آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
رسانههای خارجی و برخی شبکههای اجتماعی در روزهای اخیر شایعهای را درباره یکی از دیپلماتهای ایرانی مقیم وین منتشر کردند. بر اساس این ادعا، دیپلماتی به نام «غلامرضا دریکوند» از سفارت جمهوری اسلامی ایران در اتریش درخواست پناهندگی کرده است. این خبر بازتاب گستردهای در فضای مجازی و رسانههای مخالف پیدا کرد و سوالات زیادی را درباره صحت و سقم آن ایجاد نمود. خبرگزاری مهر برای روشن شدن موضوع، با سفارت ایران در وین تماس گرفت و نظر رسمی مقامات این سفارت را جویا شد.
مقام مسئول در سفارت ایران در وین، به صورت قاطع ادعای مطرح شده را تکذیب کرد. وی توضیح داد که آقای غلامرضا دریکوند بیش از دو سال پیش و در تاریخ ۱۲ دیماه ۱۴۰۲ دوره مأموریت دیپلماتیک خود را به پایان رسانده و دیگر در این سفارت فعالیت نمیکند. این مقام افزود که پس از پایان مأموریت، مراحل اداری قطع همکاری با وی طی شده و در نهایت حکم رسمی اخراج این فرد در بهمنماه سال ۱۴۰۳ در روزنامه رسمی کشور منتشر شده است. با این توضیحات، ادعای پناهندگی یک دیپلمات فعال رد شده و موضوع به یک فرد سابق که ارتباطی با دستگاه دیپلماسی کنونی ایران ندارد، مربوط میشود.
بررسی ادعا و سرعت در تکذیب رسمی
ادعای پناهندگی دیپلماتها همواره از حساسیت بالایی برخوردار است و میتواند برای دستگاه دیپلماسی یک کشور، از نظر اعتبار بینالمللی و امنیت اطلاعات، چالش ایجاد کند. سفارت ایران در وین به سرعت و به صورت شفاف به این شایعه واکنش نشان داد. این سرعت عمل میتواند نشاندهنده برنامهریزی قبلی برای پاسخ به چنین ادعاهایی یا حساسیت بالای موضوع باشد. تکذیب قاطع و ارائه جزئیات مشخص (تاریخ پایان مأموریت و شماره روزنامه رسمی) بر اعتبار پاسخ رسمی افزوده و تلاش کرده ابهامی در اذهان عمومی باقی نگذارد.
تفکیک بین دیپلمات فعال و کارمند سابق
نکته کلیدی در پاسخ سفارت، تفکیک دقیق بین یک «دیپلمات فعال» حاضر در سفارتخانه و یک «کارمند سابق» است که سالها پیش ارتباطش با دستگاه دیپلماسی قطع شده است. این تفکیک از لحاظ حقوقی و رسانهای بسیار مهم است. ادعای پناهندگی یک فرد سابق، هرچند ممکن است برای رسانهها جذاب باشد، اما از نظر سیاسی بار بسیار کمتری نسبت به فرار یک دیپلمات در حال خدمت دارد. سفارت با این توضیح، به وضوح نشان داده که موضوع به هیچوجه به نهاد دیپلماسی کنونی مرتبط نیست.
بررسی زمانبندی وقایع و انتشار شایعه
پایان مأموریت در دی ۱۴۰۲، انتشار حکم اخراج در بهمن ۱۴۰۳ و حالا انتشار شایعه در بهمن ۱۴۰۴، یک زمانبندی خاص را نشان میدهد. این فاصله زمانی طولانی بین پایان واقعی همکاری و انتشار شایعه، این سوال را ایجاد میکند که انگیزه طرح این ادعا در زمان حاضر چیست؟ آیا اتفاق خاصی رخ داده یا صرفاً یک جنگ روانی رسانهای است؟ گاهی اوقات در آستانه مذاکرات یا رویدادهای مهم بینالمللی، چنین شایعاتی برای تحت تأثیر قرار دادن فضای روانی مطرح میشوند.
اهمیت شفافیت اطلاعاتی در مدیریت بحران رسانهای
واکنش سریع و شفاف سفارت ایران در این مورد، نمونهای از مدیریت مناسب بحرانهای رسانهای است. ارائه مدارک و توضیحات دقیق (حتی اشاره به شماره روزنامه رسمی) راه را برای ادامه شایعهپردازی میبندد. دستگاه دیپلماسی و سایر نهادهای رسمی میتوانند از این الگو برای مقابله با اخبار کذب استفاده کنند. تأخیر در پاسخ یا پاسخهای مبهم، تنها به دامنزدن به شایعات کمک میکند. در عصر ارتباطات، یکی از مهارتهای ضروری برای نهادهای دولتی، توانایی رصد فضای رسانهای، شناسایی اخبار جعلی و ارائه پاسخ فوری و مستند است.