اینتل درآمد بیشتری ثبت کرد، اما سهامش یکی از سنگین‌ترین روزهای نیم‌قرن اخیر را پشت سر گذاشت. تناقض ظاهری ماجرا یک توضیح ساده دارد: بازار از صورت‌حساب فصل گذشته عبور کرده و نگران فصل بعد است.
به گزارش آسیانیوز ایران، سهام اینتل (Intel)، با نماد بورسی INTC، در پایان معاملات جمعه ۸ آبان ۱۴۰۵، برابر با ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶، حدود ۲۸٫۶ درصد افت کرد. آسوشیتدپرس (Associated Press/AP) این افت را شدیدترین کاهش یک‌روزه سهم از سال ۱۹۷۴ گزارش کرده است. این عدد مربوط به معاملات پایان‌یافته جمعه است، نه قیمت لحظه‌ای شنبه.
آسوشیتدپرس این واکنش بازار را به پیش‌بینی سود کمتر از انتظار و فشار بر صنعت رایانه‌های شخصی نسبت می‌دهد؛ درآمد کل اینتل کاهش نیافته است. صورت‌های مالی شرکت نیز از رشد کسب‌وکار مراکز داده در کنار ضعف تقاضای رایانه و محدودیت عرضه بعضی قطعات خبر می‌دهد.
اینتل چه اعلام کرد که بازار را نگران کرد؟
اینتل گزارش سه‌ماهه سوم خود را پس از پایان معاملات پنجشنبه ۲۹ اکتبر منتشر کرد. درآمد این دوره به حدود ۱۶٫۵ میلیارد دلار رسید؛ ۲۱ درصد بیشتر از دوره مشابه سال قبل. سود تعدیل‌شده هر سهم نیز ۵۲ سنت بود، اما شرکت برای فصل چهارم فقط ۲۵ سنت پیش‌بینی کرد.
| شاخص |
عملکرد سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ |
پیش‌بینی شرکت برای سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶ |
| درآمد |
۱۶٫۵ میلیارد دلار |
۱۵ تا ۱۶ میلیارد دلار |
| سود تعدیل‌شده هر سهم |
۵۲ سنت |
۲۵ سنت |
| حاشیه سود ناخالص تعدیل‌شده |
۴۴٫۱ درصد |
۳۸ درصد |
اعداد ستون آخر، پیش‌بینی‌اند و هنوز محقق نشده‌اند. ارقام تعدیل‌شده یا non-GAAP نیز برخی اقلام حسابداری را کنار می‌گذارند؛ بنابراین نباید با سود محاسبه‌شده طبق اصول پذیرفته‌شده حسابداری آمریکا، یعنی GAAP، یکی گرفته شوند.
دیوید زینسنر (David Zinsner)، مدیر مالی اینتل، گفته است انتظار دارد ضعف بازار رایانه شخصی دست‌کم تا نیمه نخست ۲۰۲۷ ادامه پیدا کند. همین افق زمانی نشان می‌دهد نگرانی شرکت فقط به یک فصل محدود نیست.
دو بازار متفاوت؛ مراکز داده پررونق، رایانه شخصی کم‌رمق
گزارش فصلی رسمی اینتل، موسوم به 10-Q، تصویر یکدستی از بازار تراشه نشان نمی‌دهد. درآمد بخش مراکز داده و هوش مصنوعی نسبت به سال قبل ۷۸ درصد بیشتر شده، درحالی‌که درآمد بخش رایانه‌های شخصی و هوش مصنوعی فیزیکی ۵ درصد کاهش یافته است.
در بخش پردازنده‌های رایانه رومیزی و لپ‌تاپ، حجم فروش ۱۴ درصد پایین آمده، اما متوسط قیمت فروش ۹ درصد افزایش داشته است. شرکت این افزایش متوسط قیمت را به تغییر قیمت‌گذاری و سهم بیشتر محصولات رده‌بالا نسبت می‌دهد. در نتیجه، افزایش درآمد یا متوسط قیمت همیشه به معنی فروش تعداد بیشتری تراشه نیست.
اینتل همچنین از اثر گرانی حافظه، محدودیت بودجه فناوری اطلاعات مشتریان و مدیریت سخت‌گیرانه موجودی انبارها بر تقاضای رایانه‌ها گفته است. در سوی دیگر، کمبود زیرلایه‌ها و قطعات لازم برای بسته‌بندی پیشرفته، پاسخ‌گویی به تقاضای بعضی پردازنده‌های مراکز داده را محدود کرده است. این‌ها دو مسئله متفاوت‌اند: یک‌جا مشتری کمتر می‌خرد و جای دیگر، تولیدکننده نمی‌تواند تمام سفارش‌ها را تأمین کند.
سقوط سهام یعنی پردازنده در ایران ارزان می‌شود؟
نه لزوماً. قیمت سهام، بهای مالکیت بخشی از یک شرکت است؛ قیمت پردازنده، بهای کالایی است که در زنجیره تولید و فروش عرضه می‌شود. افت اولی، دستور تخفیف برای دومی نیست. گزارش خود اینتل نیز نشان می‌دهد کاهش تعداد فروش می‌تواند هم‌زمان با افزایش متوسط قیمت محصولات رخ دهد.
برای خریدار ایرانی، از این خبر به‌تنهایی نمی‌توان کاهش مشخصی در قیمت لپ‌تاپ یا پردازنده نتیجه گرفت. این گزارش، داده‌ای از قیمت روز فروشگاه‌های ایران ارائه نمی‌کند؛ بنابراین تبدیل افت ۲۸٫۶ درصدی سهم به وعده تخفیف مشابه در بازار سخت‌افزار، برداشت نادرستی است.
بازار چه چیزی را دوباره می‌سنجد؟
افت اینتل در روزی رخ داد که نزدک مرکب (Nasdaq Composite) حدود ۲٫۹ درصد و شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ (S&P 500) حدود ۱٫۸ درصد پایین آمدند. گزارش رویترز (Reuters) نیز این موج فروش را در زمینه تردید سرمایه‌گذاران درباره بازده هزینه‌های سنگین هوش مصنوعی توصیف کرده است.
رشد یک فناوری و رشد ارزش سهام شرکت‌های فعال در آن، الزاماً هم‌سرعت نیستند. برای مقایسه با سوی دیگر همین چرخه، گزارش پیشین درباره رقابت شرکت‌های تراشه‌ساز و اپل بر سر ارزش بازار در سال ۲۰۲۴ زمینه تاریخی مفیدی دارد؛ نه تصویری از رتبه‌بندی امروز.
در گزارش‌های بعدی اینتل، سه نشانه به روشن‌ترشدن وضعیت کمک می‌کند:
- تقاضای واقعی رایانه: آیا تعداد فروش از افت فاصله می‌گیرد؟
- توان تأمین سفارش مراکز داده: آیا محدودیت قطعات و ظرفیت تولید کاهش می‌یابد؟
- حاشیه سود: آیا رشد فروش به سودآوری پایدارتر تبدیل می‌شود؟
فعلاً پاسخ روشن این است: اینتل با کاهش درآمد کل روبه‌رو نشده، اما سرمایه‌گذاران به آینده ضعیف‌تر از انتظار واکنش نشان داده‌اند. این گزارش توضیح یک رویداد پایان‌یافته بازار است، نه توصیه خرید یا فروش سهام.