گاهی قیمت آهن آلات مانند میلگرد آجدار و تیرآهن در بازار بالا میرود، اما تعداد خریداران بیشتر نمیشود. فروشنده با هزینه بالاتری موجودی خود را جایگزین میکند، کارخانه از افزایش هزینه تولید خبر میدهد و در همان زمان، خریدار به دلیل کمبود نقدینگی سفارش خود را عقب میاندازد. این تناقض، تصویر مهمی از بازاری است که قرار است آذرماه را با آن آغاز کند.
در هفتههای پایانی آبان، چند اتفاق میتواند معادلات قیمتگذاری فولاد را برای ماه بعد تغییر دهد. نرخ معاملات شمش و ورق در بورس کالا، مسیر مذاکرات ایران و آمریکا، احتمال افزایش هزینه حملونقل و نگرانی از محدودیت گاز صنایع، همگی در سمت عرضه و قیمت تمامشده اثرگذارند. بااینحال، رکود ساختوساز اجازه نمیدهد افزایش هزینهها لزوماً به همان نسبت در بازار آزاد منعکس شود.
برای خریدار آهن، مسئله اصلی این نیست که قیمتها در آذر حتماً بالا میروند یا پایین میآیند؛ بلکه باید مشخص شود کدام عامل قدرت بیشتری دارد و اثر آن چه زمانی در قیمت میلگرد، تیرآهن، ورق و پروفیل دیده خواهد شد. بررسی این متغیرها نشان میدهد بازار آذر میتواند با نوسانات قابلتوجه و احتمال فشار افزایشی در برخی محصولات همراه باشد.
دلار؛ مهمترین متغیر آذر ماه در پیشبینی قیمت آهن
نرخ ارز همچنان یکی از عوامل تعیینکننده قیمت آهنآلات است. افزایش دلار علاوه بر هزینه مواد اولیه و تجهیزات وارداتی، بر انتظارات فروشندگان و هزینه جایگزینی موجودی انبارها نیز اثر میگذارد.
در آبان، اخبار مربوط به احتمال ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا در مقاطعی انتظارات کاهشی ایجاد کرد؛ اما نبود نشانههای قطعی از پیشرفت مذاکرات، احتمال بازگشت نوسانات ارزی را زنده نگه داشته است.
اگر در آذر مذاکرات به نتیجه مشخصی نرسد یا تنشهای سیاسی افزایش پیدا کند، احتمال رشد دلار و افزایش قیمتهای پیشنهادی آهن در محصولاتی مانند میلگرد آلیاژی و ورق استیل وجود دارد. در مقابل، کاهش تنشها میتواند انتظارات افزایشی را تعدیل کند.
پیشبینی: مسیر دلار یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده قیمت آهن در آذر خواهد بود. خریداران بهتر است بهجای واکنش به نوسانات روزانه، روند ارز را در چند روز متوالی بررسی کنند. به صورت کلی احتمال گران تر شدن دلار بیشتر از ارزان تر شدن آن است.
افزایش هزینه حمل و محدودیت گاز در آذر؛ فشار از سمت تولید و توزیع
دو عامل دیگر میتوانند هزینه تأمین آهنآلات را در آذر افزایش دهند: احتمال تغییر هزینه حملونقل و محدودیت گاز صنایع فولادی.
شایعات مربوط به افزایش هزینه سوخت و کرایه حمل جادهای، نگرانیهایی درباره رشد قیمت نهایی محصولات ایجاد کرده است. هنوز نمیتوان این تغییرات را قطعی دانست، اما در صورت اجرای آنها، خریداران شهرستانی بیش از دیگران تحت تأثیر قرار میگیرند. ممکن است قیمت کارخانه ثابت بماند، اما هزینه انتقال میلگرد یا تیرآهن به مقصد افزایش پیدا کند.
از طرف دیگر، با ورود به فصل سرد، احتمال محدودیت گاز کارخانههای فولادی مطرح است. واحدهای احیای مستقیم برای تولید آهن اسفنجی به گاز وابستگی زیادی دارند. کاهش سهمیه گاز میتواند تولید آهن اسفنجی و شمش را محدود کند و در ادامه، هزینه تأمین مواد اولیه کارخانههای تولید مقاطع را بالا ببرد.
پیشبینی: اگر محدودیت گاز به کاهش واقعی تولید منجر شود، احتمال رشد قیمت محصولاتی که با کمبود عرضه مواجهاند بیشتر خواهد شد. افزایش کرایه حمل نیز میتواند قیمت تمامشده را در مناطق دور از مراکز تولید بالا ببرد. بنابراین در آذر، استعلام قیمت با احتساب حمل و اطمینان از موجودی واقعی اهمیت بیشتری دارد.

بورس کالا؛ قیمتهای اواخر آبان و تاثیر آن بر بازار آزاد در آذر
معاملات بورس کالا در روزهای پایانی آبان یکی از مهمترین شاخصها برای پیشبینی قیمت آهن در ماه بعد هستند. قیمت شمش و ورق در این معاملات میتواند مبنای جدیدی برای محاسبات کارخانهها و فروشندگان بازار آزاد باشد.
برای مثال، افزایش قیمت شمش در بورس کالا، هزینه تأمین مواد اولیه کارخانههای میلگرد ساده و آجدار را بالا میبرد. تولیدکنندگانی که شمش را با نرخ جدید خریداری میکنند، برای حفظ حاشیه سود خود ممکن است قیمت فروش را افزایش دهند. این تغییر معمولاً با فاصله زمانی در بازار آزاد منعکس میشود؛ بهخصوص زمانی که موجودی ارزانتر انبارها کاهش پیدا کند.
در زنجیره ورق نیز افزایش قیمت ورق گرم میتواند هزینه تولید ورقهای پاییندستی و محصولاتی مانند قوطی و پروفیل را افزایش دهد. به همین دلیل، بررسی معاملات ورق در کنار شمش برای پیشبینی بازار آزاد ضروری است.
اما صرف افزایش قیمت پایه برای پیشبینی رشد بازار کافی نیست. سه شاخص اهمیت بیشتری دارند:
- قیمت نهایی معاملات: آیا شمش و ورق با رقابت بالاتر از قیمت پایه فروخته شدهاند؟
- حجم معاملات: آیا افزایش قیمت با تقاضای واقعی همراه بوده است؟
- میزان عرضه: آیا رشد قیمت ناشی از افزایش تقاضا بوده یا کاهش عرضه؟
پیشبینی بازار آزاد: اگر شمش در اواخر آبان با رقابت قیمتی و تقاضای مناسب معامله شده باشد، احتمال افزایش قیمت انواع مقاطع طویل مانند تیرآهن، میلگرد و نبشی در ابتدای آذر بیشتر است. رشد قیمت ورق گرم نیز میتواند به ورق سیاه و سپس قوطی و پروفیل منتقل شود. بااینحال، اگر معاملات بورس با استقبال ضعیف همراه باشند، بازار آزاد ممکن است توان انتقال کامل افزایش قیمت را نداشته باشد. در نتیجه، احتمال دارد قیمتهای پیشنهادی بالا بروند، اما معاملات همچنان محدود بمانند.
رکود و کمبود نقدینگی؛ مانع افزایش یکپارچه قیمتها در آذر
در سمت تقاضا، بازار آهن همچنان با رکود ساختوساز و محدودیت نقدینگی مواجه است. تأخیر پروژههای عمرانی و کاهش توان خرید مصرفکنندگان باعث شده بسیاری از خریداران سفارشهای خود را کاهش دهند یا به تعویق بیندازند.
این شرایط میتواند اثر افزایش هزینه تولید را محدود کند. برای مثال، اگر قیمت شمش در بورس بالا برود، کارخانه میلگرد ممکن است نرخ فروش خود را افزایش دهد؛ اما در صورت نبود مشتری کافی، ناچار خواهد بود برای فروش موجودی تخفیف بدهد یا شرایط پرداخت منعطفتری پیشنهاد کند.
در چنین بازاری، فاصله میان قیمت اعلامی فروشندگان و قیمت واقعی معاملات اهمیت پیدا میکند.
پیشبینی: رکود و کمبود نقدینگی اجازه نمیدهد افزایش قیمت آهن در تمام محصولات با سرعت و شدت یکسان اتفاق بیفتد. حتی در صورت رشد هزینه تأمین، برخی فروشندگان برای حفظ حجم فروش ممکن است قیمتهای خود را تعدیل کنند.
پیشبینی قیمت محصولات فولادی در آذرماه
با توجه به تفاوت سازوکار قیمتگذاری محصولات، انتظار میرود هر گروه واکنش متفاوتی به تحولات آذر نشان دهد:
- میلگرد: افزایش قیمت شمش در بورس کالا و محدودیت احتمالی تولید میتواند قیمت میلگرد را بالا ببرد؛ اما رکود پروژههای ساختمانی مانع رشد پایدار آن خواهد بود.
- تیرآهن: وضعیت عرضه کارخانهها، موجودی انبار و تقاضای پروژههای عمرانی تعیینکننده است. کاهش عرضه میتواند زمینه افزایش قیمت را فراهم کند.
- ورق سیاه: قیمت معاملات ورق گرم و وضعیت تولیدکنندگان بزرگ، مسیر این محصول را مشخص میکنند. محدودیت عرضه میتواند فشار افزایشی ایجاد کند.
- ورق روغنی و گالوانیزه: قیمت ورق پایه و شرایط عرضه محصولات سرد و پوششدار بر نرخ این گروه اثرگذار است.
- قوطی و پروفیل: افزایش قیمت ورق سیاه میتواند هزینه تولید این محصولات را بالا ببرد؛ هرچند ضعف سفارشهای ساختمانی و صنعتی ممکن است مانع انتقال کامل افزایش هزینه شود.

در آذر آهن بخریم یا منتظر کاهش قیمت بمانیم؟
برای پروژههایی که در هفتههای آینده به آهنآلات نیاز دارند، خرید مرحلهای میتواند ریسک نوسانات قیمت را کاهش دهد. تأمین بخشی از نیاز در ابتدای ماه و موکولکردن سفارشهای بعدی به وضعیت بازار، از وابستگی کامل خرید به یک پیشبینی جلوگیری میکند.
در مقابل، خریدارانی که محدودیت زمانی ندارند، بهتر است اثر معاملات بورس کالا، روند دلار و وضعیت عرضه کارخانهها را دنبال کنند. اگر قیمتهای بورس افزایش پیدا کنند اما معاملات بازار آزاد همچنان ضعیف بمانند، احتمال ثبات یا اصلاح قیمت برخی محصولات وجود خواهد داشت.
در محاسبه هزینه خرید نیز نباید فقط قیمت هر کیلو را ملاک قرار داد. برند، وزن واقعی، هزینه حمل، اعتبار فروشنده و زمان تحویل در تعیین قیمت تمامشده اهمیت دارند.
سخن پایانی؛ بازار آهن در آذر افزایشی میشود؟
چشمانداز بازار آهن در آذر ۱۴۰۵ به تقابل هزینههای تولید و قدرت خرید مصرفکنندگان بستگی دارد. نوسان دلار، احتمال افزایش هزینه حمل و محدودیت گاز میتوانند فشار افزایشی ایجاد کنند؛ اما رکود ساختوساز و کمبود نقدینگی مانع رشد یکپارچه قیمتها خواهند بود.
در این میان، معاملات بورس کالا در روزهای پایانی آبان میتوانند جهت اولیه بازار آزاد را مشخص کنند. اگر افزایش قیمت شمش و ورق با رقابت و تقاضای واقعی همراه باشد، احتمال رشد قیمت محصولات مرتبط در آذر بیشتر میشود. سناریوی محتمل، بازاری پرنوسان با تمایل افزایشی در صورت تشدید ریسکهای سیاسی و تولیدی است؛ نه افزایش قطعی قیمت تمام محصولات./