آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
رقابتهای رنکینگ کشتی آزاد جهان در زاگرب کرواسی، با یک نتیجه جمعی درخشان و یک بازگشت شخصی پرفرازونشیب برای کشتی ایران به پایان رسید. تیم منتخب کشورمان با کسب ۱۰ مدال (۲ طلا، ۲ نقره، ۶ برنز) عنوان نایب قهرمانی این تورنمنت معتبر را به دست آورد. اما آنچه این رویداد را برای جامعه کشتی ایران به طور ویژه تحت تأثیر قرار داد، بازگشت «حسن یزدانی»، پرمدالترین کشتیگیر تاریخ کشور، به میادین بینالمللی پس از ۱۹ ماه غیبت بود. دوری طولانی به دلیل مصدومیت و دومین جراحی کتف، انتظارها برای بازگشت این ستاره را بیش از پیش کرده بود. یزدانی این بار اما نه در وزن همیشگی ۸۶ کیلوگرم، که با یک تصمیم جسورانه در وزن «۹۷ کیلوگرم» پا به تشک گذاشت. او که پیش از این نیز تغییر وزن از ۷۴ به ۸۶ کیلوگرم را تجربه کرده بود، حالا پس از المپیک پاریس ۲۰۲۴، بار دیگر به سمت وزن بالاتر حرکت کرده بود تا چالش جدیدی را آغاز کند.
مسیر او تا فینال مسابقات زاگرب، کمچالش و با سه پیروزی قاطع همراه بود. رقبایی از گرجستان و مجارستان نتوانستند در مقابل هجمههای اولیه یزدانی مقاومت کنند و امید به یک قهرمانی پرطمطراق برای بازگشت او را زنده نگه داشتند. اما فینال، صحنه یک شوک بزرگ بود. «استفان بوچانان»، کشتیگیر نسبتاً گمنام آمریکایی، در مقابل چشمان حیرتزده تماشاگران، نمایشی برقآسا و ویرانگر ارائه داد. یزدانی که در سه دقیقه اول با برتری ۲-۱ پیشتاز بود، در سه دقیقه دوم کاملاً از رمق افتاد. یک فن ۴ امتیازی بوچانان، بازی را برگرداند و پس از آن، ضدحملههای سریع و قدرتمند او، یزدانی را که دچار افت تنفسی شدید شده بود، کاملاً بیدفاع کرد. نتیجه نهایی، یک شکست سنگین «۱۳-۳» قبل از پایان زمان قانونی بود؛ شکستی که خاطره تلخ باخت به دیوید تیلور در سال ۲۰۱۷ را زنده کرد. این شکست، بار دیگر پرسشهای جدی درباره «تأثیر تغییر وزن بر آمادگی بدنی و فنی» یزدانی و نیز «دشواری بازگشت پس از دوری طولانی و مصدومیت» را پیش کشیده است. در حالی که تیم ایران به عنوان دوم رسید، سایه این شکست بر آینده یزدانی در وزن جدید و رقابت با کشتیگیران جوان داخلی مانند امیرعلی آذرپیرا سنگینی میکند.
تحلیل فنی شکست؛ چرا یزدانی در سه دقیقه دوم فروریخت؟
شکست یزدانی تنها یک باخت ساده نبود، بلکه یک «فروپاشی فیزیکی و تاکتیکی» در سه دقیقه دوم بود. در سه دقیقه اول، او همان کشتی هجومی و کنترلگر خود را نشان داد و با وجود آمادگی بالای بوچانان، ۲-۱ پیش بود. اما با شروع نیمه دوم، چند عامل به طور همزمان کار را خراب کرد:
- نخست، «افت شدید آمادگی هوازی». یزدانی پس از یک دوری طولانی و دو جراحی، ظاهراً هنوز برای شش دقیقه کشتی فشرده در وزن سنگینتر آماده نبود.
- دوم، «شوک روانی فن ۴ امتیازی» بوچانان. این فن غیرمنتظره، کفه روانی بازی را به کلی به نفع حریف چرخاند و یزدانی را دچار سردرگمی کرد.
- سوم، «عدم تطابق با سرعت و قدرت وزن جدید». بوچانان، با وجود گمنامی، کشتیگیری قویبدن و سریع بود.
یزدانی که هنوز به قدرتگیری کامل در ۹۷ کیلو نرسیده، در مقابل ضدحملههای برقآسای او درمانده شد. این نشان میدهد تغییر وزن، تنها اضافه کردن توده عضلانی نیست، بلکه تطابق با «دینامیک جدید قدرت-سرعت» حریفان آن وزن است.
تغییر وزن؛ استراتژی جسورانه یا اشتباه محاسباتی؟
تغییر وزن یزدانی از ۸۶ به ۹۷ کیلوگرم، پس از المپیک پاریس، یک حرکت استراتژیک بزرگ محسوب میشود.
انگیزههای احتمالی
فرار از رقبای سخت ۸۶ کیلو (سعدیف)، افزایش طول عمر حرفهای با کاهش فشار وزنکشی، و یافتن فضای جدید برای کسب افتخارات. اما این تغییر، «مخاطرات فنی و فیزیکی» زیادی دارد. وزن ۹۷ کیلوگرم، مملو از کشتیگیران فوققدرتمند و سنگیناندام است. سبک کشتی یزدانی که مبتنی بر سرعت، فنآوری و تحرک بالا است، ممکن است در مقابل جثههای بزرگتر و قدرت خالص حریفان به مشکل بخورد. شکست مقابل بوچانان (که خود ستاره بزرگی نیست) هشداری جدی است. نکته دیگر، «رقابت داخلی» است. در وزن ۹۷ کیلوگرم ایران، «امیرعلی آذرپیرا» به عنوان یک جوان سرحال و آماده حضور دارد. یزدانی برای کسب سهمیه تیم ملی، باید ابتدا این سد داخلی را بشکند. آیا بدن او پس از سالها کشتی در وزنهای پایین، توان رقابت با یک جوان پرانرژی در وزن سنگین را دارد؟
دوری از رقابت و اثرات روانی-بدنی
۱۹ ماه دوری از رقابتهای بینالمللی برای هر ورزشکاری ویرانگر است، حتی برای اسطورهای مانند یزدانی. این دوری نه تنها «آمادگی بدنی» را کاهش میدهد، بلکه «حس رقابت»، «توانایی مدیریت فشار لحظات حساس» و «غریزه کسب نتیجه» را نیز کمرنگ میکند. یزدانی در مصاحبههای گذشته اشاره کرده بود که پس از مصدومیت، حتی «اعتماد به نفس فنی» او نیز تحت تأثیر قرار گرفته است. در فینال زاگرب، پس از دریافت فن ۴ امتیازی، به وضوح دچار «یخ زدگی روانی» شد و نتوانست واکنش مناسب نشان دهد. این امر در دوران اوج او کمتر دیده میشد. بازگشت به اوج، نیازمند یک «برنامه مسابقهای تدریجی» است. شاید فشار برای قهرمانی در اولین تورنمنت بازگشت، استرسی اضافه بر او وارد کرده بود. او نیاز دارد با صبر و در مسابقات کوچکتر، هم بدن و هم ذهن خود را بازآموزی کند.
آینده یزدانی در وزن ۹۷ کیلوگرم؛ آیا این مسیر ادامه دارد؟
پس از این شکست، یزدانی در یک «دو راهی سرنوشتساز» قرار دارد.
- انتخاب اول: «پافشاری بر وزن ۹۷ کیلوگرم». این راه نیازمند یک «تحول بدنی عمیق» تحت نظر متخصصان تغذیه و بدنسازی، به همراه «بازسازی تکنیکها» برای تطابق با وزن سنگینتر است. او باید قدرت خالص و تحمل ضربات سنگین را افزایش دهد.
- انتخاب دوم: «بازگشت به وزن ۸۶ کیلوگرم». اگرچه رقابت در این وزن بسیار دشوار است، اما یزدانی با آن خو دارد و سبک کشتی او در آن وزن بهینه است. اما بازگشت، به معنای تحمل فشار وزنکشی است که ممکن است برای کتف مصدوم او خطرناک باشد.
نکته کلیدی، «گفتوگوی صادقانه با خود و کادر فنی» است. آیا بدن ۳۲-۳۳ ساله یزدانی پس از سالها فعالیت سنگین و دو جراحی، ظرفیت تبدیل شدن به یک کشتیگیر جهانی در وزن ۹۷ کیلو را دارد؟ یا باید بر روی وزن آشنا و تجربه خود سرمایهگذاری کند؟ تصمیم نهایی میتواند بر باقیمانده عمر حرفهای او اثر بگذارد.
درسهای کلی برای کشتی ایران از این رویداد
- اولین درس، «مدیریت بازگشت قهرمانان مصدوم» است. فدراسیون و کادر فنی باید برای بازگشت ستارههایی مانند یزدانی، برنامهای «علمی و پلکانی» داشته باشند، نه اینکه آنان را مستقیم به میدان رقابتهای سخت بسپارند. فشار برای نتیجه سریع، میتواند به شکست و آسیب روانی بینجامد.
- دوم، «توجه به نسل جوان در کنار تجربه» است. در حالی که یزدانی برای بازگشت تلاش میکند، وزن ۹۷ کیلوگرم ایران یک ستاره جوان و آماده به نام امیرعلی آذرپیرا دارد. فدراسیون باید بین سرمایهگذاری روی بازگشت اسطوره و اعتماد به استعداد جوان، «تعادل» برقرار کند. بهترین حالت، ایجاد رقابت سالم داخلی است که هر دو را به جلو ببرد.
- سوم، «عدم غفلت از حریفان به ظاهر ضعیف» است. شکست یزدانی توسط یک کشتیگیر نسبتاً ناشناس آمریکایی، نشان داد که در کشتی امروز جهان، هیچ حریفی را نمیتوان دست کم گرفت. هر کشتیگیری که به سطح بینالمللی راه یافته، خطرناک است. این درس برای تمام تیم ملی ارزشمند است. در نهایت، اگرچه این شکست برای یزدانی سنگین بود، اما پایان راه نیست. تاریخ ورزش مملو از بازگشتهای باشکوه پس از شکستهای سخت است. اراده آهنین یزدانی، اگر با برنامهریزی دقیق و پذیرش واقعیتهای جدید همراه شود، میتواند بار دیگر او را به قله برساند.