یادداشت تحریریه، ۱ آبان ۱۴۰۵: این گزارش در جریان بازسازی آرشیو، بر پایه اسناد منتشرشده در اکتبر ۲۰۲۰ تهیه شده است. تاریخ رکورد قدیمی حفظ شده، اما متن حاضر بازسازی امروزی آن رویداد است، نه گزارش تولیدشده در همان روز.
به گزارش آسیانیوز ایران، ناسا در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۰، برابر با ۲۲ مهر ۱۳۹۹، از امضای نخستین مجموعه «توافق‌های آرتمیس» (Artemis Accords) توسط هشت کشور خبر داد؛ سندی برای تعیین اصول همکاری در اکتشافات فضایی غیرنظامی. آمریکا، استرالیا، کانادا، ایتالیا، ژاپن، لوکزامبورگ، امارات متحده عربی و بریتانیا امضاکنندگان نخستین آن بودند.
پیش از سفر به ماه، توافق درباره شیوه همکاری
موضوع سند صرفاً ساخت موشک یا اعزام فضانورد نبود. استفاده صلح‌آمیز از فضا، شفافیت فعالیت‌ها، انتشار داده‌های علمی و کمک به فضانوردان گرفتار، از محورهای اعلام‌شده آن بود. ناسا همچنین بر ثبت اشیای فضایی، حفاظت از میراث اکتشافات و کاهش زباله‌های مداری تأکید داشت.
در اطلاعیه ناسا، این اصول در امتداد تعهدات پیمان فضای ماورای جو مصوب ۱۹۶۷ معرفی شدند. هدف اعلام‌شده، کاهش سوءتفاهم و جلوگیری از تداخل زیان‌بار عملیات کشورها بود. بنابراین خبر امضای سند را نباید با انجام یک مأموریت یا فرود تازه بر ماه اشتباه گرفت.
منابع ماه و نقش شرکای بین‌المللی
آژانس فضایی بریتانیا نیز در اطلاعیه همان روز، بر همکاری در سامانه‌های سازگار، مدیریت منابع فضایی و اشتراک اطلاعات علمی تأکید کرد. این نهاد توضیح داد که استفاده از منابعی مانند آب و مواد مورد نیاز مأموریت‌ها باید با پیمان فضای ماورای جو سازگار باشد.
بریتانیا در آن مقطع مشارکت شرکت‌هایش در بخش‌هایی از ایستگاه مداری «گیت‌وی» (Gateway) را از زمینه‌های همکاری معرفی می‌کرد. رقم اعلام‌شده برای مرحله نخست طراحی این بخش‌ها بیش از ۱۶ میلیون پوند بود؛ رقمی مربوط به تعهد همان دوره، نه ارزش امروزی پروژه.
برنامه سال ۲۰۲۰ را با نتیجه نهایی یکی نگیریم
در اطلاعیه‌های آن زمان، فرود انسان بر ماه تا سال ۲۰۲۴ هدف‌گذاری شده بود. بازخوانی تاریخی این خبر فقط نشان می‌دهد برنامه اعلام‌شده در اکتبر ۲۰۲۰ چه بوده است؛ نه اینکه آن زمان‌بندی حتماً محقق شده باشد. برای نمونه دیگری از همکاری علمی فضایی در همان دوره، گزارش نخستین نتیجه علمی تلسکوپ چئوپس را بخوانید.
درباره تصویر: عکس واقعی زمین را سرنشینان آپولو ۱۷ در ۷ دسامبر ۱۹۷۲، هنگام حرکت به‌سوی ماه ثبت کردند. منبع: ناسا؛ این تصویر آرشیوی است و مراسم امضای توافق‌های آرتمیس را نشان نمی‌دهد.
منابع: اطلاعیه ناسا، شماره 20-097، مورخ ۱۳ اکتبر ۲۰۲۰؛ اطلاعیه آژانس فضایی بریتانیا و وزارت خارجه این کشور در همان تاریخ؛ صفحه عکس آپولو ۱۷ در ناسا.