آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی: گاهی پیدا شدن یک ویروس در بدن، نشانی میزبان واقعی آن را به ما نمی‌دهد. پژوهشی که ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۷ آبان ۱۴۰۵، در نشریه نیچر میکروبیولوژی (Nature Microbiology) منتشر شد، نشان می‌دهد دست‌کم یک پیکوبیرناویروسِ یافت‌شده در روده انسان، درون باکتری تکثیر می‌شود. این یافته، یک پرسش قدیمی درباره ساکنان روده را روشن‌تر کرده است؛ نه اینکه درمان تازه‌ای برای بیماری‌های گوارشی معرفی کند.
پیکوبیرناویروس چیست و چرا میزبانش مهم است؟
پیکوبیرناویروس‌ها (Picobirnaviruses) گروهی از ویروس‌های دارای ماده ژنتیکی RNA هستند که در نمونه‌های انسانی و جانوری دیده شده‌اند. گزارش دانشگاه واشینگتن در سنت‌لوئیس، واش‌یو (WashU)، توضیح می‌دهد که شناسایی آن‌ها در نمونه‌های بیماران مبتلا به اسهال، سال‌ها این تصور را تقویت کرده بود که با سلول‌های انسان سر و کار دارند. اما همراه بودن دو پدیده، به‌تنهایی رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کند.
تفاوت اصلی همین‌جاست: ویروسِ حاضر در روده ممکن است به‌جای سلول‌های بدن، یکی از باکتری‌های ساکن آن را آلوده کند. به ویروس‌های آلوده‌کننده باکتری، باکتریوفاژ یا به‌اختصار فاژ می‌گویند.
پژوهشگران چگونه رد ویروس را گرفتند؟
گروه تیانیو گان (Tianyu Gan) و دیوید وانگ (David Wang) ابتدا دو ویروس به‌دست‌آمده از نمونه‌های انسانی را در مدل موشی پرورش دادند. سپس یکی از آن‌ها در مجموعه‌ای از باکتری‌های روده و در محیط بدون اکسیژن تکثیر شد. تصویربرداری مولکولی، RNA ویروس را داخل سلول‌های باکتری نشان داد و بررسی‌های بعدی، باکتری «کاندیداتوس آنائروتیگنوم فکالیس» (Candidatus Anaerotignum faecalis) را به‌عنوان میزبان معرفی کرد.
به بیان نویسندگان مقاله، این آزمایش شاهد مستقیم وجود دست‌کم یک فاژ RNA در خانواده پیکوبیرناویریده است. بنابراین نباید نتیجه را بدون آزمایش بیشتر به تک‌تک اعضای این خانواده تعمیم داد.
این کشف چه چیزی درباره سلامت ما نمی‌گوید؟
واش‌یو تأکید میکند که ارتباط گزارش‌شده این ویروس‌ها با برخی بیماری‌ها، هنوز اثبات نمی‌کند که عامل آن بیماری‌ها هستند. تغییر باکتری‌های روده می‌تواند موضوع پژوهش‌های بعدی باشد؛ اما از این مطالعه نمی‌توان نتیجه گرفت که پیکوبیرناویروس‌ها همگی بی‌خطرند یا همگی بیماری‌زا.
برای آشنایی با مسیر دیگری از پژوهش درباره ساکنان روده، گزارش پیشین ما درباره آزمایش کپسول‌های حاوی میکروب‌های اهدایی را بخوانید؛ موضوع آن با کشف میزبان این ویروس متفاوت است.
گام بعدی؛ شناخت رابطه ویروس و باکتری
ارزش خبر تازه، روشن شدن بخشی از زیست‌شناسی یک ویروس است. هنوز باید بررسی شود این رابطه در روده انسان چه پیامدی دارد. کشف آزمایشگاهی را نباید با توصیه درمانی یا مجوز مصرف خودسرانه دارو اشتباه گرفت. شما کدام بخش از دنیای میکروب‌های بدن را جالب‌تر می‌دانید؟ دیدگاهتان را در کادر نظر بنویسید.
پرسش‌های رایج: