وقتی صحبت از کابل‌های اینترنت در تنگه هرمز می‌شود، نگرانی فقط کندشدن یک ویدیو نیست؛ پرداخت، کار روزانه و ارتباط خانواده‌ها هم به شبکه وابسته‌اند. اما تهدید به هدف‌گرفتن کابل با وقوع حمله یا قطع اینترنت جهان یکی نیست. اظهارات تازه یک مقام سپاه، خطر برای زیرساخت ارتباطی منطقه را دوباره مطرح کرده؛ آنچه در گزارش‌های بررسی‌شده تأیید می‌شود، بیان یک تهدید مشروط است، نه اجرای آن.
به گزارش آسیانیوز ایران، تسنیم و خبرگزاری آلمان در گزارش‌های چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، سخنان یدالله جوانی در گفت‌وگو با شبکه العالم را بازتاب داده‌اند. محور حرف او این بود که اگر زیرساخت‌های جمهوری اسلامی هدف قرار گیرد، دارایی‌ها و سرمایه‌گذاری‌های آمریکا و متحدانش، از جمله کابل‌های اینترنت زیر دریا، می‌توانند هدف پاسخ قرار بگیرند.
تهدید تازه سپاه دقیقاً چه بود؟
جوانی در روایت منتشرشده از مصاحبه، کابل‌های عبوری از تنگه هرمز را در شمار اهداف احتمالی قرار داده است. خبرگزاری آلمان، در گزارشی که روزنامه الشروق نیز منتشر کرده، اشاره او به «هفت کابل» را نقل کرده است. این عدد، ادعای گوینده در مصاحبه است؛ نه شمارش فنی مستقلی که این گزارش انجام داده باشد.
یدالله جوانی (Yadollah Javani) معاون سیاسی فرمانده کل سپاه است. بنابراین سخنان او اهمیت سیاسی دارد، اما جای اطلاعیه فنی اپراتورهای ارتباطی درباره وقوع خرابی، ظرفیت ازدست‌رفته یا زمان بازگشت سرویس را نمی‌گیرد. در گزارش تسنیم، او این رویکرد را با هدف بازدارندگی توضیح داده است؛ ادعایی که باید جدا از پیامد احتمالی آن برای زندگی مردم سنجید.
این گزارش، بازتاب تهدید را بررسی می‌کند و وقوع حمله به کابل‌ها را تأیید نمی‌کند. همچنین از چنین اظهاراتی نمی‌توان زمان آغاز جنگ یا تصمیم قطعی برای عملیات نظامی را نتیجه گرفت.
آیا اینترنت جهان با آسیب به کابل‌های هرمز قطع می‌شود؟
نه؛ چنین نتیجه‌ای از اهمیت کابل‌های زیردریایی به دست نمی‌آید. اتحادیه بین‌المللی مخابرات، ITU، در گزارش اتصال جهانی ۲۰۲۵ توضیح می‌دهد که کابل‌های زیردریایی بیش از ۹۹ درصد داده‌های بین‌المللی را جابه‌جا می‌کنند. این آمار درباره مجموعه شبکه جهانی است، نه سهم تنگه هرمز. تبدیل این دو موضوع متفاوت به یک ادعای واحد، تصویری گمراه‌کننده می‌سازد.
همان گزارش بر نقش مسیرهای موازی و جایگزین در حفظ ارتباط تأکید دارد. نتیجه یک خرابی به ظرفیت و مسیرهای در دسترس شبکه‌های درگیر بستگی دارد؛ ممکن است ارتباط برخی کاربران کند یا بخشی از خدمات مختل شود، اما نمی‌توان بدون داده اپراتورها، قطع کامل یک کشور یا جهان را اعلام کرد.
برای درک تفاوت ظرفیت یک شاهراه ارتباطی با تجربه اینترنت در خانه، گزارش کابل پتال و معنای ظرفیت یک میلیون گیگابیتی نیز این فاصله را توضیح می‌دهد. بزرگ‌بودن یک عدد فنی، به‌تنهایی سرعت یا سرنوشت اتصال هر کاربر را تعیین نمی‌کند.
هزینه احتمالی را چه کسانی می‌پردازند؟
کابل ارتباطی فقط دارایی یک دولت یا شرکت نیست؛ خدمات روزمره مردم بر آن تکیه دارد. ITU از نقش این زیرساخت در تراکنش‌های مالی، رایانش ابری و ارتباطات سخن می‌گوید. در نتیجه، اختلال احتمالی می‌تواند از تماس تصویری و کار آنلاین تا خدمات کسب‌وکارها اثر بگذارد؛ دامنه دقیق آن بدون اطلاعات فنی قابل اندازه‌گیری نیست.
از منظر پاسخ‌گویی عمومی، پرسش مهم از مقام‌های سپاه این است: در محاسبه‌ای که از «بازدارندگی» سخن می‌گوید، هزینه کاربران عادی و اقتصاد دیجیتال منطقه کجا دیده شده است؟ تهدید زیرساختی که زندگی غیرنظامیان به آن وابسته است، با ادعای آسیب‌زدن صرفاً به منافع طرف مقابل توجیه روشنی پیدا نمی‌کند. حفظ ارتباط مردم نباید به ابزار فشار در تقابل نظامی تبدیل شود.
برای تشخیص خبر معتبر چه چیزی را دنبال کنیم؟
میان سه خبر تفاوت بگذاریم: بیان تهدید، گزارش اختلال و تأیید علت اختلال. یک اظهار سیاسی، مدرک وقوع خرابی نیست؛ کندی اینترنت نیز به‌خودی‌خود اثبات نمی‌کند که کابل هدف حمله قرار گرفته است. اطلاعیه اپراتور، زمان و گستره اختلال و گزارش فنی قابل بررسی، شواهدی متفاوت از کلیپ‌های بی‌تاریخ یا تیترهای هیجان‌زده‌اند.
تا انتشار چنین شواهدی، نه کوچک‌شمردن خطر برای ارتباطات منطقه دقیق است و نه وعده «قطع اینترنت جهان». نگرانی اصلی، امنیت و پایداری ارتباط مردم است؛ نه بزرگ‌تر کردن یک تهدید با عددهایی که به زمینه دیگری تعلق دارند. شما در خبرهای مربوط به اینترنت، بیش از همه دنبال توضیح درباره کدام خدمت روزمره هستید؟