آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:
مرزهای ارتباط در حال محو شدن است. دیگر نه کوههای بلند، نه دریاهای گسترده و نه جنگلهای انبوه نمیتوانند انسان را از جهان دیجیتال جدا کنند. حالا نسل جدیدی از ارتباطات در راه است؛ ارتباطی که از آسمان آغاز میشود و مستقیم به جیب شما میرسد. بر اساس گزارشهای تأییدنشده اما مستحکم، دو غول فناوری جهان در حال پیوند زدن آرزوهای خود برای ساخت آیندهای بدون مرز هستند. اپل، سازنده محبوبترین گوشی هوشمند جهان، و اسپیسایکس، پیشگام فناوری فضایی، پشت درهای بسته مشغول مذاکرهاند. موضوع این گفتوگوها چیزی نیست جز آوردن اینترنت ماهوارهای مستقیم به آیفونهای نسل آینده.
اگر این همکاری به سرانجام برسد، آیفون ۱۸ پرو و پرو مکس میتوانند بدون هیچ سختافزار اضافی، مستقیماً به ماهوارههای استارلینک در مدار زمین متصل شوند. این به معنای دسترسی به اینترنت در هر نقطه از کره زمین است؛ از قله اورست گرفته تا قلب اقیانوس آرام. این تغییر، یک ارتقای ساده نیست، بلکه یک دگرگونی بنیادین در فلسفه ارتباطات تلفن همراه است. اپل که تاکنون برای سرویس پیام اضطراری ماهوارهای خود با شرکت گلوبالاستار همکاری میکرد، اکنون به دنبال شرکتی قدرتمندتر با چشماندازی وسیعتر است.
ماهوارههای نسل دوم استارلینک با ظرفیت انتقال داده بالاتر و تأخیر کمتر، وعده اینترنتی پایدار و پرسرعت را حتی در مناطقی میدهند که امروزه هیچ آنتن موبایلی وجود ندارد. این فناوری میتواند شکاف دیجیتالی بین شهرها و مناطق دورافتاده را برای همیشه از بین ببرد. اما این همکاری تنها به سختافزار ختم نمیشود. گفته میشود اپل قصد دارد یک رابط برنامهنویسی ویژه نیز منتشر کند تا میلیونها توسعهدهنده در سراسر جهان بتوانند قابلیت اتصال ماهوارهای را در برنامههای خود به کار بگیرند. اکنون سؤال این است: آیا این همکاری تاریخی میتواند تا سال ۲۰۲۶ به بار بنشیند؟ و اگر چنین شود، آیا آیفون ۱۸ پرو واقعاً خواهد توانست آینده ارتباطات را از آن خود کند؟
فناوری Direct-to-Cell و چگونگی عملکرد آن در آیفون
فناوری Direct-to-Cell استارلینک، یک نوآوری انقلابی است که نیاز به تجهیزات زمینی بزرگ یا ترمینالهای اختصاصی را از بین میبرد. در این سیستم، ماهوارههای مجهز به آنتنهای پیشرفته، مستقیماً با مودمهای خاصی که در گوشیهای هوشمند تعبیه میشوند ارتباط برقرار میکنند. برای یکپارچهسازی این فناوری در آیفون، اپل باید بر چالشهای فنی غلبه کند. مهمترین چالش، طراحی یک مودم-آنتن است که هم کوچک و کممصرف باشد و هم بتواند سیگنالهای ضعیف ماهوارهای را که از صدها کیلومتر دورتر میآیند، دریافت و ارسال کند. این امر نیازمند پیشرفت در معماری تراشه و فشردهسازی بیشتر مدارها است. علاوه بر این، نرمافزار گوشی باید هوشمندانه بتواند بین شبکههای زمینی (سلولی و وایفای) و شبکه ماهوارهای سوئیچ کند تا همیشه بهترین و پایدارترین اتصال را با کمترین مصرف باتری ارائه دهد. موفقیت در این ادغام، شاهکاری مهندسی خواهد بود.
مقایسه استارلینک و گلوبالاستار؛ چرا اپل در حال تغییر شریک است؟
همکاری فعلی اپل با گلوبالاستار تنها بر ارسال و دریافت پیام متنی اضطراری متمرکز است و پهنای باند بسیار محدودی دارد. این شبکه از ماهوارههای قدیمیتری استفاده میکند که در مدارهای بالاتر قرار دارند و تأخیر بیشتری ایجاد میکنند. در مقابل، ماهوارههای استارلینک در مدار نزدیک زمین قرار گرفتهاند که تأخیر ارتباطی را به طور چشمگیری کاهش میدهد. همچنین، نسل دوم این ماهوارهها به آنتنهای بزرگتر و قدرتمندتری مجهز هستند که میتوانند حجم بیشتری از داده را به طور همزمان با دستگاههای کوچک و متحرک تبادل کنند. ظاهراً اپل به دنبال ارائه تجربه جامعتری فراتر از سرویس اضطراری است؛ تجربهای که شامل مرور اینترنت، برقراری تماس ویدیویی و انتقال داده در هر نقطهای شود. مقیاس و سرعت توسعه صورتفلک استارلینک، آن را به گزینه ایدهآل برای این چشمانداز بلندپروازانه تبدیل کرده است.
پیامدهای انقلابی بر صنعت موبایل و ارتباطات جهانی
مجهز شدن گوشیهای هوشمند به اتصال ماهوارهای مستقیم، مفهوم "نقاط کور" شبکه را برای همیشه از بین خواهد برد. این امر برای مسافران، کوهنوردان، دریانوردان، پژوهشگران و ساکنان مناطق روستایی دورافتاده تحولی تاریخی محسوب میشود. از منظر رقابتی، این حرکت میتواند یک مزیت متمایزکننده قاطع برای آیفون ایجاد کند و فشار بیسابقهای بر رقبایی مانند سامسونگ، گوگل و هوآوی وارد آورد تا آنها نیز به سرعت به این عرصه وارد شوند. این امر میتواند شتاب زیادی به صنعت ارتباطات ماهوارهای موبایل بدهد. در سطح کلان، این فناوری میتواند نقش دولتها در ارائه خدمات ارتباطی را زیر سؤال ببرد و مدلهای تجاری جدیدی را ایجاد کند. همچنین، میتواند امنیت و مقاومت شبکههای ارتباطی در بلایای طبیعی یا بحرانها را به طور قابل توجهی افزایش دهد.
چالشهای پیش رو: مقررات، هزینه و محدودیتهای فنی
یکی از بزرگترین موانع، دریافت مجوزهای قانونی از نهادهای تنظیمکننده مانند FCC است. این نهاد باید استفاده از طیفهای فرکانسی خاص برای ارتباط مستقیم ماهواره-موبایل را تأیید کند و نگرانیهای مربوط به تداخل با سایر خدمات را برطرف نماید. موضوع هزینه نیز بسیار مهم است. آیا این سرویس بخشی از اشتراک فعلی کاربران خواهد بود یا هزینه اضافی دارد؟ ساخت و پرتاب هزاران ماهواره و نگهداری شبکه، سرمایهگذاری عظیمی میطلبد که احتمالاً به کاربران منتقل خواهد شد. از نظر فنی، اگرچه فناوری Direct-to-Cell وعده داده، اما هنوز در مقیاس گسترده آزمایش نشده است. عملکرد آن در شرایط آبوهوایی نامساعد، در مناطق شهری با ساختمانهای بلند یا هنگام حرکت با سرعت بالا (مثلاً در خودرو یا قطار) باید به دقت ارزیابی شود.
چشمانداز آینده و تأثیر بر اکوسیستم اپل
در صورت موفقیت، این قابلیت میتواند به یک استاندارد جدید در تمام دستگاههای اپل تبدیل شود. آیپد، مکبوک و حتی ساعت اپل در آینده میتوانند از اتصال همیشه در دسترس ماهوارهای بهرهمند شوند. ارائه API توسط اپل به توسعهدهندگان، دریایی از امکانهای جدید را خواهد گشود. برنامههای ناوبری میتوانند نقشههای زنده را در بیابان ارائه دهند، اپلیکیشنهای سلامت میتوانند در مواقع اضطراری کمک بگیرند و برنامههای ارتباطی میتوانند کیفیت تماس را متحول کنند. در نهایت، این حرکت اپل را از یک سازنده دستگاههای هوشمند به یک ارائهدهنده زیرساخت ارتباطی جهانی تبدیل میکند. این تغییر هویت استراتژیک، میتواند پایههای جدیدی برای رشد این شرکت در دهههای آینده بنا نهد و وابستگی آن به اپراتورهای مخابراتی سنتی را کاهش دهد.