آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
آغاز هر فصل ورزشی، همراه با برنامهریزیهای دقیق و امید برای کسب بهترین نتایج است. تیمهای ملی کشتی ایران نیز برای سال ۲۰۲۶، مسیر پرچالشی را در پیش داشتند. مسابقات رنکینگدار و بینالمللی، فرصتی طلایی برای آمادهسازی و سنجش نیروها پیش از رقابتهای بزرگ محسوب میشد. اما این برنامهریزیهای ایدهآل، اکنون در آستانه فروپاشی قرار گرفته است. مانعی فراتر از حریفان روی تشک، راه کشتیگیران ایران را به میادین جهانی سد کرده است: چالش صدور ویزا. این مشکل که پیش از این نیز گاهوبیگاه گریبانگیر ورزش ایران بود، اکنون به بحرانی سیستماتیک تبدیل شده است. اولین ضربه، محرومیت از مسابقات معتبر و رنکینگدار «جام یاریگین» در روسیه بود. این مسابقات که از فردا (چهارشنبه) آغاز میشود، میزبانی از نمایندگان کشتی آزاد ایران را به دلیل خودداری سفارت روسیه از صدور ویزا، نخواهد دید. از دست دادن چنین فرصتی برای کسب امتیاز و تجربه، ضربهای سخت به برنامههای تدارکاتی محسوب میشود.
این پایان ماجرا نیست. تورنمنت مهمتر و رنکینگدار اتحادیه جهانی کشتی در زاگرب، پایتخت کرواسی، از پانزدهم بهمن ماه برگزار خواهد شد. با این حال، ویزای ملیپوشان ایرانی برای سفر به این کشور نیز هنوز صادر نشده و حضور آنها در هالهای از ابهام کامل قرار دارد. به نظر میرسد قطعی اینترنت بینالملل، یکی از عوامل مؤثر در ایجاد اختلال در پروسههای اداری و ارتباط با سفارتخانهها بوده است. این امر، روند معمول درخواست و پیگیری ویزا را به کلی دچار وقفه کرده و مسئولان فدراسیون را در وضعیت بلاتکلیفی قرار داده است. در چنین شرایطی، کادر فنی تیمهای ملی آزاد و فرنگی با یک چالش بزرگ روبرو هستند. آنها باید به دنبال راهحلهای جایگزین برای حفظ آمادگی و انتخاب بهترین ترکیب باشند. یکی از این گزینهها، تکیه بر تورنمنتهای داخلی مانند «جام تختی» است. اما مسابقات داخلی هرچقدر هم باکیفیت باشند، نمیتوانند جایگزین کاملی برای رقابت با حریفان خارجی و تجربه شرایط بینالمللی باشند. گزینه دیگر، برگزاری انتخابی رودررو برای مشخص شدن صاحبان دوبنده تیم ملی است. با این حال، این روش نیز فاقد جنبه تدارکاتی و آمادهسازی در برابر سبکهای مختلف کشتی جهانی است. این وضعیت نه تنها میتواند بر آمادگی تیمهای ملی برای رقابتهای آتی تأثیر بگذارد، بلکه ممکن است به از دست رفتن امتیازهای رنکینگ مهم و در نهایت، قرار گرفتن در شرایط سخت در قرعهکشیهای رقابتهای بزرگتر شود. کشتی ایران که سالهاست به عنوان یکی از قدرتهای بیچون و چرای این ورزش شناخته میشود، اکنون در میدان سیاست و دیپلماسی زمینگیر شده است.
پیامدهای فنی و آمادهسازی؛ از دست رفتن فرصتهای طلایی
مسابقات رنکینگدار بینالمللی، تنها یک تورنمنت برای کسب مدال نیستند. آنها بخشی حیاتی از چرخه آمادهسازی تیمهای ملی برای رقابتهای بزرگتر مانند قهرمانی جهان و المپیک محسوب میشوند. این مسابقات به کشتیگیران فرصت میدهند تا با سبکهای مختلف کشتی جهانی آشنا شوند، نقاط ضعف و قوت خود را محک بزنند و در فضای رقابتی فشار بالا قرار گیرند. حذف ناخواسته از چنین مسابقاتی (مانند جام یاریگین در روسیه و احتمالاً تورنمنت کرواسی)، ضربهای دوگانه به برنامههای فنی وارد میکند. اول، کشتیگیران از کسب امتیاز رنکینگ بازمیمانند که برای قرعهکشی بهتر در رقابتهای اصلی بسیار مهم است. دوم، آنها از تجربه رقابت با حریفان جدید و قوی محروم میشوند که این امر میتواند در مراحل حذفی رقابتهای بزرگ به ضرر آنها تمام شود. کادر فنی نیز در چنین شرایطی، امکان سنجش دقیق وضعیت کشتیگیران در رقابتهای بینالمللی را از دست میدهد. مشاهده عملکرد در مسابقات داخلی، هرگز معیار قابل اعتمادی برای سنجش سطح جهانی یک کشتیگیر نیست. این خلا اطلاعاتی میتواند به انتخابهای نادرست برای ترکیب نهایی تیم ملی و در نتیجه، شکست در میادین جهانی بینجامد.
نقش عوامل فراسازمانی؛ قطعی اینترنت و سیاست خارجی
گزارش اشاره کرده که قطعی اینترنت بینالملل یکی از عوامل مؤثر در اختلال پروسه صدور ویزا بوده است. این موضوع، یک بعد جدید و پیچیده به مشکل اضافه میکند. در دنیای امروز، بسیاری از پروسههای اداری، ارتباط با سفارتخانهها، رزرو قرار ملاقات و پیگیری درخواستها به صورت آنلاین انجام میشود. قطعی گسترده و طولانی مدت اینترنت، عملاً این کانالهای ارتباطی را مسدود میکند. علاوه بر این، مسئله میتواند ابعاد سیاسی و دیپلماتیک نیز داشته باشد. خودداری سفارت روسیه از صدور ویزا برای یک رویداد ورزشی، میتواند نشانهای از تنش در روابط دوجانبه یا تأثیرپذیری از تحولات منطقهای و بینالمللی باشد. ورزش همواره در معرض تاثیرپذیری از روابط سیاسی بوده و این مورد نیز ممکن است از این قاعده مستثنی نباشد. این وضعیت، فدراسیون کشتی و حتی وزارت ورزش را در موضعی منفعل قرار میدهد. زیرا حل این مشکلات فراتر از اختیارات و توان آنهاست و نیازمند هماهنگی و اقدام در سطوح بالای دیپلماسی کشور است. زمانی که ورزش قربانی مسائل کلان سیاسی یا ارتباطی میشود، راه حلهای فنی و ورزشی کارگر نخواهند بود.
راهکارهای جایگزین و محدودیتهای آن ها
در مواجهه با این بنبست، کادر فنی تیمهای ملی ناچار به بررسی گزینههای جایگزین هستند. دو راهکار اصلی مطرح شده عبارتند از: تکیه بر مسابقات داخلی (مانند جام تختی) و برگزاری انتخابی رودررو برای تعیین ترکیب نهایی. هر دوی این گزینهها با محدودیتهای جدی مواجه هستند. مسابقات داخلی، اگرچه از نظر شدت رقابت میتوانند با مسابقات بینالمللی برابری کنند، اما فاقد دو عنصر کلیدی هستند: تنوع سبکهای کشتی و فشار روانی رقابت در خاک بیگانه. کشتیگیران ایرانی عمدتاً با یک سبک مشابه و شناخته شده از هم رشد میکنند. رقابت با حریفانی از فرهنگهای کشتی مختلف (مانند روسیه، آمریکا، ژاپن، کوبا) تجربهای کاملاً متفاوت است که در مسابقات داخلی قابل شبیهسازی نیست. برگزاری انتخابی رودررو نیز بیشتر به تعیین قهرمان داخلی میپردازد و جنبه تدارکاتی و آمادهسازی برای رقابتهای جهانی را نادیده میگیرد. ممکن است کشتیگیری در انتخابی داخلی بدرخشد، اما در مواجهه با تاکتیکها و فنون غیرمتعارف حریفان خارجی دچار مشکل شود. بنابراین، این راهکارها صرفاً درمانهای موقتی برای یک مشکل ساختاری عمیقتر هستند.
تأثیر بلندمدت بر جایگاه کشتی ایران در جهان
کشتی ایران دهههاست که به عنوان یکی از قدرتهای برتر این ورزش در سطح جهان شناخته میشود. این جایگاه حاصل سالها سرمایهگذاری، حضور مستمر و موفق در رقابتهای بینالمللی و تربیت نسلهای پیاپی قهرمان است. اما تداوم چنین مشکلاتی (مانند محرومیت از مسابقات رنکینگدار) میتواند به تدریج این جایگاه را خدشهدار کند.
- اولین تأثیر، کاهش امتیاز و رنکینگ تیم ملی و کشتیگیران است. این امر میتواند به قرارگیری در گروههای سخت در قرعهکشی مسابقات اصلی منجر شود.
- دوم، ایجاد فاصله فنی با رقبای جهانی است. در حالی که دیگر تیمها در حال تجربه رقابتهای جدید و به روزرسانی تاکتیکها هستند، کشتی ایران ممکن است در حال تکرار الگوهای گذشته باشد.
- سومین و مهمترین تأثیر، احتمال کاهش انگیزه در نسل جوان است. وقتی کشتیگیران جوان ببینند که حتی پس از تلاش و قهرمانی در داخل، امکان حضور در میادین جهانی برایشان فراهم نیست، ممکن است انگیزه خود را از دست بدهند یا به فکر مهاجرت ورزشی بیفتند. این «فرار مغزهای ورزشی» میتواند ضربه مهلکی به آینده کشتی کشور وارد کند.
ضرورت راهبرد دیپلماسی ورزشی فعال و مدیریت بحران
برای خروج از این چالش، نیاز به یک راهبرد دو سطحی است. در سطح فدراسیون و وزارت ورزش، باید یک «مدیریت بحران» فعال در پیش گرفت. این مدیریت شامل بررسی فوری امکان حضور در مسابقات کرواسی از طریق پیگیریهای دیپلماتیک فوری، برنامهریزی برای مسابقات جایگزین در کشورهای دوست (مانند ترکیه، قزاقستان، ازبکستان) و تقویت هرچه بیشتر رقابتهای داخلی با دعوت از کشتیگیران خارجی (در صورت امکان) است. در سطح کلان، نیاز به یک «دیپلماسی ورزشی» قوی و فعال احساس میشود. وزارت امور خارجه و نهادهای مربوطه باید پیگیر حل مشکلات صدور ویزا برای ورزشکاران در سطح بینالمللی باشند. ورزش میتواند به عنوان یک ابزار دیپلماتیک برای بهبود تصویر کشور و ایجاد ارتباط مثبت عمل کند، اما اول باید موانع موجود بر سر راه آن برداشته شود. همچنین، فدراسیون کشتی باید برای آینده، به دنبال ایجاد ارتباطات پایدار با فدراسیونهای کشورهای دوست باشد تا در صورت بروز چنین مشکلاتی، بتواند به سرعت مسابقات دوستانه یا تورنمنتهای جایگزین را ترتیب دهد. وابستگی صرف به رقابتهای رسمی اتحادیه جهانی، در شرایط بیثبات سیاسی و ارتباطی، ریسک زیادی دارد. آینده کشتی ایران در گرو آن است که بتواند از این بحرانها نه تنها جان سالم به در ببرد، بلکه با درس گرفتن از آنها، سیستم مقاومتر و انعطافپذیرتری برای خود بسازد.