آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
بار دیگر نفسهای شهروندان و دانشآموزان البرزی در هوای آلوده محصور شد. با تشدید غلظت آلایندههای جوی در استان البرز، تصمیم مهمی برای حفظ سلامت دانشآموزان اتخاذ شد. بر اساس اعلام مسئولان آموزش و پرورش استان البرز، کلیه مقاطع تحصیلی در سراسر این استان، روز سهشنبه شانزدهم دیماه به دلیل آلودگی هوا تعطیل خواهند بود. این تصمیم به منظور جلوگیری از حضور دانشآموزان در هوای ناسالم و پیشگیری از عوارض سلامتمحور آن اتخاذ شده است. این تعطیلی شامل تمامی مدارس ابتدایی، متوسطه اول و دوم، هنرستانها و مراکز آموزشی در تمامی شهرستانهای استان البرز از جمله کرج، نظرآباد، ساوجبلاغ، اشتهارد، طالقان و فردیس میشود. دانشآموزان باید فردا در خانه بمانند و به صورت غیرحضوری به ادامه فرآیند آموزشی بپردازند. اما این تعطیلی بر برنامه امتحانات نیز تأثیر گذاشته است. بر اساس این اطلاعیه، تمامی امتحانات داخلی مدارس که قرار بود فردا برگزار شوند، لغو شده و تاریخ برگزاری آنها به وقت دیگری موکول میشود.
تعیین تاریخ جدید این امتحانات، به صلاحدید مدیر هر مدرسه و با توجه به برنامهریزیهای آموزشی واحد آموزشی انجام خواهد گرفت. این انعطاف به مدارس اجازه میدهد تا با در نظر گرفتن شرایط، بهترین زمان را برای جبران این امتحانات انتخاب کنند. با این حال، خبر خوب برای دانشآموزان پایه دوازدهم این است که این تصمیم بر روند امتحانات نهایی سراسری تأثیری نخواهد گذاشت. امتحانات نهایی طبق برنامه از پیش تعیین شده و در زمان مقرر خود برگزار خواهند شد. این تعطیلی، نشاندهنده حساسیت مسئولان به موضوع سلامت دانشآموزان و همچنین تداوم معضل آلودگی هوا در کلانشهر کرج و سایر شهرهای صنعتی استان البرز است. آلودگی هوا در روزهای سرد سال به یکی از چالشهای اساسی این منطقه تبدیل شده است. والدین و دانشآموزان باید مراقب سلامتی خود باشند و در روزهای آلوده از تردد غیرضروری در فضای باز خودداری کنند. انتظار میرود مسئولان نسبت به ارائه راهکارهای بلندمدت برای کاهش آلودگی هوای استان اقدامات مؤثرتری انجام دهند.
بررسی علل آلودگی هوا در استان البرز و زمانبندی تعطیلی
استان البرز به ویژه کلانشهر کرج، به دلیل همجواری با تهران، تراکم جمعیت بالا، وجود صنایع متعدد، و همچنین وارونگی دمایی در فصل سرد، همواره در معرض آلودگی هوای شدید قرار دارد. این شرایط در روزهای بدون باد و بارش تشدید میشود. تصمیم به تعطیلی مدارس معمولاً بر اساس شاخص کیفیت هوا (AQI) و زمانی اتخاذ میشود که این شاخص برای گروههای حساس مانند کودکان و نوجوانان در محدوده «ناسالم» یا «بسیار ناسالم» قرار گیرد. احتمالاً پیشبینیهای هواشناسی نیز حاکی از تداوم این شرایط برای فردا بوده است. نکته حائز اهمیت، زمان اعلام تعطیلی است که به نظر میرسد با فاصله مناسب از روز اجرا انجام شده تا خانوادهها و مدارس فرصت برنامهریزی داشته باشند. این امر از سردرگمی جلوگیری میکند.
تأثیر تعطیلی بر روند آموزشی و برنامهریزی مدارس
تعطیلی غیرمنتظره، برنامههای آموزشی مدارس را مختل میکند. معلمان باید محتوای درسی روز تعطیل شده را در روزهای آینده جبران کنند که ممکن است بر حجم دروس و تمرینها فشار وارد آورد. روش «آموزش غیرحضوری» برای چنین روزهایی پیشبینی شده است. انتظار میرود مدارس از طریق سامانههای آموزشی مانند شاد، پیام رسانها یا سایر پلتفرمها، تکالیف و محتوای آموزشی را در اختیار دانشآموزان قرار دهند تا تداوم یادگیری حفظ شود. اما چالش اصلی، نابرابری دسترسی به ابزارهای دیجیتال و اینترنت با کیفیت در بین همه دانشآموزان است. این امر میتواند باعث ایجاد شکاف آموزشی بین دانشآموزان دارای امکانات و فاقد آن شود.
مدیریت امتحانات داخلی و تفاوت با امتحانات نهایی
لغو امتحانات داخلی و واگذاری زمان برگزاری آن به «صلاحدید مدیر مدرسه»، رویکردی منطقی و انعطافپذیر است. زیرا هر مدرسه با توجه به برنامه کلاسی خود، میتواند بهترین زمان را برای جبران انتخاب کند. این تصمیم نشان میدهد که اولویت با سلامت دانشآموزان است، نه فشار برای اجرای rigid (سخت و انعطاف ناپذیر) برنامه امتحانات. البته این امر نیاز به هماهنگی دقیق و اطلاعرسانی به موقع به اولیا و دانشآموزان دارد. تفاوت رویکرد با امتحانات نهایی به دلیل ماهیت سراسری، متمرکز و حساسیت زمانی این امتحانات است. تغییر تاریخ این امتحانات نیاز به تصمیمگیری در سطح ملی و سازمان سنجش دارد و به سادگی امکانپذیر نیست. بنابراین حتی در شرایط خاص، این امتحانات طبق برنامه حرکت میکنند.
تبعات اجتماعی و اقتصادی تعطیلی مدارس
تعطیلی مدارس برای خانوادههایی که هر دو والد شاغل هستند، میتواند مشکلساز باشد. آنها باید برای مراقبت از فرزندان خود در خانه چارهای بیندیشند که ممکن است به مرخصی گرفتن یا استفاده از کمک دیگران منجر شود. برای مدارس خصوصی و غیردولتی نیز تعطیلی میتواند از نظر اقتصادی و اجرای برنامههای از پیش تعیین شده چالشبرانگیز باشد. آنها باید بتوانند خدمات آموزشی خود را به صورت مجازی ارائه دهند و رضایت اولیا را حفظ کنند. از سوی دیگر، تعطیلی مدارس میتواند باعث کاهش تردد سرویسهای مدرسه و خودروهای والدین شده و به طور موقت بر کاهش ترافیک و آلودگی تأثیر بگذارد. این یک اثر جانبی مثبت محسوب میشود.
راهکارهای بلندمدت برای کاهش وابستگی به تعطیلی
تعطیلی مدارس یک راهکار موقتی و واکنشی است. راهکار اساسی، مقابله با ریشههای آلودگی هواست. استان البرز نیازمند نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی، نظارت بر صنایع آلاینده، توسعه فضای سبز و مدیریت ترافیک است. آموزش و پرورش میتواند با توسعه زیرساختهای آموزش الکترونیکی قوی و فراگیر، آمادگی بهتری برای روزهای تعطیلی ناشی از آلودگی یا دیگر مخاطرات (مانند بیماری) داشته باشد تا اختلال آموزشی به حداقل برسد. افزایش آگاهی عمومی و آموزش دانشآموزان در زمینه محیط زیست و اثرات آلودگی هوا نیز میتواند در بلندمدت به تغییر نگرش و رفتار جامعه و کاهش منابع آلاینده کمک کند. مدارس میتوانند در این زمینه پیشگام باشند.