندازی Concertboom در سال ۲۰۱۱ دیده می‌شود. این مسیر، تصویری روشن‌تر از کسی می‌دهد که فعالیتش فقط به توضیح ابزارهای روز در شبکه‌های اجتماعی محدود نیست.
در وب‌سایت شخصی کوشیار، موضوع‌هایی مانند هوش مصنوعی، طول عمر و آموزش فناوری کنار هم قرار گرفته‌اند. او همچنین منابع آموزشی رایگان یادگیری ماشین را با مخاطبانش به اشتراک گذاشته است. ارزش چنین کاری در این است که میان بحث‌های تخصصی و کنجکاوی مخاطب عادی پل می‌زند؛ به‌ویژه برای جوانی که می‌خواهد بداند یادگیری را از کجا شروع کند.
اگر می‌خواهید با فناوری پشت این بحث‌ها آشناتر شوید، راهنمای مدل‌های زبانی بزرگ و شیوه کار آن‌ها نقطه شروع ساده‌ای است.
وقتی هوش مصنوعی به آزمایشگاه نزدیک می‌شود
یکی از نمونه‌های مشخص فعالیت پژوهشی کوشیار، حضور نام او در مقاله‌ای در نشریه ACS Synthetic Biology است. این مقاله در شماره ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۷ شهریور ۱۴۰۵، منتشر شده و موضوعش تولید پروتئین‌های جدید از روی توصیف زبانی با کمک هوش مصنوعی است.
به زبان ساده، پژوهشگران می‌کوشند فاصله میان «می‌خواهیم این مولکول چه کاری انجام دهد» و طراحی توالی یک پروتئین را کوتاه‌تر کنند. در مقاله، مدل MP4 و آزمایش‌هایی برای سنجش عملکرد پروتئین‌های طراحی‌شده معرفی شده‌اند. این پژوهش درباره طراحی و بررسی آزمایشگاهی پروتئین است؛ کاربرد درمانی آن به پژوهش و ارزیابی‌های بعدی نیاز دارد.
همین پیوند میان محاسبات و مسائل واقعی، بخش جذاب کار پژوهشگران ایرانی در جهان است. دستاورد علمی زمانی ارزش ماندگار پیدا می‌کند که بتوان درباره روش و نتیجه‌اش پرسید، آن را آزمود و بر پایه‌اش قدم بعدی را برداشت.
کیانا عظیمیان و اهمیت ثبت صدای شهروندان
نام کیانا عظیمیان در فضای عمومی با «۱۵۰۰تصویر» پیوند خورده است. او در متنی با نام خود در کانال این رسانه، راه‌اندازی صفحه را شرح داده و از نقش شمار زیادی از همراهان در شکل‌گرفتن آن گفته است. این تأکید بر کار جمعی، بخش مهمی از شناخت چنین فعالیتی است: پشت یک صفحه شناخته‌شده، اغلب کسانی قرار دارند که نامشان دیده نمی‌شود.
در پیام دیگری به تاریخ ششم شهریور ۱۴۰۵، کیانا عظیمیان نوشته است که پس از واگذاری موقت کانال به گروهی دیگر، اداره آن دوباره به او بازگشته و مسئولیت محتوای منتشرشده را شخصاً بر عهده گرفته است. بنابراین، برای شناخت نقش او، نوشته مستقیم خودش از برداشت‌های پراکنده شبکه‌های اجتماعی گویاتر است.
ثبت روایت شهروندان، حفظ تصویرها و جلوگیری از فراموش‌شدن نام‌ها، می‌تواند سهم مهمی در حافظه عمومی داشته باشد. این مسئولیت البته به دقت، حفظ امنیت صاحبان روایت و امکان اصلاح خطا نیاز دارد. ارزش کار رسانه‌ای هم در همین مسئولیت‌پذیری و توجه به انسان‌های پشت خبر آشکار می‌شود.
مرضیه محبی؛ وکالت در کنار زنانی که کمتر شنیده می‌شوند
مرضیه محبی، حقوقدان و فعال حقوق زنان، چهره‌ای است که بخش مهمی از فعالیتش به مسائل اجتماعی و دسترسی زنان به حمایت حقوقی مربوط می‌شود. معرفی او در ایران‌آکادمیا بر پژوهش مستقل و فعالیت اجتماعی و حقوق زنان تأکید دارد. نوشته‌ها و گفت‌وگوهای منتشرشده‌اش نیز نشان می‌دهند که دغدغه‌های او از متن قانون تا تجربه روزمره زنان امتداد پیدا می‌کند.
در معرفی گفت‌وگوی ایران‌وایر با محبی در ۶ مه ۲۰۲۶، برابر با ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، از بیش از سه دهه وکالت و نقش او در بنیان‌گذاری و اداره «کانون زنان حقوقدان سورا» یاد شده است؛ مجموعه‌ای که با حمایت حقوقی از زنان شناخته می‌شود. گزارش‌های پیشین نیز نمونه‌هایی از پیگیری حقوق زنان آسیب‌دیده و کمک به آنان را روایت کرده‌اند.
اهمیت این نوع وکالت را می‌توان در یک موقعیت ساده فهمید: زنی که با خشونت یا اختلاف خانوادگی روبه‌روست، فقط به دانستن نام یک قانون احتیاج ندارد؛ او نیاز دارد کسی حرفش را بشنود، حقوقش را توضیح دهد و مسیر پیگیری را برایش روشن کند. کنار چنین افرادی ایستادن، حرفه حقوق را به خدمتی ملموس تبدیل می‌کند.
سه حوزه متفاوت، یک اهمیت مشترک
فناوری، رسانه و وکالت ابزارهای متفاوتی دارند، اما هر سه می‌توانند امکان بیشتری برای زندگی و انتخاب در اختیار انسان‌ها بگذارند: فناوری با گشودن راه‌های تازه، رسانه با شنیده‌شدن تجربه‌ها و وکالت با دفاع از حق. توجه به فعالیت این سه چهره ایرانی، فرصتی است برای دیدن همین تلاش‌ها؛ کارهایی که بهتر است با نتیجه و اثرشان سنجیده شوند.
شما کدام بخش از فعالیت‌های کوشیار عظیمیان، کیانا عظیمیان یا مرضیه محبی را دنبال کرده‌اید؟ تجربه یا پیشنهاد خود را در بخش نظرات بنویسید.