نام کیم جونگ اون دوباره با خبر مرگ در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود؛ خبری که این بار با روایت خونریزی مغزی، انتقال به چین و حتی جانشینی خواهرش همراه شده است. اما تازه‌ترین گزارش‌های قابل‌اتکا، روایت متفاوتی از آنچه در تیترهای هیجانی دیده می‌شود ارائه می‌کنند.
به گزارش آسیانیوز ایران، تا زمان تنظیم این مطلب در سه‌شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶، مرگ رهبر کره شمالی تأیید نشده است. خبرگزاری یونهاپ و شبکه اس‌بی‌اس کره جنوبی گزارش داده‌اند رسانه‌های حکومتی کره شمالی تصاویر بازدید او از نمایشگاه پوشاک و کفش در پیونگ‌یانگ را منتشر کرده‌اند؛ بازدیدی که تاریخ آن در روایت رسمی، دوشنبه ۱۹ اکتبر، برابر با ۲۷ مهر، اعلام شده است.
خبر مرگ کیم از کجا آمد؟
یونهاپ منشأ موج اخیر را نوشته‌های وانجون شیه، Wanjun Xie، فعال مخالف حکومت چین در آمریکا، معرفی کرده است. روایت منتسب به او از یک بحران پزشکی و مرگ پس از انتقال به بیمارستانی در پکن سخن می‌گوید. این روایت سپس در چند رسانه بین‌المللی و حساب اجتماعی بازتاب پیدا کرد.
نکته تعیین‌کننده این است که چندین بازنشر، الزاماً چند شاهد مستقل نیست. یونهاپ گزارش می‌دهد برای این روایت مدرکی ارائه نشده و مقام‌های دیپلماتیک و امنیتی کره جنوبی نیز گفته‌اند اطلاعاتی در تأیید آن نشنیده‌اند. انتشار تصاویر تازه در رسانه‌های حکومتی، شاهد مهم خلاف روایت مرگ است؛ با این حال، این تصاویر را نباید معادل ارزیابی مستقل پزشکی از وضعیت سلامت او معرفی کرد.
بنابراین نه اعلام مرگ مبنای تأییدشده دارد و نه روایت انتقال قدرت به خواهر یا دختر او را می‌توان خبر قطعی دانست. این گزارش به اصل پست مورد اشاره دسترسی مستقیم نداشته و انتساب آن را بر پایه گزارش رسانه‌های کره جنوبی بیان می‌کند.
کیم جونگ اون کیست و چرا خانواده‌اش این‌قدر مهم است؟
کیم جونگ اون، Kim Jong Un، با املای کره‌ای 김정은، از اواخر سال ۲۰۱۱ قدرت را پس از مرگ پدرش در دست گرفت. او سومین نسل از خانواده‌ای است که رهبری کره شمالی را در اختیار داشته‌اند: پدربزرگش کیم ایل سونگ، Kim Il Sung، 김일성، و سپس پدرش کیم جونگ ایل، Kim Jong Il، 김정일.
همین پیوند خانوادگی با رأس حکومت، توضیح می‌دهد چرا هر خبر درباره سلامت او بلافاصله به بحث جانشینی تبدیل می‌شود. اما اهمیت سیاسی یک احتمال، جای اثبات وقوع آن را نمی‌گیرد. حضور اعضای خانواده در تصاویر رسمی نیز به‌تنهایی اعلام رسمی جانشینی نیست.
پوشش زندگی این خانواده پیش‌تر در گزارش کیم جونگ اون و شناورهای وونسان مطرح شده بود؛ موضوع آن گزارش با بررسی خبر مرگ و واکنش‌های امروز متفاوت است.
مسئله اصلی، حکومت بی‌پاسخ‌گوست
نقد دیکتاتوری خاندان کیم نیازی به قطعی جلوه‌دادن خبر تأییدنشده ندارد. کارنامه‌ای که نهادهای حقوق بشری ثبت کرده‌اند، به‌خودی‌خود موضوعی جدی‌تر از گردش یک شایعه است.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل در گزارش ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۵، برابر با ۲۱ شهریور ۱۴۰۴، از تشدید نظارت و سرکوب، ادامه فعالیت اردوگاه‌های زندانیان سیاسی، کار اجباری و محدودیت شدید دسترسی به اطلاعات خبر داد. این نهاد توضیح داد که مجازات انتشار بعضی رسانه‌های خارجی، حتی می‌تواند به اعدام برسد. در عین حال، به برخی بهبودهای محدود گزارش‌شده در رفتار با بازداشت‌شدگان اشاره کرد؛ بهبودهایی که به ارزیابی آن نهاد، شکاف بزرگ میان تعهدات حکومت و زندگی واقعی مردم را از میان نبرده است.
از نگاه تحریریه، تناقض بنیادی نظام کره شمالی همین‌جاست: حکومتی با ریشه کمونیستی و شعارهای برابری‌خواهانه، قدرت را در قالبی موروثی و بسته نگه داشته است. معیار نقد، حق مردم برای اطلاع، انتخاب و بازخواست حاکم است؛ نه تحقیر مردم کره شمالی که خود زیر فشار این ساختار زندگی می‌کنند.
چرا مقایسه کره شمالی و جنوبی برای ایرانیان مهم است؟
فریدم هاوس در گزارش «آزادی در جهان ۲۰۲۶»، کره شمالی را با امتیاز ۳ از ۱۰۰ «غیرآزاد» و کره جنوبی را با ۸۳ از ۱۰۰ «آزاد» ارزیابی کرده است. این شاخص، سنجش حقوق سیاسی و آزادی‌های مدنی است، نه نظرسنجی درباره محبوبیت دو کشور. همان گزارش درباره کره جنوبی نیز مشکلاتی چون فساد و فشار بر روزنامه‌نگاران را مطرح می‌کند؛ دموکراسی به معنای بی‌نقص‌بودن نیست، بلکه امکان رقابت و پاسخ‌خواهی اهمیت دارد.
بر پایه مشاهدات و تحقیق میدانی نوید جمشیدی، سردبیر «آسیانیوز ایران»، و تیم روزنامه‌نگاری او در داخل کشور، اکثریت ایرانیان کنونی از الگوهای چپ‌گرایانه فاصله گرفته‌اند و به راست‌گرایی تمایل دارند؛ در همین ارزیابی، بیزاری از سیستم کره شمالی و علاقه به الگوی کره جنوبی برجسته است. این، ارزیابی میدانی سردبیر است و به‌عنوان نتیجه یک نظرسنجی سراسری با درصد آماری ارائه نمی‌شود.
خبر امروز را باید با همین تفکیک خواند: مرگ کیم تأیید نشده و تصاویر بازدید گزارش‌شده او منتشر شده است؛ نقد ساختار موروثی و سرکوبگر حکومتش، موضوعی مستند و مستقل از صحت آن خبر است.