«یک میلیون گیگابیت در ثانیه» عددی است که کنار نام کابل پتال دیده می‌شود؛ آن‌قدر بزرگ که ممکن است آن را با سرعت اینترنتی که قرار است به خانه‌ها برسد اشتباه بگیریم. اما پشت این عدد، پروژه‌ای برای جابه‌جایی مجموع ترافیک میان دو سوی اقیانوس اطلس قرار دارد، با موعدی که هنوز نرسیده است.
به گزارش آسیانیوز ایران، پتال یا Petal قرار است آمریکا و فرانسه را به هم وصل کند. اعلام اصلی متا در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶، برابر با ۳۰ شهریور ۱۴۰۵، منتشر شد؛ گزارش تازه لایوساینس در ۱۷ اکتبر، برابر با ۲۵ مهر، دوباره این پروژه را مطرح کرده است. بنابراین با اعلام بهره‌برداری امروز روبه‌رو نیستیم: شرکت‌های سازنده، آغاز خدمت را برای سال ۲۰۲۹ برنامه‌ریزی کرده‌اند.
عدد بزرگ پتال دقیقاً چه می‌گوید؟
طبق توضیح فنی متا، ظرفیت هدف این سامانه یک پتابیت در ثانیه است؛ یعنی هزار ترابیت یا یک میلیون گیگابیت در ثانیه. مسیر حدود هفت‌هزار کیلومتر طول دارد. این ارقام مشخصات اعلام‌شده برای سامانه‌اند، نه نتیجه آزمون سرعت یک کاربر و نه گزارشی از ترافیک واقعی یک کابلِ فعال.
برای فهم مقیاس، تبدیل واحد کمک می‌کند: با تقسیم بیت بر هشت، یک پتابیت معادل حدود ۱۲۵ ترابایت است. این محاسبه فقط تبدیل واحد بر پایه ده است؛ زمان دانلود یک فایل به سربار ارتباط، سرور، مسیر شبکه و سهمی که کاربر در اختیار دارد نیز وابسته است. نباید این عدد را وعده دانلود خانگی دانست.
دو مسیر نور در یک رشته شیشه‌ای
نوآوری مورد تأکید سازندگان، فیبر دو‌هسته‌ای است: درون یک رشته، دو مسیر برای عبور نور ساخته می‌شود. اطلاعیه NEC در ۲۲ سپتامبر، برابر با ۳۱ شهریور، توضیح می‌دهد که پتال از ۲۴ جفت فیبر استفاده می‌کند و به کمک دو هسته در هر رشته، ۴۸ جفت کانال فضایی خواهد داشت. مقایسه ظرفیت دوبرابری نیز با سامانه مشخصی به نام Anjana انجام شده، نه با سرعت همه اینترنت‌های دنیا.
در توضیح متا، کاهش تداخل میان هسته‌ها و حفظ کیفیت سیگنال از چالش‌های طراحی‌اند. پیش‌فرم شیشه‌ای دو‌هسته‌ای سومیتومو، نمونه‌ای واقعی از بخش مواد این فناوری است؛ خودِ آن قطعه، کابل نصب‌شده در کف اقیانوس نیست.
چه کسانی پروژه را می‌سازند؟
- متا تأمین مالی و بهره‌برداری سامانه را بر عهده دارد.
- NEC مسئول طراحی کلی و ساخت سامانه است.
- سومیتومو الکتریک، فیبر دو‌هسته‌ای را تأمین می‌کند.
در سمت فرانسه نیز متا از همکاری با اورنج برای اتصال ساحلی و پیوند به شبکه اروپایی خبر داده است. این تقسیم کار، تفاوت یک کابل دریایی با خرید تجهیزات شبکه خانگی را نشان می‌دهد: مسیر بین‌قاره‌ای به مجموعه‌ای از تجهیزات، ایستگاه‌های ساحلی و اتصال‌های زمینی وابسته است.
آیا اینترنت ما هم سریع‌تر می‌شود؟
از مشخصات پتال نمی‌توان افزایش مشخص سرعت یا کاهش قیمت اینترنت در ایران را نتیجه گرفت. در اسناد بررسی‌شده، اتصال مستقیم ایران به این پروژه اعلام نشده است. ظرفیت بیشتر در یک مسیر جهانی، با کیفیت و قیمت دسترسی کاربر نهایی یکسان نیست؛ همان پرسشی که در گزارش درخواست افزایش تعرفه اینترنت و مسئولیت دولت نیز از زاویه زندگی مشترکان بررسی شده است.
برای سنجیدن خبرهای مشابه، سه سؤال ساده بپرسیم:
- عدد اعلام‌شده ظرفیت کل سامانه است یا سرعت یک اتصال؟
- سامانه به بهره‌برداری رسیده یا هنوز هدف آینده است؟
- چه شواهدی آن را به قیمت و کیفیت اینترنت مصرف‌کننده مرتبط می‌کند؟
پتال نمونه‌ای از تلاش برای بزرگ‌تر کردن زیرساخت ارتباطی است؛ ارزش آن را باید با اجرای پروژه و عملکرد واقعی سنجید. برای شما، افزایش سرعت مهم‌تر است یا پایداری اتصال و قیمت قابل پرداخت؟