یادداشت تحریریه: این صفحه در بازسازی آرشیو آسیانیوز ایران در ۳ آبان ۱۴۰۵ به قلم تحریریه بازنویسی شده است، نه گزارش نویسنده ثبت اولیه. تاریخ نمایشی ۳۰ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۸:۵۶، تاریخ ثبت اولیه این کد است؛ این بازسازی، رویداد اعلامشده در ۲۹ آبان ۱۳۹۹ را بر پایه منابع همان دوره مرور میکند.
تلسکوپ بزرگ آرسیبو (Arecibo) در پورتوریکو، پس از دو آسیب پیاپی به کابلهای نگهدارنده، با تصمیمی دشوار روبهرو شد: برنامهریزی برای برچیدن کنترلشده، بهجای فرستادن تعمیرکاران به سازهای که پایداری آن محل تردید بود. بنیاد ملی علوم آمریکا (NSF) این تصمیم را در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۰، برابر با ۲۹ آبان ۱۳۹۹، اعلام کرد.
چرا تعمیر تلسکوپ کنار گذاشته شد؟
دانشگاه فلوریدای مرکزی (University of Central Florida)، مدیر رصدخانه، در اطلاعیه همان روز توضیح داد که پس از خرابی کابل کمکی در اوت، پارگی یک کابل اصلی در ۶ نوامبر نگرانی درباره استحکام سازه را تشدید کرد. بررسی شرکتهای مهندسی به این نتیجه رسید که ادامه تعمیرات میتواند برای جان افراد خطرناک باشد.
در آن مقطع، زمان آغاز عملیات هنوز قطعی نبود و دانشگاه انتظار داشت آمادهسازی آن چند هفته طول بکشد. هدف اعلامشده، پایینآوردن بخشهای تلسکوپ با حفظ هرچه بیشتر تأسیسات دیگر برای استفاده آینده بود. بنابراین خبر آن روز، اعلام تصمیم و آغاز برنامهریزی بود؛ نه گزارش پایان عملیات.
از دست رفتن یک ابزار مهم، نه پایان تمام رصدخانه
ناسا (NASA) در بیانیه ۱۹ نوامبر خود، قطر این تلسکوپ رادیویی را ۳۰۵ متر اعلام کرد و بر نقش آن در بررسی مدار، اندازه و شکل برخی اجرام نزدیک زمین تأکید داشت. آرسیبو در پژوهش تپاخترها و نقشهبرداری از گازهای کیهانی نیز به کار میرفت.
با این حال، ناسا میان کنارگذاشتن تلسکوپ بزرگ و تعطیلی تمام مجموعه تفاوت گذاشت: فعالیتهای آموزشی و دیگر داراییهای علمی رصدخانه قرار بود ادامه یابد. دانشگاه نیز از برنامه حفظ یا احیای بخشهایی مانند مرکز بازدیدکنندگان و تجهیزات دیگر پژوهشی خبر داد.

جستوجوی سیارکها چه میشد؟
نکته مهم در توضیح ناسا این بود که رادار آرسیبو برای شناخت دقیقتر اجرامی به کار میرفت که پیشتر شناسایی شده بودند؛ کشف سیارکهای ناشناخته وظیفه اصلی این رادار نبود. ناسا به همین دلیل اعلام کرد برنامه جستوجوی اجرام نزدیک زمین با این تصمیم متوقف نمیشود.
همان بیانیه از بازگشت رادار گلدستون (Goldstone) در کالیفرنیا به فعالیت کامل خبر میداد. این توضیح، اهمیت علمی آرسیبو را کم نمیکرد، اما نشان میداد از دست رفتن یک ابزار با تعطیلی کل برنامه پایش آسمان یکسان نیست.
در آرشیو آسیانیوز ایران، گزارش آسیب کابل آرسیبو در مرداد ۱۳۹۹ پیشینه این تصمیم را توضیح میدهد. آن حادثه آغاز بحران سازه بود و تصمیم آبانماه مرحلهای متفاوت در سرنوشت تلسکوپ به شمار میرفت.