آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
دیدن رقم بزرگ‌تر روی قبض برق برای خانواده‌ها فقط یک بحث فنی نیست؛ یعنی سهم بیشتری از بودجه ماهانه باید کنار گذاشته شود. توضیح تازه سخنگوی صنعت برق، این‌بار درباره یکی از اجزای قبض است: «هزینه سوخت نیروگاهی» که به گفته او، نرخ تازه‌اش از ابتدای آبان ۱۴۰۵ اجرا شده است.
احسان ذبیح‌زاده در گفت‌وگوی یکشنبه ۱۰ آبان با تسنیم اعلام کرده که این هزینه برای مشترکان خانگی به‌صورت پلکانی محاسبه می‌شود. بنابراین، تغییر نرخ سوخت را نباید به معنی افزایش یکسان کل قبض همه خانواده‌ها دانست؛ میزان مصرف نسبت به الگو و شرایط اقلیمی در مبلغ این بخش اثر دارد.
کدام قسمت قبض تغییر کرده است؟
موضوع گزارش تازه، مؤلفه سوخت است، نه یک درصد ثابت برای تمام مبلغ قبض. سخنگوی صنعت برق گفته مشترکان داخل الگوی مصرف، کمترین افزایش را دارند و مشترکان کم‌برخوردار تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی از این هزینه معاف‌اند. این معافیت را نباید به همه خانوارهای کم‌درآمد یا همه اجزای قبض تعمیم داد.
گزارش مهر در ۲۶ مهر نیز از ضابطه تازه و اجرای آن از اول آبان خبر داده بود. جدول منتشرشده همراه آن گزارش، نرخ‌های سال ۱۴۰۵ را با واحد «ریال به ازای هر کیلووات‌ساعت» نشان می‌دهد. این واحد با تومان و همچنین قیمت سوخت تحویلی به نیروگاه به ازای مترمکعب متفاوت است.
چهار پله هزینه سوخت برای مناطق عادی
جدول زیر مربوط به مصارف خانگی مناطق عادی و ایام غیرگرم مناطق گرمسیری است؛ اعداد، فقط نرخ مؤلفه سوخت‌اند و قیمت نهایی هر کیلووات‌ساعت برق نیستند.
| پله مصرف |
نرخ سوخت؛ ریال بر کیلووات‌ساعت |
| تا الگوی مصرف |
۷۰۵ |
| مازاد بر الگو تا ۱٫۵ برابر |
۲۱۱۴ |
| مازاد بر ۱٫۵ تا ۲٫۵ برابر الگو |
۳۵۲۳ |
| مازاد بر ۲٫۵ برابر الگو |
۷۰۴۵ |
برای ایام گرم مناطق گرمسیری، جدول نرخ‌های دیگری دارد. از همین رو، نمی‌توان فقط با دانستن مصرف یک خانه، بدون توجه به منطقه و دوره قبض، رقم نهایی را تعیین کرد. این چهار پله نیز نباید به‌صورت یک نرخ ثابت بر تمام مصرف همه مشترکان اعمال و محاسبه شوند.
چرا از این جدول نمی‌توان درصد افزایش قبض را گفت؟
برای مقایسه دقیق دو قبض، نرخ پیشین همین مؤلفه، تعداد روزهای دوره، میزان مصرف و شرایط اشتراک لازم است. مبلغ نهایی نیز اجزای دیگری دارد. در نتیجه، تقسیم یک عدد جدول بر عدد دیگر، درصد افزایش کل قبض خانوار را نشان نمی‌دهد.
- سال و دوره قبض را با تاریخ اجرای ضابطه تطبیق دهید.
- نوع اشتراک و گروه اقلیمی را جدا از مقدار مصرف در نظر بگیرید.
- واحد مبلغ را بخوانید؛ ریال را با تومان اشتباه نگیرید.
- تغییر هزینه سوخت را از تغییر سایر اجزای قبض جدا کنید.
توضیح تابستان، پاسخ تغییر آبان نیست
در گزارش مرداد ۱۴۰۵ درباره افزایش مبلغ قبوض برق، اظهارات معاون وزارت نیرو درباره مصرف خارج از الگو و نبود تغییر نرخ در آن مقطع بازتاب یافته بود. آن گزارش به تابستان مربوط است و نمی‌تواند به‌تنهایی توضیح یا تکذیب ضابطه تازه آبان باشد.
برای مردم، پرسش اصلی روشن است: کدام ردیف قبض، با چه نرخ و برای چه مقدار مصرف محاسبه شده؟ انتشار جدول قابل‌فهم و توضیح سهم هر مؤلفه، حداقل پاسخ‌گویی لازم در برابر هزینه‌ای است که از بودجه خانواده‌ها پرداخت می‌شود. تا وقتی این جزئیات روشن نباشد، اعلام یک درصد کلی برای همه قبوض بیشتر ابهام می‌سازد تا اطلاع‌رسانی.