«آیفون دریایی» نام یک مدل تازه یا رده رسمی گوشی‌های اپل نیست؛ عنوانی تبلیغاتی است که این روزها برای فروش گوشی با ادعای بیرون‌کشیدن از آب و قیمت پایین‌تر به کار می‌رود. مسئله برای خریدار فقط سالم‌بودن ظاهر دستگاه نیست: آیا اصلاً کالایی برای تحویل وجود دارد، منشأ آن قابل بررسی است و فروشنده مسئولیت سلامت و وضعیت رجیستری را می‌پذیرد؟
به گزارش آسیانیوز ایران، جواد مختاررضایی، معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا، در گفت‌وگوی منتشرشده تسنیم در ۲۵ مهر ۱۴۰۵ درباره آگهی‌های موسوم به آیفون دریایی هشدار داده است. این هشدار به‌خودی‌خود تأیید نمی‌کند که محموله‌ای از آیفون‌های بیرون‌کشیده از دریا در بازار عرضه شده؛ موضوع آن خطر سوءاستفاده از چنین ادعایی است.
قیمت پایین چگونه به دام بیعانه تبدیل می‌شود؟
در شیوه‌ای که این مقام پلیس شرح داده، فروشنده با وعده قیمت بسیار پایین، پولی با عنوان بیعانه، هزینه ارسال یا پیش‌پرداخت می‌گیرد و سپس ارتباط را قطع می‌کند. بنابراین دیدن فیلم چند جعبه گوشی یا حسابی با دنبال‌کننده زیاد، جای احراز هویت فروشنده و بررسی وجود کالا را نمی‌گیرد.
برای خریدار، عجله‌دادن با عبارت‌هایی مانند «فقط امروز» یا «آخرین محموله» باید علامت توقف و بررسی باشد. تفاوت قیمت، بدون فاکتور روشن، امکان مشاهده دستگاه و پاسخ مشخص درباره منشأ آن، دلیل کافی برای پرداخت نیست. توصیه پلیس، خرید از فروشگاه معتبر و بررسی اصالت، رجیستری و ضمانت پیش از معامله است.
آیا تصاویر گوشی‌های شناور در آب واقعی‌اند؟
راستی‌آزمایی فکت‌نامه در ۲۴ مهر، تعدادی از تصاویر و ویدیوهای منتشرشده با ادعای آیفون‌های شناور در خلیج فارس را ساختگی و تولیدشده با هوش مصنوعی ارزیابی کرده است. این بررسی به همان نمونه‌های مشخص مربوط است؛ نمی‌توان از آن نتیجه گرفت که هر تصویر مرتبط جعلی است یا درباره محتوای تمام محموله‌ها حکم قطعی داد.
نکته عملی این است که ویدیوی پربازنشر، سند مالکیت، سلامت یا تحویل کالا نیست. حتی یک فیلم واقعی از دریا هم ثابت نمی‌کند گوشی‌ای که فروشنده به شما پیشنهاد می‌دهد از همان محموله آمده است. ادعای فروشنده باید جدا از هیجان شبکه‌های اجتماعی بررسی شود.
مقاومت در برابر آب، تضمین سلامت پس از غوطه‌وری نیست
راهنمای رسمی اپل توضیح می‌دهد که مقاومت آیفون در برابر آب در شرایط کنترل‌شده آزمایشگاهی سنجیده می‌شود و دائمی نیست. فرسودگی می‌تواند آن را کاهش دهد و تماس با آب شور نیز چیزی نیست که صرف داشتن یک رتبه مقاومت، بی‌خطرش کند. این توضیح عمومی را نباید به تضمین سلامت یک گوشی مشخص تبدیل کرد.
مختاررضایی نیز درباره خوردگی قطعات و خرابی‌هایی هشدار داده که ممکن است هنگام خرید دیده نشوند و بعداً بروز کنند. روشن‌شدن نمایشگر یا کارکردن دوربین در یک آزمایش کوتاه، به‌تنهایی سابقه تماس با مایع و سلامت بلندمدت دستگاه را اثبات نمی‌کند. اپل هم آسیب ناشی از مایع را مشمول ضمانت محدود یک‌ساله خود نمی‌داند؛ این موضوع با تعهد مشخص فروشنده یا حقوق احتمالی مصرف‌کننده یکسان نیست.
رجیستری و سلامت گوشی دو پرسش جدا هستند
گوشی ممکن است روشن شود اما درباره ثبت قانونی یا امکان استفاده از شبکه تلفن همراه مشکل داشته باشد؛ برعکس، ثبت دستگاه هم آسیب فیزیکی آن را برطرف نمی‌کند. استعلام اصالت و وضعیت رجیستری از مسیر رسمی همتا، همراه با تطبیق شناسه دستگاه و فاکتور، باید جداگانه انجام شود.
بحث «آیفون دریایی» را نباید با خبرهای مسیر مسافری واردات یکی گرفت. در گزارش توقف رجیستری آیفون ۱۸ مسافری به نقل از انجمن تلفن همراه نیز محدوده و ابهام‌های همان خبر توضیح داده شده است؛ آن گزارش مجوز یا تضمینی برای خرید گوشی با منشأ نامعلوم نیست.
پیش از پرداخت چه چیزی باید روشن باشد؟
نام و هویت قابل پیگیری فروشنده، وجود واقعی کالا، فاکتور معتبر، وضعیت دستگاه و تعهد کتبی درباره سلامت و ضمانت را بررسی کنید. برای کالایی که هنوز ندیده‌اید، صرفاً با تکیه بر فیلم و وعده تخفیف بیعانه نفرستید. اگر فروشنده پاسخ روشن نمی‌دهد یا فرصت بررسی را از شما می‌گیرد، ارزان‌بودن معامله مزیت قابل اتکایی نیست.
این گزارش در یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵ بر پایه هشدار پلیس، راهنمای فنی سازنده و بررسی نمونه‌های منتشرشده تهیه شده است. نتیجه ساده است: عنوان جذاب «دریایی» نه منشأ گوشی را ثابت می‌کند، نه سلامت آن را و نه امنیت خرید را.