لانا نسیبه وارد رقابتی شده که برنده‌اش هنوز معلوم نیست: انتخاب جانشین آنتونیو گوترش در سازمان ملل. امارات متحده عربی شامگاه چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، نامزدی رسمی این دیپلمات را اعلام کرد؛ ورود تازه‌ای که روز پنجشنبه نیز در کانون گزارش‌های بین‌المللی قرار گرفت. او نامزد دبیرکلی است، نه دبیرکل منتخب، و رسیدن به این مقام همچنان به عبور از شورای امنیت و تصمیم مجمع عمومی بستگی دارد.
به گزارش آسیانیوز ایران، خبرگزاری رسمی امارات، وام، از ارسال نامه محمد بن زاید به رؤسای مجمع عمومی و شورای امنیت خبر داده است. اس‌ای‌بی‌سی، رسانه عمومی آفریقای جنوبی، نیز در گزارش مستقل پنجشنبه ۳۰ مهر ورود نسیبه به رقابت را تأیید کرد؛ رقابتی که اختلاف قدرت‌های بزرگ هنوز اجازه نداده به گزینه مورد توافق برسد.
لانا نسیبه کیست و چه سابقه‌ای دارد؟
لانا زکی نسیبه، با املای انگلیسی Lana Zaki Nusseibeh و عربی «لانا زکی نسیبة»، وزیر مشاور امارات و از چهره‌های باسابقه دیپلماسی این کشور است. طبق معرفی رسمی وام، او از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴ نماینده دائم امارات در سازمان ملل بود؛ دوره‌ای که عضویت انتخابی امارات در شورای امنیت در سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ را نیز دربر می‌گرفت.
در کارنامه او، ریاست هیئت اجرایی نهاد زنان سازمان ملل و مشارکت در بحث‌های اصلاح ساختار این سازمان هم دیده می‌شود. این سابقه برای شناخت سازوکار مذاکرات چندجانبه امتیاز محسوب می‌شود، اما سابقه طولانی دیپلماتیک به‌خودی‌خود تضمین‌کننده رأی اعضای شورای امنیت نیست. وام همچنین اعلام کرده است که او برای تمرکز بر نامزدی‌اش از مسئولیت دولتی خود مرخصی گرفته است.
وعده اصلی او: سازمان ملل میانجی باشد، نه تماشاگر
نسیبه در گفت‌وگو با رویترز، پیش از اعلام عمومی نامزدی، بر بازگرداندن سازمان ملل به نقش میانجی تأکید کرد. مضمون سخن او این است که این نهاد نباید صرفاً نظاره‌گر بحران‌های جهان بماند. در برنامه‌ای که وام منتشر کرده، پیشگیری زودهنگام از درگیری، حفظ کانال‌های دیپلماتیک و دستیابی به توافق‌های عملی و محدود، نقطه شروع معرفی شده‌اند.
نمونه‌های مورد اشاره او شامل دسترسی بشردوستانه، تبادل زندانیان و آتش‌بس‌های محلی است؛ اقداماتی که ممکن است پیش از رسیدن به یک توافق بزرگ سیاسی، رنج مردم را کاهش دهند. او همچنین از کاهش موازی‌کاری و پاسخ‌گویی روشن‌تر درباره نتیجه و هزینه برنامه‌های سازمان ملل سخن گفته است. اینها فعلاً برنامه یک نامزدند و نباید با تصمیم مصوب یا اقدام اجراشده سازمان ملل اشتباه گرفته شوند.
چرا انتخاب دبیرکل فقط به معرفی یک نامزد وابسته نیست؟
طبق روند مندرج در منشور سازمان ملل که در اطلاعیه رسمی نامزدی نیز توضیح داده شده، مجمع عمومی دبیرکل را به توصیه شورای امنیت منصوب می‌کند. بنابراین حمایت دولت معرفی‌کننده، تنها آغاز مسیر است. اختلاف میان اعضای دائم شورای امنیت می‌تواند پیشروی یک نامزد را متوقف کند، حتی اگر او در سطح عمومی شناخته‌شده باشد.
اس‌ای‌بی‌سی گزارش داده است که رأی‌گیری‌های غیررسمی اخیر هنوز حمایت مشترک پنج عضو دائم را برای گزینه‌های پیشتاز فراهم نکرده‌اند. این ارزیابی توضیح می‌دهد چرا ورود یک چهره تازه توجه‌برانگیز شده، اما از آن نمی‌توان برتری یا شانس قطعی پیروزی نسیبه را نتیجه گرفت. برای مرور زمینه این روند، گزارش پیشین درباره سازوکار رقابت دبیرکلی سازمان ملل قابل مطالعه است؛ ترکیب نامزدهای آن گزارش مربوط به زمان انتشارش بود و فهرست ثابت امروز نیست.
آیا نخستین دبیرکل زن از منطقه خواهد آمد؟
اگر نسیبه انتخاب شود، نخستین زن در رأس دبیرخانه سازمان ملل خواهد بود. همین امکان به نامزدی او وزن نمادین می‌دهد؛ اما پرسش عملی برای مردم درگیر جنگ، ناامنی و بحران انسانی، تنها جنسیت یا کشور زادگاه دبیرکل آینده نیست. معیار مهم‌تر این است که او تا چه اندازه بتواند میان دولت‌های متخاصم راهی برای توافق باز کند و از وعده‌های عمومی به نتیجه قابل سنجش برسد.
تصاویر این گزارش آرشیوی‌اند: تصویر نخست مربوط به حضور نسیبه در کمیسیون اروپا در اکتبر ۲۰۲۴ و تصویر میان‌متنی مربوط به دیدار او با ماروش شفچوویچ در ژوئیه ۲۰۲۶ است؛ هیچ‌کدام تصویر مراسم اعلام نامزدی نیستند. تا زمان تنظیم این گزارش در پنجشنبه ۳۰ مهر، آنچه تأیید شده ورود رسمی نسیبه به رقابت است. دوره دوم گوترش در پایان دسامبر ۲۰۲۶ تمام می‌شود، اما نام جانشین او را باید از نتیجه رسمی فرایند انتخاب شنید، نه از گمانه‌زنی درباره نامزدها.