یک ویدیوی کوتاه، سرنوشت وصیت‌نامه آیت‌الله علی خامنه‌ای را دوباره خبرساز کرده است؛ اما میان تیتر «سوختن وصیت‌نامه» و توضیح تازه گوینده، تفاوت مهمی وجود دارد.
به گزارش آسیانیوز ایران، انتشار سخنان سعید صلح‌میرزایی درباره آتش‌سوزی محل اقامت آیت‌الله علی خامنه‌ای با این برداشت همراه شد که وصیت‌نامه و نسخه رایانه‌ای آن از بین رفته است. اکنون متن توضیحی منتسب به همین عضو مجلس خبرگان می‌گوید دسترسی به وصیت‌نامه میسر نشده و نباید این وضعیت را به معنای اثبات سوختن یا نابودی آن دانست.
ویدیوی وصیت‌نامه آیت‌الله خامنه‌ای چه می‌گوید؟
همشهری آنلاین صبح چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، ویدیویی از سخنان صلح‌میرزایی منتشر کرد. در گزارش همراه آن، از آتش‌سوزی چندساعته منزل، وجود وصیت‌نامه در آن محل و از بین رفتن رایانه حاوی نسخه اسکن‌شده سخن گفته شده است. ایران‌وایر نیز همان روز گزارش داد که او نبود نسخه دیگر را به نهایی‌نشدن متن و در حال اصلاح بودن آن مرتبط کرده است.
این روایت، شهادت مستقیم تحریریه درباره وضعیت سند نیست. در منابع بررسی‌شده، تصویر یا گزارش کارشناسی مستقلی که نابودی وصیت‌نامه را اثبات کند ارائه نشده است؛ خود ویدیوی سخنرانی نیز به‌تنهایی چنین سندی محسوب نمی‌شود.
توضیح بعدی: در دسترس نبودن با نابودی یکسان نیست
سرنویس ساعت ۱۲:۲۲ همان روز، توضیحی را منتشر کرد که به نوشته این پایگاه، صلح‌میرزایی برای خبرنگار تسنیم فرستاده است. در این توضیح، او بر میسرنشدن دسترسی به وصیت‌نامه تأکید کرده و برداشت سوختن یا از بین رفتن آن را نادرست دانسته است.
بنابراین، پاسخ دقیق در حال حاضر این است: گزارش‌هایی از سوختن وصیت‌نامه منتشر شده، اما توضیح بعدی منتسب به گوینده این نتیجه‌گیری را رد می‌کند. این توضیح هم مدرک مستقلی برای سالم‌ماندن یا محل نگهداری سند به دست نمی‌دهد. تا انتشار متن یا سند قابل بررسی، هیچ‌یک از این دو وضعیت را نمی‌توان از این گزارش‌ها قطعی دانست.
سعید صلح‌میرزایی کیست؟
صلح‌میرزایی عضو مجلس خبرگان رهبری است و درباره اندیشه‌ها و آثار آیت‌الله علی خامنه‌ای فعالیت پژوهشی داشته است. اهمیت این سخنان از جایگاه او در ساختار رسمی و ارتباط موضوعی‌اش با آثار رهبر پیشین جمهوری اسلامی می‌آید؛ با این حال، جایگاه گوینده جای سند قابل بررسی را نمی‌گیرد.
برای مرور زمینه سیاسی این بحث، گزارش معرفی آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی، نقش مجلس خبرگان در انتقال رهبری را توضیح می‌دهد. بحث وصیت‌نامه را نباید بدون سند به ادعاهایی درباره تصمیم‌های سیاسی یا جانشینی پیوند زد.
آیا وصیت‌نامه‌نویسی همیشه واجب است؟
وصیت در فقه شیعه جایگاه مهمی دارد، ولی حکم آن برای همه افراد و در همه شرایط یکسان نیست. در مسائل ۲۷۱۷ تا ۲۷۱۹ توضیح‌المسائل آیت‌الله سیستانی، برای کسی که نشانه‌های مرگ را در خود می‌بیند و بدهی یا تکالیف انجام‌نشده دارد، احکامی برای اطمینان از ادای حقوق و انجام تکالیف آمده است؛ وصیت در برخی از این وضعیت‌ها ضرورت پیدا می‌کند. بنابراین، تعبیر کلی «همه موظف‌اند وصیت‌نامه بنویسند» دقیق نیست.
پرسشی که همچنان بی‌پاسخ مانده است
موضوع فقط اختلاف بر سر یک تیتر نیست. درباره سندی با اهمیت سیاسی، اطلاع‌رسانی روشن از سوی نهادهای مسئول می‌تواند مشخص کند چه چیزی در دسترس است، چه چیزی هنوز پیدا نشده و کدام گفته صرفاً برداشت یا احتمال است. نبود چنین توضیح مستند و یکپارچه‌ای، به گردش روایت‌های متعارض میدان می‌دهد؛ مسئولیت رفع این ابهام را نمی‌توان صرفاً بر دوش مخاطب گذاشت.