«چشمان کاملاً بسته» در ۱۹۹۹ به سینما آمد. مؤسسه فیلم آمریکا زمان نسخه اکران آمریکا را ۱۵۹ دقیقه و رده آن را R ثبت کرده است. نسخه سینمایی بریتانیا هم تقریباً همین مدت را داشت، اما رده ۱۸ گرفت. شباهت مدت نمایش به این معنی نیست که تصویر دو نسخه یکسان بود.
نسخه اکران آمریکا چه چیزی را تغییر داد؟
به روایت لری اسمیت، فیلمبردار فیلم، در گفتوگو با انجمن فیلمبرداران آمریکا، برای نسخه اکران آمریکا عناصری بهصورت دیجیتال به پیشزمینه تصویر اضافه شد تا بخشی از یک صحنه پوشیده شود. تفاوت در آن بخش به نحوه دیدهشدن تصویر مربوط بود، نه لزوماً به حذف دقیقههایی از فیلم. اسمیت این تغییر را به فرایند گرفتن رده R نسبت میدهد.
این نمونه دستکاری تصویر در فرایند ردهبندی صنعت سینمای آمریکا بود؛ رده R حکم توقیف دولتی فیلم نیست. در نظام سینمایی آمریکا، تماشاگر زیر ۱۷ سال برای فیلم این رده به همراهی والد یا سرپرست بزرگسال نیاز دارد. عدد ۱۸ در ردهبندی بریتانیا قاعده دیگری دارد و نباید آن را معادل مستقیم R گرفت.
پروژکتور ۳۵ میلیمتری ویکتوریا ۵ از تجهیزات سابق تالار فرفیلد کرویدون لندن؛ عکس آرشیوی اکتبر ۲۰۱۴، نه دستگاه نمایش این فیلم. عکس: YellowFratello / ویکیمدیا کامنز، CC BY-SA 4.0؛ اندازهبندی، حاشیه و واترمارک: آسیانیوز ایران، با همان مجوز.
بریتانیا و نسخه بینالمللی چه تفاوتی دارند؟
هیئت ردهبندی فیلم بریتانیا نسخه سینمایی ۱۵۸ دقیقه و ۴۷ ثانیهای را در اول سپتامبر ۱۹۹۹ با رده ۱۸ تأیید کرد. فهرست آن نهاد اکران مجدد سال ۲۰۱۹ را در مدخلی جدا ثبت کرده است. مجموعه کرایتریون نیز برای مرمت ۴K بهصراحت از «نسخه بینالمللی» نام میبرد و نظارت لری اسمیت را ثبت کرده است. این اسناد به نسخههای معین مربوطاند، نه به همه نسخههایی که در همه کشورها توزیع شدهاند.
این تفاوت چه ربطی به روایت رابطه دارد؟
آلیس و بیل هارفورد، با بازی نیکول کیدمن و تام کروز، گمان میکنند همدیگر را میشناسند. گفتوگویی درباره چیزی که هرگز رخ نداده، این اطمینان را به هم میزند. در یک خوانش، فیلم حسادت را نه مدرک خیانت، بلکه ترسی از ندانستن نشان میدهد. تفاوت بصری نسخهها هم این پرسش را برجسته میکند: تماشاگر چه چیزی را واقعاً میبیند و چه چیزی را از روی حدس کامل میکند؟
بیشتر بخوانید: گزارش پیشین درباره تابوها در سینما.
منابع: گفتوگوی لری اسمیت با انجمن فیلمبرداران آمریکا، کاتالوگ مؤسسه فیلم آمریکا، هیئت ردهبندی فیلم بریتانیا و یادداشت نسخه بینالمللی در مجموعه کرایتریون.
تصویر شاخص: تام کروز در کامیککان سندیگو، ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۹، هنگام معرفی «تاپ گان: ماوریک»؛ عکس آرشیوی و نه صحنهای از فیلم کوبریک. عکس: Gage Skidmore / فلیکر و ویکیمدیا کامنز، CC BY-SA 2.0؛ برش، تغییر اندازه و واترمارک: آسیانیوز ایران، با همان مجوز.