آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
آسمان ایران در آستانه پذیرایی از میهمانی ناآرام است. سامانهای بارشی از فردا شنبه (۱۸ بهمن) وارد کشور میشود و چندین استان از جمله تهران، همدان و فارس را تحت تأثیر قرار خواهد داد. اداره کل هواشناسی استان تهران با صدور اطلاعیهای، از آغاز فعالیت این سامانه از بعدازظهر فردا تا روز دوشنبه خبر داده است. بر این اساس، بارش باران و برف به ویژه در بخشهای شمالی و شمال غربی استان تهران رخ خواهد داد. این بارشها در برخی ساعات با رگبار، رعد و برق و وزش باد شدید همراه خواهد بود. در ارتفاعات نیز بارش برف، مه و حتی کولاک پیشبینی شده است. احتمال بارش تگرگ نیز در مناطق مستعد وجود دارد. همزمان، استان همدان نیز از فردا تا چهارشنبه آینده شاهد بارشهای پراکنده باران و برف خواهد بود. وزش باد نسبتاً شدید به ویژه در روزهای دوشنبه و سهشنبه و تشکیل مه در برخی مناطق از دیگر ویژگیهای این سامانه در همدان است.
در جنوب کشور، اداره کل هواشناسی استان فارس با صدور «هشدار سطح زرد»، از فعالیت این سامانه بارشی در اوایل هفته آینده خبر داده است. این سامانه از پیش از ظهر فردا آغاز و تا اواخر وقت یکشنبه ادامه خواهد داشت. در فارس نیز بارش باران، رعد و برق، بارش برف در مناطق سردسیر و وزش باد شدید موقتی پیشبینی شده است. شهرستانهای شمالی و مرکزی این استان بیشتر تحت تأثیر قرار خواهند گرفت. این شرایط جوی میتواند پیامدهایی مانند لغزندگی جادهها، بالا آمدن سطح آب رودخانهها، اختلال در تردد و کاهش دید را به همراه داشته باشد. به شهروندان توصیه شده است در ترددهای بین شهری، به ویژه در مسیرهای کوهستانی، نهایت دقت را داشته باشند. در ادامه، جزئیات کامل پیشبینی هواشناسی برای استانهای تهران، همدان و فارس، زمانبندی دقیق بارشها و توصیههای ایمنی لازم ارائه میشود.
تحلیل سینوپتیکی؛ منشأ و مسیر حرکت سامانه بارشی
سامانه بارشی که از فردا وارد کشور میشود، یک سامانه کمفشار در سطح زمین است که همراه با یک ناوه (تراف) در سطوح میانی و بالای جو به ایران نزدیک میشود. این سامانه از سمت غرب و شمال غرب کشور (منطقه مدیترانه و شرق اروپا) نشأت گرفته و با ورود به ایران، رطوبت لازم را از منابع آبی مانند دریای خزر و مدیترانه جذب میکند. ترکیب این سامانه با جریانهای مرطوب و ناپایداری در سطوح مختلف جو، شرایط لازم برای تشکیل ابرهای بارشی و ایجاد بارشهای نسبتاً گسترده و گاهی رگباری را فراهم میآورد. مسیر حرکت آن به گونهای است که استانهای واقع در نیمه غربی و مرکزی کشور را بیشتر تحت تأثیر قرار میدهد. عمق ناوه و میزان رطوبت همراه آن، تعیینکننده شدت و مدت زمان بارشها در هر منطقه خواهد بود.
تفاوت الگوی بارش در استانهای تحت تأثیر (تهران، همدان، فارس)
با توجه به موقعیت جغرافیایی و شرایط توپوگرافی، الگوی بارش در سه استان مذکور متفاوت خواهد بود. در استان تهران، به دلیل قرارگیری رشته کوه البرز در شمال، بارشها عمدتاً در دامنههای شمالی و مناطق مرتفع متمرکز است و به صورت برف در ارتفاعات بالا خواهد بود. در مناطق مرکزی و جنوبی تهران، بارش غالباً به شکل باران و گاهی رگبار است. در استان همدان که در ناحیه کوهستانی غرب کشور قرار دارد، بارشها به شکل ترکیبی از باران در دشتها و برف در ارتفاعات و گردنهها پیشبینی میشود. استان فارس نیز به دلیل وسعت و تنوع ارتفاعی، الگوی متنوعی خواهد داشت؛ در شمال و شمال غرب استان (مناطق سردسیر مانند اقلید و سپیدان) بارش برف، و در سایر مناطق (مانند شیراز و مرودشت) بارش باران و رعد و برق انتظار میرود. این تفاوتها ناشی از اختلاف ارتفاع و دمای هر منطقه است.
مخاطرات جوی همراه و پیامدهای آن
این سامانه علاوه بر بارش، مخاطرات متعددی را به همراه خواهد داشت که نیازمند توجه و آمادگی است. وزش باد شدید و گاهی تندباد، به ویژه در دشتها و مناطق هموار استانها (مانند نیمه جنوبی تهران و شمال شرق فارس) از جمله این مخاطرات است که میتواند سبب شکستن شاخه درختان، اختلال در تأسیسات و ایجاد گرد و خاک شود. بارشهای رگباری و تندری نیز احتمال وقوع سیلابهای ناگهانی در مسیلها و رودخانههای فصلی را افزایش میدهد. در ارتفاعات، بارش برف سنگین همراه با کولاک و کاهش شدید دید، تردد در جادههای کوهستانی را با مشکل مواجه میسازد و خطر ریزش بهمن را افزایش میدهد. لغزندگی معابر و جادهها به دلیل بارش برف و باران نیز از دیگر پیامدهای این شرایط جوی است که میتواند منجر به افزایش تصادفات رانندگی شود.
تأثیر بر دما و کیفیت هوا
با ورود این سامانه بارشی، شاهد تغییر محسوسی در دمای هوا در استانهای تحت تأثیر خواهیم بود. به طور کلی، با افزایش ابرناکی و آغاز بارشها، دمای هوا در ساعات روز کاهش و در ساعات شب افزایش نسبی خواهد یافت. این تغییر دما ممکن است در مناطق مختلف، متفاوت باشد. از سوی دیگر، این بارشها تأثیر مثبت و فوری بر کیفیت هوا خواهند داشت. به ویژه در کلانشهری مانند تهران که امروز و فردا (جمعه و شنبه) با پایداری نسبی جو و انباشت آلایندهها روبروست، بارش باران از بعدازظهر فردا باعث شسته شدن هوا و کاهش قابل توجه غلظت ذرات معلق خواهد شد. در استانهای دیگر نیز بارشها موجب پاکیزگی هوا و افزایش رطوبت نسبی میشود.
توصیههای ایمنی و مدیریت بحران
با توجه به پیشبینیهای انجامشده، ضروری است که دستگاههای مدیریت بحران استانداریها، شهرداریها و سازمانهای مرتبط (مانند راهداری و حمل و نقل جادهای) در حالت آمادهباش قرار گیرند. تمهیداتی مانند آمادهسازی نیروها و تجهیزات برای برفروبی در جادههای کوهستانی، رفع احتمالی آبگرفتگی معابر در شهرها و کنترل وضعیت رودخانهها باید در دستور کار باشد. به شهروندان توصیه میشود از ترددهای غیرضروری، به ویژه در بعدازظهر فردا تا روز دوشنبه خودداری کنند. در صورت ضرورت سفر، از سلامت وسیله نقلیه، لاستیکها و تجهیزاتی مانند زنجیرچرخ اطمینان حاصل نمایند. همچنین، احتیاط در حین رانندگی به دلیل کاهش دید و لغزندگی جادهها و دوری از درختان بلند و سازههای نیمهکاره در زمان وزش باد شدید و رعد و برق ضروری است. کشاورزان نیز باید نسبت به محافظت از محصولات خود اقدام کنند.