آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
ابهام درباره سرنوشت لیگ برتر والیبال مردان بالاخره به پایان رسید. پس از روزها بحث و بررسی درباره نحوه ادامه مسابقات، تصمیم نهایی گرفته شد: لیگ بهصورت متمرکز و در شهر تهران دنبال خواهد شد. این تصمیم پس از جلسه هیئت رئیسه سازمان لیگ فدراسیون والیبال و نظرسنجی از باشگاههای حاضر در لیگ گرفته شده است. دلایل متعددی از جمله فشردگی مسابقات، سرمای شدید هوا، مشکلات پروازی و زمانی، و همچنین اولویت سلامت بازیکنان به ویژه ملیپوشان در آستانه رویدادهای بینالمللی ۲۰۲۶، باعث شد گزینه متمرکز شدن در دستور کار قرار گیرد. بر اساس اطلاعیه رسمی سازمان لیگ، ۹ تیم از باشگاههای حاضر در لیگ برتر به برگزاری متمرکز مسابقات در تهران رأی مثبت دادند. این تیمها عبارتند از: چادرملو اردکان، طبیعت اسلامشهر، استقلال گنبد، پاس گرگان، پیکان تهران، فولاد سیرجان، سایپا تهران، رازین پلیمر و صنعتگران امید.
بدین ترتیب، هفتههای دوازدهم و سیزدهم باقیمانده از دور رفت و همچنین تمامی مسابقات دور برگشت، به صورت متمرکز در پایتخت برگزار خواهند شد. این تصمیم به معنای تغییر قابل توجه در برنامهریزی اولیه و پایان یافتن میزبانی شهرهای مختلف برای بازیهای خانگی است. مسابقات از روز جمعه، دهم بهمنماه، در دو سالن معتبر تهران یعنی «سالن زندهیاد حاج محمدرضا یزدانی خرم» و «خانه والیبال» از سر گرفته میشود. این دو سالن میزبان تمام دیدارهای باقیمانده لیگ خواهند بود. برگزاری متمرکز مسابقات مزایایی مانند کاهش سفرهای طاقتفرسا، صرفهجویی در زمان و هزینهها، و تمرکز بیشتر بازیکنان بر مسابقه را به همراه دارد. این امر به ویژه با توجه به برنامه فشرده ملیپوشان برای حضور در تورنمنتهای مقدماتی المپیک ۲۰۲۸ اهمیت دوچندان پیدا میکند. با این حال، این تصمیم میتواند برای هواداران تیمهایی که از شهرهای دیگر هستند، ناامیدکننده باشد، چرا که دیگر امکان تماشای بازی تیم محبوب خود در شهرشان را نخواهند داشت. همچنین، فضای رقابت خانگی و حمایت مستقیم هواداران از صحنه لیگ حذف میشود. در نهایت، این تصمیم با هدف حفظ سلامت بازیکنان، افزایش کیفیت مسابقات و مدیریت بهینه زمان در شرایط دشوار جوی و لجستیکی گرفته شده است. حالا باید دید آیا این تغییر فرمت، میتواند لیگ برتر والیبال را به صورت کیفی ارتقا دهد و به تیمهای ملی برای موفقیت در عرصه بینالمللی کمک کند یا خیر.
دلایل تغییر فرمت: اولویت سلامت بازیکنان و مدیریت زمان
تصمیم برای متمرکز شدن لیگ، ناشی از چند ضرورت فوری بود.
-
اول، شرایط جوی
برودت شدید هوا در بسیاری از شهرهای ایران، تردد و برگزاری مسابقات را با مشکل مواجه کرده بود.
-
دوم، فشردگی برنامه
با توجه به تأخیرهای پیشآمده، زمان برای اتمام لیگ در موعد مقرر محدود بود.
-
سوم، مسائل لجستیکی
مشکلات پروازی و مسافرتی به ویژه برای تیمهای شهرستانی، هزینه و خستگی مضاعف ایجاد میکرد.
-
چهارم و مهمتر، اولویتبندی ملی
با توجه به اینکه سال ۲۰۲۶ اولین سال انتخابی المپیک ۲۰۲۸ است، سلامت و آمادگی ملیپوشان که ستونهای اصلی تیمهای باشگاهی هستند، در اولویت قرار گرفت. متمرکز شدن، استراحت، تمرکز و کنترل بهتری روی بازیکنان کلیدی فراهم میآورد.
تأثیر بر رقابتپذیری و حذف عامل زمین خانگی
برگزاری متمرکز، به معنای حذف کامل «مزیت زمین خانگی» است. در شرایط عادی، تیم میزبان از حمایت هواداران، آشنایی با سالن و شرایط اقامتی بهره میبرد. اکنون همه تیمها در شرایطی کاملاً مشابه و در زمین بیطرف (یا نیمهبیطرف) بازی خواهند کرد. این میتواند به تعدیل رقابت بینجامد و شانس تیمهای میانی یا ضعیفتر را برای کسب امتیاز از حریفان قویتر افزایش دهد. از سوی دیگر، ممکن است از شدت رقابت و هیجان بازی بکاهد، زیرا انگیزه دفاع از خاک شهر خود از بین میرود.
چالشهای مالی و قراردادی برای باشگاهها و لیگ
این تغییر ناگهانی، پیامدهای مالی برای ذینفعان دارد. برای باشگاهها: درآمد حاصل از فروش بلیت و اسپانسرشیپهای محلی مرتبط با بازیهای خانگی به طور کامل از دست میرود. این برای برخی باشگاههای کمبنیه که به این درآمدها وابسته بودند، ضربه مالی محسوب میشود. برای لیگ: سازمان لیگ باید هزینههای اسکان، تغذیه و نقلوانتقال تمام تیمها را در تهران تقبل کند. همچنین، ممکن است حق پخش تلویزیونی نیاز به بازنگری داشته باشد. برای هواداران: هواداران شهرستانی امکان تماشای زنده بازیها را از دست میدهند که میتواند به کاهش محبوبیت و ارتباط تیم با پایگاه هواداری خود بینجامد.
فرصتهای جدید: افزایش کیفیت بازی و تمرکز رسانهای
با وجود چالشها، این شرایط میتواند فرصتهایی نیز ایجاد کند.
-
افزایش کیفیت فنی
حذف سفرهای طولانی، خستگی کمتر بازیکنان و امکان تمرین منظمتر در تهران میتواند به نمایش والیبالی با کیفیت بالاتر و فنیتر منجر شود.
-
تمرکز رسانهای
با متمرکز شدن همه بازیها در تهران، پوشش رسانهای متمرکزتر و احتمالاً با کیفیتتری امکانپذیر خواهد بود.
-
کاهش هزینههای جانبی
باشگاهها از هزینههای اقامت و سفر برای بازیهای خارج از شهر خود معاف میشوند.
-
آزمونی برای آینده
این تجربه میتواند امکانسنجی برگزاری دورههای کوتاهمدت متمرکز (مثل Final Four یا هفتههای ویژه) را در آینده لیگ بررسی کند.
آینده لیگ و درسگیری برای مدیریت بحران
این تصمیم، یک اقدام واکنشی برای حل بحران زمان و شرایط جوی بود. اما سوالات بزرگتری را مطرح میکند:
- آیا فدراسیون و سازمان لیگ برنامهای بلندمدت برای مدیریت چنین بحرانهایی (مانند آبوهوای سخت، فشردگی تقویم) دارند؟
- آیا میتوان سازوکار انعطافپذیری در تقویم تعریف کرد که از ابتدا احتمال چنین تغییرات شدیدی را کاهش دهد؟
- همچنین، آیا سیستم رأیگیری از باشگاهها (که در این مورد ۹ تیم موافق بودند) میتواند به یک مکانیسم دموکراتیک و دائمی برای تصمیمگیریهای حساس در لیگ تبدیل شود؟
پاسخ به این پرسشها میتواند آینده مدیریت لیگ برتر والیبال را متحول کند و آن را به سمت حرفهایتر شدن سوق دهد.