آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
بازار طلا و سکه ایران در هفته دوم بهمن ماه، یکی از عجیبترین و متناقضترین هفتههای خود را پشت سر گذاشت. در حالی که قیمت جهانی طلا (اونس) با رشد ۰.۳۸ درصدی بسته شد، بازار داخلی شاهد ریزش سنگین قیمتها بود. این تضاد آشکار، یک پیام روشن برای سرمایهگذاران و معاملهگران داشت: در شرایط فعلی ایران، «اونس طلا» تنها یک نقش مکمل ایفا میکند و فرمان اصلی بازار در دست دو عامل است: «قیمت دلار» و «اخبار سیاسی». افت قیمت دلار در میانه هفته و انتشار سیگنالهای مثبت از فضای مذاکرات ایران و آمریکا، باعث شد تقاضای احتیاطی و هیجانی برای طلا و سکه کاهش یافته و فشار فروش غالب شود. در نتیجه، اقلام مختلف بازار از سکه امامی تا طلای آبشده، اصلاح قیمتی قابل توجهی را تجربه کردند. بررسی آمار گویای این افت است: قیمت طلای ۱۸ عیار در طول هفته حدود ۴.۸۸ درصد کاهش یافت و از مرز ۲۰ میلیون تومان فاصله گرفت. سکه امامی نیز با افت نزدیک به ۴ درصدی، از کانال ۲۰۰ میلیون تومان خارج شد.
تنها استثنای این هفته، سکه گرمی بود که با رشد حدود ۳.۸ درصدی، بازدهی مثبت ثبت کرد. این حرکت نشان داد که در شرایط نوسانی، نقدینگی خرد میتواند به سمت داراییهای با قیمت پایینتر جریان یابد. از سوی دیگر، اونس جهانی طلا خود هفته پرنوسانی را پشت سر گذاشت و حتی در یکی از روزها تا محدوده ۴۴۰۰ دلار نیز سقوط کرد، اما در نهایت توانست با بازدهی مثبت هفته را به پایان برساند. این ثبات نسبی در سطح جهانی نتوانست جلوی ریزش بازار داخلی را بگیرد. تحلیلگران بازار تاکید میکنند که در هفته پیش رو نیز چشمانداز طلا و سکه داخلی به شدت به تحولات سیاسی، به ویژه نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا و همچنین رفتار قیمت دلار گره خورده است. در ادامه، گزارش کامل روند هفتگی، تحلیل روزهای مختلف و پیشبینی قیمت برای روزهای آینده را با جزئیات بررسی میکنیم.
تحلیل ریشههای تضاد بین بازار داخلی و جهانی
این هفته نمونهای بارز از «جدایی مسیر بازار داخلی طلا از اونس جهانی» بود. در اقتصادهای باثبات، قیمت طلای داخلی عمدتاً تابعی از قیمت جهانی (به ارز رایج) به علاوه حق ضرب و مالیات است. اما در اقتصاد ایران، عوامل قدرتمند دیگری دخیل هستند که میتوانند بر این رابطه غلبه کنند.
اول و مهمترین، نرخ ارز موازی (دلار/تومان) است. چون طلا در ایران با تومان قیمتگذاری میشود، هرگونه کاهش در قیمت دلار، مستقیماً قیمت تومانی طلا را میکاهد، حتی اگر قیمت دلاری آن ثابت مانده یا افزایش یافته باشد.
دوم، ریسک سیاسی و هیجان بازار است. در شرایط پرابهام، طلا و سکه به عنوان پناهگاه امن داخلی تقاضا مییابند و با کاهش ریسک (مثلاً اخبار مثبت مذاکرات)، این تقاضا خشک شده و قیمت سقوط میکند. این دو عامل آنقدر قوی بودند که بازدهی مثبت اونس نتوانست جلوی افت بازار تهران را بگیرد.
نقشه راه هفته؛ از سقوط تا تثبیت در نوسان
هفته با یک شنبه دوپاره آغاز شد: نیمه اول سقوط به دنبال افت دلار و اونس، و نیمه دوم صعود با بازگشت دلار. روزهای یکشنبه و دوشنبه اوج ریزش بود؛ زمانی که خبر مذاکرات قوت گرفت، دلار تا کانال ۱۵۳ هزار تومان عقب نشست و اونس جهانی نیز سقوطی تا ۴۴۲۷ دلار را ثبت کرد. در این دو روز، طلا و سکه کفهای هفتگی خود را لمس کردند. سهشنبه روز واکنش تکنیکال و برگشت محدود بود؛ افزایش اونس و دلار باعث جهش موقتی قیمتها شد. پنجشنبه اما بازار در بلاتکلیفی و انتظار برای خبر اصلی به سر برد و نتوانست روند مشخصی پیدا کند. این توالی نشان میدهد بازار داخلی چگونه گام به گام و با حساسیت بالا، به نوسانات ارزی و سیاسی واکنش نشان میدهد.
بررسی عملکرد تکتک اقلام بازار؛ از سکه امامی تا گرمی
-
طلای ۱۸ عیار
بدترین بازدهی هفته (منفی ۴.۸۸٪) را داشت و بیشترین فشار فروش را تحمل کرد. این نشاندهنده حساسیت بالای طلای خام به نرخ دلار است.
-
سکه امامی
با افت ۳.۹۲٪، نشان داد که حتی دارایی با پشتوانه روانی قوی نیز در برابر موج فروش ناشی از کاهش ریسک سیاسی مصون نیست. حرکت آن بین کانال ۱۸۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان، محدوده حیاتی را مشخص کرد.
-
نیمسکه و ربعسکه
با افتهای کمتر (۲.۹۱٪ و ۰.۸۷٪)، نسبت به سکه امامی عملکرد بهتری داشتند که میتواند نشان از تقاضای پایدارتر برای این واحدهای کوچکتر باشد.
-
سکه گرمی
تنها قلم با بازدهی مثبت (۳.۷۷٪). رشد آن احتمالاً ناشی از جابهجایی نقدینگی خرد از داراییهای گرانقیمتتر به دارایی قابل دسترستر در شرایط نوسانی بود. این پدیده در بازارهای متلاطم رایج است.
تحلیل تأثیر اخبار مذاکرات و روانشناسی بازار
خبر احتمال ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا، مانند شوکی به بازار طلا و سکه عمل کرد. مکانیسم اثر آن به این شکل بود:
خبر مذاکرات → کاهش احساس ریسک و نااطمینانی → کاهش تقاضا برای داراییهای پناهگاهی داخلی (طلا و سکه) → افزایش تمایل به فروش و کاهش تمایل به خرید → فشار فروش و افت قیمت.
این واکنش، ماهیت هیجانی و سیاستزده بازار ایران را آشکار کرد. معاملهگران به جای توجه به فاندامنتال بلندمدت، به سرعت پرتفوی خود را بر اساس تیتر اخبار بازتنظیم میکنند. این امر بازار را به شدت مستعد نوسانات تند و بازگشتهای ناگهانی میسازد.
چشمانداز و سناریوهای پیشرو برای هفته آینده
آینده قیمت طلا و سکه در هفته جدید کاملاً به دو متغیر وابسته است:
۱. مسیر دلار
تثبیت یا ادامه کاهش دلار میتواند فشار نزولی بر بازار را حفظ کند. هرگونه نشانهای از تقویت مجدد دلار، میتواند محرک صعود باشد.
۲. خروجی مذاکرات
انتشار اخبار قطعی مثبت یا منفی، جهت بازار را تعیین میکند. ابهام ادامهدار، به معنی تداوم نوسان در محدودههای فعلی است.
-
سناریوی کاهشی
در صورت تداوم فضای مثبت سیاسی و کاهش دلار، طلای ۱۸ عیار میتواند حمایت ۱۹.۱ میلیون تومان و سپس ۱۸.۶ تا ۱۸.۸ میلیون تومان را آزمایش کند. سکه امامی نیز ممکن است به محدوده ۱۸۴ تا ۱۸۶ میلیون تومان بازگردد.
-
سناریوی صعودی
در صورت شکست مذاکرات یا تشدید تنشها، افزایش سریع ریسک و دلار میتواند طلا را به سمت مقاومت ۱۹.۷ و سپس ۲۰.۲ میلیون تومان و سکه را به سمت ۱۹۸ تا ۲۰۰ میلیون تومان پرتاب کند. در کوتاهمدت، بازار وارد فاز نوسانی با حساسیت بالا به اخبار شده است. بهترین استراتژی برای فعالان خرد، پرهیز از معاملات هیجانی و انتظار برای شفافتر شدن جهت کلی بازار است.