یادداشت آرشیوی تحریریه: این گزارش در ۳۰ مهر ۱۴۰۵ برای تکمیل یک رکورد آزمایشی آرشیو نوشته شده است. تاریخ ۲۹ بهمن ۱۳۹۸ و ساعت ۰۹:۴۴، زمان اصلی رکورد است، نه زمان نگارش حاضر. متن، رویدادی مستند در همان دوره را بازخوانی می‌کند و به نویسنده یا تهیه‌کننده پیشین این کد نسبت داده نمی‌شود.
خورشید هر روز مقابل چشم ماست، اما همین آشنایی روزمره می‌تواند ناشناخته‌هایش را پنهان کند. در بهمن ۱۳۹۸، پرتاب «سولار اوربیتر» یا مدارگرد خورشیدی (Solar Orbiter)، تلاشی تازه برای نگاه‌کردن به این ستاره از زاویه‌ای متفاوت بود: شناخت بهتر نواحی قطبی و ارتباط فعالیت خورشید با محیط اطراف آن.
پرتابی در شب فلوریدا و صبح روز بعد در ایران
ماموریت مشترک آژانس فضایی اروپا (ESA) و ناسا (NASA)، با موشک اطلس ۵ از کیپ کاناورال فلوریدا راهی فضا شد. زمان پرتاب، ساعت ۲۳:۰۳ یکشنبه ۹ فوریه ۲۰۲۰ به وقت شرق آمریکا بود؛ همان لحظه در زمان جهانی، ساعت ۰۴:۰۳ روز دوشنبه ۱۰ فوریه و در ایران، صبح ۲۱ بهمن ۱۳۹۸ محسوب می‌شد. تفاوت تاریخ در گزارش‌ها، در این مورد حاصل اختلاف منطقه زمانی است، نه دو پرتاب جداگانه.
ناسا در اطلاعیه ۱۰ فوریه اعلام کرد که پس از پرتاب، مرکز کنترل در دارمشتات آلمان سیگنالی دریافت کرده که بازشدن پنل‌های خورشیدی فضاپیما را نشان می‌داد. این خبر، تایید یک گام آغازین بود؛ آغاز سفر را نباید با پایان آزمایش ابزارها یا دستیابی به همه هدف‌های علمی یکسان گرفت.
چرا دیدن قطب‌های خورشید اهمیت داشت؟
بر پایه توضیح آژانس فضایی اروپا در همان روز، مدارگرد قرار بود از کشش گرانشی زهره برای تغییر مسیر مداری خود استفاده کند و نگاهی تازه به بخش‌هایی از خورشید، از جمله قطب‌ها، فراهم آورد. یکی از پرسش‌های اصلی، منشأ باد خورشیدی بود؛ جریانی از ذرات که تاثیرش به اطراف زمین نیز می‌رسد.
این موضوع فقط برای تهیه عکس‌های تماشایی مطرح نبود. توضیح رسمی ماموریت، اختلال‌های احتمالی در ماهواره‌ها و شبکه برق را از دلایل اهمیت شناخت رفتار خورشید می‌دانست. البته داشتن ابزار تازه، به‌خودی‌خود به معنای پیش‌بینی بی‌خطای همه رخدادها نبود؛ ماموریت برای گردآوری شواهد و بهترکردن شناخت علمی طراحی شده بود.
آزمایشگاهی که هم نگاه می‌کرد و هم اندازه می‌گرفت
ناسا برای این فضاپیما ۱۰ ابزار علمی معرفی کرده بود. بخشی از ابزارها، ذرات و میدان‌های پیرامون خود فضاپیما را اندازه می‌گرفتند و بخش دیگر، خورشید و جو آن را از دور بررسی می‌کردند. کنار هم قرارگرفتن این دو نوع مشاهده، امکان پیوندزدن آنچه در خورشید دیده می‌شود با آنچه در فضای اطراف رخ می‌دهد را فراهم می‌کرد.
برای مقایسه با یک سفر فضایی متفاوت، بازخوانی عبور ویجر ۲ از مرز حباب خورشیدی در آرشیو امروز مفید است: یکی به سوی شناخت نزدیک‌تر خورشید می‌رفت و دیگری محیط دوردست تحت تاثیر آن را اندازه می‌گرفت. این پیوند تکمیلی بخشی از تنظیم کنونی آرشیو آسیانیوز ایران است.
منابع و تصویر: اطلاعیه ناسا و شرح پرتاب آژانس فضایی اروپا، هر دو ۱۰ فوریه ۲۰۲۰؛ گزارش مستقل اکسیوس در ۱۱ فوریه نیز اصل پرتاب ماموریت مشترک را گزارش کرده است. عکس اصلی، ثبت واقعی پرتاب با نوردهی طولانی است، نه تصویر فضاپیما کنار خورشید. اعتبار تصویر: ©ESA – S. Corvaja؛ استفاده تحریریه‌ای طبق مجوز استاندارد آژانس، با تغییر اندازه و حفظ نسبت تصویر.