یادداشت آرشیو: این گزارش در اول آبان ۱۴۰۵ برای تکمیل یک رکورد قدیمیِ فاقد متن و رسانه تهیه شده است. تاریخ ۲۸ تیر ۱۳۹۹ و ساعت ۱۳:۵۱، زمان اصلی رکورد است، نه زمان نگارش متن حاضر. گزارش زیر رویدادی را بازخوانی می‌کند که دو روز پیش از تاریخ آن رکورد اعلام شده بود.
تصویر خورشید همیشه یک دایره آرام و یکدست نیست. وقتی ابزارهای علمی نور نامرئی را ثبت می‌کنند، ساختارهایی آشکار می‌شود که چشم ما به‌تنهایی قادر به دیدنشان نیست. نخستین مجموعه تصاویر سولار اوربیتر (Solar Orbiter) در تیر ۱۳۹۹، نمونه‌ای از همین تغییر نگاه بود: نمایی نزدیک‌تر از خورشید با فوران‌های کوچک و فراوان.
به گزارش آسیانیوز ایران، آژانس فضایی اروپا و ناسا در ۲۶ تیر ۱۳۹۹، برابر با ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۰، نخستین تصاویر این ماموریت مشترک را منتشر کردند. تصاویر، پس از پایان مرحله آزمایش و آماده‌سازی ابزارها، نشان می‌دادند که کاوشگر می‌تواند جزئیاتی از جو خورشید را با وضوحی تازه بررسی کند.
«آتش‌های کوچک» روی خورشید چه بودند؟
دانشمندان نقاط روشن و فوران‌های کوچکی را که در داده‌های ابزار تصویربردار فرابنفش شدید، یا EUI، دیده می‌شدند، «کمپ‌فایر» (Campfire) نامیدند. این تعبیر را می‌توان «آتش کوچک» ترجمه کرد، اما نام‌گذاریِ تصویری است؛ نباید آن را با سوختن چوب و آتش معمولی روی زمین یکی دانست.
اطلاعیه آژانس فضایی اروپا تاکید داشت که هنوز روشن نیست این پدیده‌ها نسخه کوچک همان شراره‌های بزرگ‌تر هستند یا سازوکار متفاوتی دارند. یکی از پرسش‌ها این بود که آیا مجموع اثر آن‌ها می‌تواند به توضیح دمای بالای تاج خورشید کمک کند. این یک احتمال پژوهشی بود، نه پاسخ قطعی به مسئله گرم‌شدن تاج.
نزدیک‌ترین تصاویر، نه نزدیک‌ترین فضاپیما
ناسا توضیح داد که سولار اوربیتر در نخستین گذر نزدیک خود در میانه ژوئن ۲۰۲۰، تا حدود ۷۷ میلیون کیلومتری خورشید پیش رفت. اهمیت این فاصله به دوربین‌های رو به خورشید مربوط بود: فضاپیماهای دیگری نزدیک‌تر شده بودند، اما چنین تصویربردارهایی برای نگاه مستقیم به خورشید نداشتند.
پس عبارت «نزدیک‌ترین تصاویر خورشید» در خبر آن روز، نباید با رکورد نزدیک‌ترین فاصله هر کاوشگر از خورشید اشتباه شود. این تفاوت کوچک در واژه‌ها، تفاوت مهمی در معنای علمی خبر ایجاد می‌کند؛ موضوع، توانایی تصویربرداری از فاصله نزدیک بود، نه سبقت از همه ماموریت‌ها در نزدیک‌شدن.
تصویر رنگی است؛ داده رصدی واقعی است
عکس همراه این گزارش با ابزار EUI در ۳۰ مه ۲۰۲۰ ثبت و در مجموعه تیرماه منتشر شد. ابزار، تابش خورشید را در طول موج ۱۷ نانومتر، در بخش فرابنفش شدید، اندازه گرفت. این نور برای چشم انسان نامرئی است؛ بنابراین رنگی که می‌بینیم برای نمایش داده‌ها افزوده شده و رنگ طبیعیِ قابل مشاهده با چشم نیست.
ماموریت شش ابزار سنجش از دور و چهار ابزار اندازه‌گیری محیط پیرامون فضاپیما داشت. کنار هم گذاشتن تصاویر، داده‌های میدان مغناطیسی و اندازه‌گیری‌های باد خورشیدی، امکان می‌داد دانشمندان رابطه میان آنچه روی خورشید می‌بینند و آنچه در فضای اطراف جریان دارد را بهتر بررسی کنند.
زمینه آغاز این ماموریت را می‌توان در گزارش پرتاب سولار اوربیتر در بهمن ۱۳۹۸ خواند. این بازخوانی، صرفاً نتایج و توضیحاتی را روایت می‌کند که هنگام انتشار نخستین تصاویر مطرح بودند؛ یافته‌های سال‌های بعد به آن دوره نسبت داده نشده‌اند.
منابع و اعتبار تصویر: اطلاعیه‌های ناسا و آژانس فضایی اروپا در ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۰. تصویر: ©ESA & NASA/Solar Orbiter/EUI Team؛ CSL، IAS، MPS، PMOD/WRC، ROB، UCL/MSSL. استفاده تحریریه طبق مجوز استاندارد ESA؛ تغییر اندازه با حفظ نسبت و افزودن حاشیه سیاه، بدون دست‌کاری محتوای رصدی.