در این مطلب بررسی می‌کنیم هر یک از این موارد چه پیامدی دارد و برای جلوگیری از مشکلات مالیاتی چه اقداماتی لازم است و چرا دریافت خدمات مالیاتی تخصصی اهمیت زیادی دارد.
جریمه عدم ثبت نام به موقع در سامانه پلمپ دفاتر (irsherkat.ssaa.ir)
اشخاصی که طبق قوانین تجاری و مالیاتی موظف به نگهداری دفاتر قانونی هستند، باید برای دریافت دفاتر پلمپ شده اقدام کنند. درخواست پلمپ دفاتر از طریق سامانه ثبت شرکتها به نشانی irsherkat.ssaa.ir انجام می شود و بهتر است این فرآیند پیش از شروع سال مالی پیگیری شود.
برای عدم ثبت نام به موقع در سامانه پلمپ دفاتر، در قوانین مالیاتی جریمه نقدی مشخصی با مبلغ ثابت تعیین نشده است. با این حال، نداشتن دفاتر قانونی معتبر یا رعایت نکردن الزامات مربوط به نگهداری دفاتر، ممکن است هنگام رسیدگی مالیاتی باعث ایجاد مشکل در پذیرش دفاتر و اسناد شود.
توجه داشته باشید تاخیر در ثبت درخواست پلمپ دفاتر با عدم ارائه دفاتر هنگام رسیدگی مالیاتی تفاوت دارد. جریمه ۲۰ درصدی موضوع ماده ۱۹۳ قانون مالیاتهای مستقیم مربوط به شرایطی مانند عدم ارائه دفاتر و مدارک مورد نیاز در زمان رسیدگی است، نه صرفا دیرکرد در ثبت درخواست پلمپ دفاتر. بهترین راه برای جلوگیری از مشکلات بعدی، انجام به موقع فرآیند پلمپ دفاتر و ثبت منظم اطلاعات مالی از ابتدای دوره مالی است.
جریمه عدم ارائه دفاتر هنگام رسیدگی مالیاتی (ماده ۱۹۳)
یکی از مواردی که در رسیدگی مالیاتی اهمیت زیادی دارد، ارائه دفاتر و مدارکی است که مبنای ثبت فعالیتهای مالی مودی قرار گرفته اند. در صورتی که مودی موظف به نگهداری دفاتر قانونی باشد و این دفاتر را در زمان رسیدگی ارائه نکند، موضوع مشمول مقررات ماده ۱۹۳ قانون مالیاتهای مستقیم خواهد شد.
طبق ماده ۱۹۳ قانون مالیات های مستقیم، مودیانی که موظف به نگهداری دفاتر قانونی هستند، در صورت عدم ارائه دفاتر یا عدم تسلیم ترازنامه و حساب سود و زیان، برای هر یک از موارد مذکور مشمول جریمه معادل ۲۰ درصد مالیات متعلق می‌شوند. البته عدم ارسال اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر، موضوع جداگانه‌ای است که طبق ماده ۱۹۲ بررسی می‌شود و جریمه آن برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل ۳۰ درصد و برای سایر مودیان ۱۰ درصد مالیات متعلق است. برای نمونه، اگر مالیات متعلق ۵۰۰ میلیون تومان باشد، جریمه ۲۰ درصدی عدم ارائه دفاتر برابر با ۱۰۰ میلیون تومان خواهد بود.
مبنای محاسبه این جریمه، مبلغ مالیات متعلق است و ارتباطی با میزان فروش یا حجم فعالیت مالی ندارد. به همین دلیل، آماده بودن دفاتر و اسناد قابل ارائه پیش از شروع رسیدگی، اهمیت زیادی دارد.
جریمه ۲۰ درصدی مالیات متعلقه
جریمه موضوع ماده ۱۹۳ قانون مالیات های مستقیم بر اساس مالیات متعلق محاسبه می شود. به این معنا که مبلغ جریمه به میزان مالیاتی وابسته است که پس از رسیدگی برای مودی تعیین شده، نه میزان فروش یا گردش مالی او. برای درک بهتر نحوه محاسبه، نمونه های زیر را ببینید:
| مالیات متعلق |
مبلغ جریمه ۲۰ درصدی |
| ۱۰۰ میلیون تومان |
۲۰ میلیون تومان |
| ۵۰۰ میلیون تومان |
۱۰۰ میلیون تومان |
| ۱ میلیارد تومان |
۲۰۰ میلیون تومان |
بنابراین، هرچه مبلغ مالیات تعیین شده بیشتر باشد، میزان جریمه ناشی از عدم انجام تکالیف قانونی نیز افزایش پیدا می کند. بررسی منظم دفاتر و مدارک مالی پیش از رسیدگی، کمک می کند ایرادهای احتمالی زودتر شناسایی و اصلاح شوند.
از دست دادن معافیت و نرخ صفر مالیاتی در صورت عدم ارائه دفاتر
برخی مودیان به دلیل شرایط قانونی فعالیت خود، از معافیتها یا نرخ صفر مالیاتی استفاده می کنند. استفاده از این مزایا فقط به داشتن شرایط اولیه فعالیت وابسته نیست و رعایت تکالیف مالیاتی مانند ارائه اظهارنامه و مدارک مورد نیاز نیز اهمیت دارد.
بر اساس تبصره ۱ ماده ۱۴۶ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم، ارائه اظهارنامه مالیاتی، دفاتر و اسناد و مدارک موضوع این قانون در موعد مقرر، از شرایط برخورداری از نرخ صفر مالیاتی و مشوقهای مالیاتی است. بنابراین، رعایت نکردن این الزامات ممکن است باعث شود مودی شرایط استفاده از برخی مزایای مالیاتی را از دست بدهد. برای حفظ امکان استفاده از معافیتها و نرخ صفر مالیاتی، توجه به موارد زیر ضروری است:
- ارائه اظهارنامه مالیاتی در مهلت قانونی
- نگهداری و ارائه دفاتر و اسناد مالی مورد نیاز
- رعایت مقررات مربوط به ثبت و نگهداری اطلاعات مالی
راهکار جلوگیری از هر دو نوع جریمه
پیشگیری از مشکلات مرتبط با دفاتر قانونی، بیشتر به نظم در انجام تکالیف مالیاتی و نگهداری صحیح اطلاعات مالی مربوط است. وقتی فرآیند پلمپ دفاتر، ثبت اسناد و آماده سازی مدارک از زمان مناسب انجام شود، احتمال بروز مشکل در زمان رسیدگی کمتر خواهد شد. برای کاهش ریسک جریمه های مرتبط با دفاتر، این اقدامات اهمیت دارد:
- درخواست پلمپ دفاتر در زمان مناسب و پیش از شروع دوره مالی انجام شود.
- اطلاعات مربوط به خرید، فروش، هزینه ها و سایر رویدادهای مالی به شکل منظم ثبت شود.
- اسناد و مدارک مرتبط با فعالیت اقتصادی مانند فاکتورها و مستندات پرداخت نگهداری شوند.
- دفاتر و مدارک مالی پیش از رسیدگی توسط فرد آشنا با مقررات مالیاتی بررسی شوند.
- تغییرات قوانین و تکالیف مالیاتی مرتبط با فعالیت مجموعه به صورت مستمر پیگیری شود.
جمع بندی
جریمه عدم ارسال دفاتر الکترونیکی به شرایط ایجادشده در پرونده مالیاتی بستگی دارد. اگر مودی در زمان رسیدگی مالیاتی دفاتر و اسناد مورد نیاز را ارائه نکند، طبق ماده ۱۹۳ قانون مالیاتهای مستقیم ممکن است مشمول جریمه معادل ۲۰ درصد مالیات متعلق شود. همچنین رعایت نکردن الزامات قانونی مرتبط با دفاتر و مدارک مالی بر شرایط استفاده از برخی معافیتها و مشوقهای مالیاتی اثر می‌گذارد.
به همین دلیل، پیگیری به موقع پلمپ دفاتر، ثبت منظم اطلاعات مالی و بررسی مدارک پیش از رسیدگی، نقش مهمی در کاهش مشکلات مالیاتی دارد. اگر وضعیت دفاتر و تکالیف مالیاتی مجموعه شما نیاز به بررسی دقیق دارد، استفاده از خدمات مالیاتی حساب اندیش ایرانیان به شناسایی ایرادهای احتمالی و آماده سازی بهتر مدارک پیش از رسیدگی کمک می‌کند./