روز پرستار برای کسی که منتظر دستمزد شیفت‌های گذشته‌اش مانده، با یک پرسش ساده شروع می‌شود: پول چه روزی به حساب می‌آید؟ در آستانه روز پرستار، وزیر بهداشت از اولویت پیگیری مطالبات معیشتی گفت و سازمان نظام پرستاری بار دیگر بر تأخیر پرداخت‌ها و ابهام فرمول تعرفه‌ها انگشت گذاشت. فاصله میان این دو روایت، همان جایی است که باید عملکرد دولت را سنجید: مبلغ روشن، موعد مشخص و امکان بررسی نتیجه.
به گزارش آسیانیوز ایران، در گزارش‌های رسمی بررسی‌شده تا جمعه ۲۴ مهر ۱۴۰۵، اعلام پیگیری مطالبات به معنای اعلام تسویه سراسری نیست. همچنین وعده‌های مربوط به پرستاران تأمین اجتماعی را نباید به کارکنان همه دانشگاه‌های علوم پزشکی و بیمارستان‌ها تعمیم داد.
وزیر بهداشت چه گفت و چه چیزی هنوز روشن نیست؟
سازمان نظام پرستاری در گزارش پنجشنبه ۲۳ مهر از مراسم روز پرستار، به نقل از محمدرضا ظفرقندی نوشت که پیگیری مسائل معیشتی پرستاران در اولویت وزارت بهداشت قرار دارد. وزیر در کنار اشاره به محدودیت‌های بودجه‌ای، از برنامه ایجاد فضای حمایتی برای خانواده پرستاران در بیمارستان‌ها سخن گفت؛ برنامه‌ای که به گفته او از دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی آغاز شده و قرار است گسترش پیدا کند.
اشاره به پیشنهادهای بودجه سال ۱۴۰۶ در این گزارش، در چارچوب توسعه همین حمایت‌ها آمده است. از آن نمی‌توان افزایش قطعی حقوق یا تاریخ واریز معوقات را نتیجه گرفت. متن منتشرشده، موعد مشخصی برای تسویه مطالبات تمام پرستاران کشور ارائه نمی‌کند.
ایجاد امکانات رفاهی می‌تواند مفید باشد، اما پاسخ پرسش دستمزد، امکانات رفاهی نیست. کسی که بابت کار انجام‌شده طلب دارد، باید بداند کدام بخش از طلبش تأیید شده، تأمین اعتبار آن بر عهده کدام نهاد است و پرداخت در چه تاریخی انجام می‌شود. این اطلاعات باید به زبان روشن در اختیار کارکنان قرار گیرد، نه اینکه از میان سخنرانی‌های مناسبتی استخراج شود.
روایت نظام پرستاری از تأخیر و ابهام تعرفه‌ها
احمد نجاتیان، رئیس کل سازمان نظام پرستاری، در نشست خبری گزارش‌شده در ۲۱ مهر، گفت برخی پرستاران همچنان تعرفه مربوط به اسفند سال گذشته را دریافت می‌کنند؛ او در عین حال وضعیت بعضی دانشگاه‌ها را بهتر توصیف کرد. بنابراین این گفته، توصیف یکسانِ حساب تمام پرستاران نیست.
او همچنین خواستار شفافیت در محاسبه و توزیع تعرفه‌های خدمات پرستاری شد. مسئله فقط دیر رسیدن پول نیست؛ کارکنان باید بتوانند بفهمند مبنای محاسبه چیست و تفاوت دریافتی‌ها از کجا می‌آید. اظهارات این نشست در پوشش رسانه‌ای جداگانه نیز بازتاب یافته است، اما بازنشر سخنان یک مقام، سند مستقل واریز به حساب کارکنان محسوب نمی‌شود.
وعده پایان آبان برای چه کسانی است؟
در خبر دیگری که سازمان نظام پرستاری در ۲۲ مهر منتشر کرد، داوود رحیمی، عضو شورای عالی این سازمان، از وعده‌هایی برای پرستاران تأمین اجتماعی خبر داد. این گزارش، آغاز پرداخت تعرفه از آبان و اصلاح احکام پرسنلی همراه با پرداخت مابه‌التفاوت تا پایان آبان را در شمار تعهدات اعلام‌شده آورده است.
دو احتیاط مهم وجود دارد: نخست اینکه مخاطب این خبر، پرستاران تأمین اجتماعی هستند؛ دوم اینکه گزارش، نقل وعده و برنامه اجرای مصوبات است، نه تأیید انجام همه پرداخت‌ها. تا زمانی که اجرای آن با اطلاعیه مسئول مربوط و اسناد قابل بررسی روشن نشود، تیتر «معوقات همه پرستاران پرداخت شد» گمراه‌کننده خواهد بود.
به جای تبریک، جدول قابل پیگیری منتشر کنید
نقد اصلی به مدیریت دولتی سلامت، فاصله میان تقدیر کلامی و پاسخ مالی قابل سنجش است. وزارت بهداشت، دانشگاه‌های علوم پزشکی و سازمان تأمین اجتماعی هر کدام باید در حوزه مسئولیت خود، دوره بدهی، نوع مطالبه، میزان تسویه‌شده و زمان پرداخت باقیمانده را روشن کنند. یک جدول منظم و به‌روز، از چندین مراسم تقدیر برای اعتماد کارکنان مفیدتر است.
سابقه این مسئله کوتاه نیست. در گزارش مهر ۱۴۰۳ درباره پرداخت معوقات پرستاران نیز تفاوت وضعیت دانشگاه‌ها و ضرورت اصلاح پرداخت اضافه‌کاری مطرح شده بود. آن گزارش مربوط به دو سال پیش است و ارقامش نباید به عنوان نرخ امروز بازنشر شود؛ ارزش مراجعه به آن، دیدن استمرار یک مطالبه حل‌نشده در گفت‌وگوی عمومی است.
در روز پرستار، احترام واقعی از همین نقطه آغاز می‌شود: پرداخت به‌موقع حق کار و توضیح صادقانه درباره تأخیرها. اعلام «در اولویت بودن» زمانی برای پرستار معنا پیدا می‌کند که به موعدی قابل اعتماد و نتیجه‌ای قابل مشاهده تبدیل شود.