آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
تنش در خاورمیانه بار دیگر به نقطه جوش خود نزدیک میشود. اظهارات تازه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، که از «درگیری قریبالوقوع با محور ایران» سخن میگوید، زنگ خطر یک رویارویی بزرگمقیاس را به صدا درآورده است. این هشدارها در حالی مطرح میشود که یوسی کوهن، رئیس اسبق موساد، با تحلیل وضعیت داخلی ایران، عمر نظام جمهوری اسلامی را تنها ۱۰ سال پیشبینی کرده است. او با اشاره به جنگ ۱۲ روزه، از یک «فرصت تاریخی از دست رفته» برای سرنگونی رژیم ایران سخن میگوید.
اما در سوی دیگر، افشاگریهای یک دیپلمات ارشد پیشین ایرانی، تصویری دیگر از انزوای راهبردی ایران ترسیم میکند. کوروش احمدی آشکارا میگوید که ایران نمیتواند روی حمایت نظامی روسیه و چین در شرایط بحران حساب کند: کوروش احمدی، دیپلمات پیشین ایران در سازمان ملل عنوان کرد: چین در شرایط تقابل نظامی به ایران سلاح نمیدهد هیچوقت نمیتوانستیم حساب خاصی روی روسیه بکنیم، کما اینکه جنگ ۱۲ روزه آمد و رفت و از ناحیه مسکو اقدام خاصی ندیدیم. سر ماجرای روسیه و اوکراین، روابط نسبتا خوب و دوستانه ایران و اروپا به کل به هم خورد. این گزارش جامع، تمامی این اظهارات کلیدی را در کنار یکدیگر قرار میدهد تا تصویری روشن از یکی از بحرانیترین برهههای تاریخ معاصر خاورمیانه ارائه دهد و به این سؤال کلیدی پاسخ دهد: آیا منطقه به سوی یک جنگ بزرگ پیش میرود؟ این مجموعه اظهارات، سه لایه مختلف از تهدیدات و آسیبپذیریهای ایران را نشان میدهد که با هم یک «مثلث بحران» را تشکیل میدهند:
۱. لایه تهدید خارجی مستقیم (اظهارات نتانیاهو)
- این سخنان را باید در چارچوب «دکترین اقدام تهاجمی پیشدستانه» اسرائیل تحلیل کرد. اسرائیل باور دارد که باید تهدیدات امنیتی را پیش از آنکه به مرزهایش برسند، نابود کند.
- عبارت «محور ایران» اشاره به شبکه وسیع متحدان منطقهای ایران (مانند حزبالله لبنان، گروههای عراقی و حوثیها) دارد. اسرائیل به دنبال آن است که به جای درگیری پراکنده با این گروهها، با مرکز ثقل آنها، یعنی ایران، درگیر شود.
- این اظهارات میتواند هم یک «تهدید واقعی» و هم یک «تلاش برای تحت فشار قرار دادن جامعه بینالمللی» باشد.
۲. لایه جنگ روانی و براندازی (اظهارات یوسی کوهن)
- پیشبینی سقوط ایران یک «جنگ روانی» کلاسیک برای تضعیف روحیه حاکمیت و ایجاد یأس در بین نخبگان و مردم است.
- اشاره عمدی به «ضعیفترین نقطه رژیم» در خلال جنگ ۱۲ روزه، القای این مفهوم است که اسرائیل ظرفیت تحلیل دقیق نقاط ضعف ایران را دارد و در فرصت مناسب دوباره اقدام خواهد کرد.
- این سخنان همچنین پیامی به مخالفان داخلی نظام است که اسرائیل از آنان حمایت خواهد کرد.
۳. لایه آسیبپذیری راهبردی و انزوای دیپلماتیک (اظهارات کوروش احمدی)
- این بخش، مهمترین و فنیترین بخش تحلیل است. افشاگری درباره عدم حمایت قابل اتکای روسیه و چین، «اسطوره متحدان راهبردی» ایران را فرو میریزد.
- این موضوع ایران را در یک سناریوی درگیری تمامعیار در موقعیت بسیار آسیبپذیری قرار میدهد. دیپلماسی ایران سالها بر پایه ایجاد توازن در برابر غرب از طریق شرق بنا شده بود. همچنین، اشاره به «به هم خوردن روابط ایران و اروپا» به دلیل نزدیکی به روسیه، نشان میدهد که ایران در دام «قطببندی جهانی» افتاده و گزینههای مانور دیپلماتیک خود را محدود کرده است.
جمعبندی نهایی
به نظر میرسد ایران در یک «طوفان کامل» گرفتار شده است: تهدید خارجی فزاینده، جنگ روانی برای براندازی نرم از داخل، و انزوای راهبردی که امکان ایجاد یک ائتلاف دفاعی قدرتمند را از بین برده است. این سه عامل در کنار هم، شرایطی بیسابقه و بسیار خطرناک را برای امنیت ملی ایران ایجاد کردهاند.